Dzień Terenów Górskich – dlaczego 11 grudnia powinien nas obchodzić?
11-go grudnia obchodzimy Dzień Terenów Górskich – święto ustanowione przez ONZ, które ma przypominać, jak fundamentalną rolę w funkcjonowaniu naszej planety odgrywają góry. To nie tylko miejsca wypoczynku i turystyki. To przede wszystkim obszary kluczowe dla globalnej bioróżnorodności, zasobów wodnych i stabilności klimatycznej.
Góry – kręgosłup przyrodniczy świata
Choć tereny górskie zajmują około 27% powierzchni Ziemi, wpływają na życie znacznie większej części ludzkości. To właśnie z obszarów górskich pochodzi nawet 70% światowych zasobów wody pitnej. Góry są także ostoją rzadkich gatunków roślin i zwierząt, pełnią rolę naturalnych regulatorów klimatu i są niezwykle wrażliwe na zmiany klimatyczne.
Jednocześnie stanowią dom dla ponad miliarda ludzi – często żyjących w warunkach trudnych, z ograniczonym dostępem do infrastruktury, edukacji czy ochrony zdrowia. Mieszkańcy terenów górskich w wielu krajach są jedną z grup najbardziej dotkniętych skutkami globalnego ocieplenia.
Zmiany klimatyczne uderzają w góry najmocniej
Tereny górskie ocieplają się szybciej niż średnia globalna, co prowadzi do topnienia lodowców, zanikania pokrywy śnieżnej, erozji gleby i zwiększonego ryzyka osuwisk. Zmiany te wpływają nie tylko na lokalne ekosystemy – mają także poważne konsekwencje dla rolnictwa, poziomu rzek i gospodarek całych regionów.
Kurczące się lodowce Himalajów czy Alp to nie tylko problem turystyki. To sygnał ostrzegawczy dotyczący bezpieczeństwa wodnego milionów ludzi żyjących u podnóży gór.
Turystyka – błogosławieństwo i zagrożenie
Góry przyciągają rocznie setki milionów turystów. Dla lokalnych społeczności to często kluczowe źródło dochodu. Jednak intensywna turystyka może prowadzić do wypierania tradycyjnych zawodów, wzrostu ilości odpadów, degradacji szlaków i presji na ekosystemy.
Coraz większą rolę odgrywa więc zrównoważona turystyka górska – promowanie lokalnych produktów, ograniczanie transportu samochodowego, dbanie o szlaki i edukacja odwiedzających.
Dlaczego powinniśmy o górach mówić właśnie teraz?
Międzynarodowy Dzień Terenów Górskich to okazja, by zwrócić uwagę na konieczność:
ochrony bioróżnorodności i naturalnych ekosystemów na terenach górskich,
inwestowania w odnawialne źródła energii i infrastrukturę odporną na zmiany klimatu,
wspierania społeczności górskich w adaptacji do nowych warunków,
promowania odpowiedzialnej turystyki.
W obliczu ocieplającego się klimatu i rosnącej presji człowieka na środowisko, przyszłość gór jest bezpośrednio powiązana z przyszłością globalnego ekosystemu.
Co może zrobić każdy z nas?
Podczas wyjazdów w góry wybierać lokalne produkty i małe pensjonaty.
Ograniczać ślad węglowy – szczególnie w transporcie.
Korzystać z wyznaczonych szlaków i nie płoszyć dzikich zwierząt.
Wspierać inicjatywy edukacyjne i organizacje dbające o ekosystemy górskie.
Góry nie są jedynie pięknym tłem dla zdjęć – są jednymi z najważniejszych obszarów przyrodniczych na Ziemi. 11 grudnia przypomina nam, że ich ochrona to obowiązek nas wszystkich.
Absolwentka Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej. Badaczka eko-trendów i nastrojów panujących w Unii Europejskiej. Ekolog. Prywatnie wielbicielka spacerów nad brzegiem jeziora i jazdy na rowerze.
Opublikowany: 5 grudnia, 2025
