Naprawa, dzielenie się, upcykling – społeczności pokazują, jak działa gospodarka o obiegu zamkniętym
W Irlandii i Europie rośnie ruch społeczny skoncentrowany na naprawie i ponownym wykorzystaniu przedmiotów w duchu gospodarki o obiegu zamkniętym. Coraz więcej osób odkrywa, że naprawianie, dzielenie się i upcykling to nie tylko sposób na zmniejszenie odpadów, ale też okazja do odbudowy umiejętności, budowania więzi i wzmacniania lokalnej odporności.
Tysiące ludzi angażuje się w inicjatywy takie jak Międzynarodowy Dzień Naprawy, który w październiku zgromadził ponad 3000 wydarzeń w 45 krajach. To święto pokazuje, jak codzienne reperowanie i ponowne wykorzystywanie przedmiotów może stać się częścią zrównoważonego stylu życia.
Circular.ie – platforma wspierająca lokalne inicjatywy
W 2025 roku w Irlandii powstała platforma Circular.ie, która łączy aktywistów, organizacje i obywateli promujących gospodarkę o obiegu zamkniętym. Projekt wspiera lokalne działania poprzez granty na komunikację i dzielenie się historiami sukcesu, a także promuje naprawę, ponowne wykorzystanie i efektywne zarządzanie zasobami w całym kraju.
Wsparcie dla gospodarki o obiegu zamkniętym rośnie także ze strony rządu. Budżet Irlandii na 2026 rok przewiduje miliardy dolarów na działania mające przyspieszyć przejście na zrównoważone systemy produkcji i zarządzania odpadami. To pokazuje, że inicjatywy społeczne nie tylko zmniejszają ilość odpadów, ale także wspierają lokalne gospodarki.
Oddolne inicjatywy, które zmieniają codzienność
Jednym z przykładów jest Circular Square w Clonmel (hrabstwo Tipperary) – centrum prowadzone przez wolontariuszy, które oferuje warsztaty naprawcze, bibliotekę zabawek i pracownię krawiecką. Mieszkańcy uczą się tam naprawiać przedmioty, przerabiać je lub pożyczać zamiast kupować nowe. Efekt jest podwójny: mniej odpadów i silniejsze więzi sąsiedzkie.
W Dublinie projekt PostBack, realizowany przez Oxfam we współpracy z An Post, ułatwia ponowne wykorzystanie przedmiotów w gospodarstwach domowych. Dzięki darmowym torbom na darowizny mieszkańcy oddają używane rzeczy do sklepów charytatywnych, a do tej pory ponad 20 000 toreb wygenerowało wartość odsprzedaży przekraczającą 205 000 euro.
Irlandzkie doświadczenia pokazują też szerszy zakres działań w duchu obiegu zamkniętego. System Redclick DublinBikes odnotował ponad 40 milionów przejazdów, promując współdzieloną mobilność i ograniczając zależność od samochodów. Lokalne kawiarnie w Kinsale współpracują, aby zmniejszyć liczbę jednorazowych kubków.
Wsparcie i europejski kontekst
Grupy społeczne otrzymują również granty od Circular.ie, umożliwiające dzielenie się historiami i zwiększanie wpływu lokalnych działań. W Mayo dofinansowanie otrzymały organizacje promujące naprawy i ponowne wykorzystanie, co pozwala im zwiększać skalę oddolnych inicjatyw.
Te zmiany w Irlandii wpisują się w europejski trend wspierający gospodarkę o obiegu zamkniętym. Nowa dyrektywa UE w sprawie odpadów, obowiązująca od października 2025 roku, wprowadza cele ograniczenia marnowania żywności do 2030 r. i wymogi zrównoważonego gospodarowania odpadami tekstylnymi. To polityczne wsparcie stwarza sprzyjające warunki dla rozwoju lokalnych inicjatyw naprawczych i ponownego wykorzystania.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 28 lutego, 2026
