Pozytywne wydarzenia ze świata przyrody z 2025 roku
Rok 2025 przyniósł mieszankę wyzwań i sukcesów w ochronie środowiska. Świat zmagał się z rekordowymi temperaturami, ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi i problemami politycznymi, ale równocześnie pojawiły się znaczące pozytywne sygnały: spadki emisji w Chinach, rekordowy udział energii odnawialnej, odbudowa populacji dzikich gatunków, sukcesy w walce z wylesianiem oraz skuteczne działania ochronne w Polsce i na świecie. To pokazuje, że nawet w trudnych czasach możliwe są realne postępy, jeśli nauka, polityka i społeczne zaangażowanie działają wspólnie.
- Spadek emisji w Chinach i rozwój energii odnawialnej
- Rekordowy udział energii odnawialnej w produkcji energii
- Poprawa stanu dziury ozonowej
- Odbudowa populacji ptaków we Francji
- Postępy w walce z wylesianiem
- Indie stały się domem dla 75% światowej populacji tygrysów
- Bobry robią dobrą robotę
- Odbudowa populacji żółwia zielonego
- Koniec epoki ferm futrzarskich
- Plan Zarządzania Puszczą Białowieską
- Podsumowanie
Spadek emisji w Chinach i rozwój energii odnawialnej
W 2025 roku pojawiły się również pozytywne sygnały na polu walki ze zmianami klimatu – Chiny odnotowały pierwszy w historii roczny spadek emisji o 1%, co może oznaczać, że kraj zbliża się do osiągnięcia szczytu emisji. To wynik szybkiego rozwoju odnawialnych źródeł energii, w tym ogromnych inwestycji w energetykę wiatrową i słoneczną, które w 2024 roku przewyższyły łączne moce wytwórcze całego świata poza Chinami. Według raportu Ember, 91% nowych projektów wiatrowych i słonecznych w Chinach jest obecnie tańszych niż ich odpowiedniki oparte na paliwach kopalnych, co oznacza fundamentalną zmianę w globalnej ekonomii energetycznej. Choć tempo redukcji emisji wciąż jest niewystarczające, ten krok daje nadzieję na stabilizację światowego bilansu emisji i przyspieszenie transformacji w kierunku czystej energii.
Rekordowy udział energii odnawialnej w produkcji energii
W 2025 roku globalny sektor energetyczny odnotował historyczny przełom – energia odnawialna po raz pierwszy wyprzedziła węgiel pod względem udziału w produkcji energii elektrycznej, osiągając 34,3% w pierwszej połowie roku w porównaniu do 33,1% węgla. Raport Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) wskazuje, że odnawialne źródła energii będą rosły szybciej niż paliwa kopalne w ciągu następnej dekady, co czyni transformację energetyczną nieuniknioną. Ten trend utrzymuje się mimo prób zwiększenia produkcji ropy i gazu w niektórych krajach oraz wycofywania finansowania projektów OZE – pokazując, że świat coraz szybciej odchodzi od paliw kopalnych na rzecz czystych źródeł energii.
Poprawa stanu dziury ozonowej
W 2025 roku odnotowano kolejny ważny sukces w ochronie środowiska – dziura ozonowa nad Antarktydą skurczyła się do piątego najmniejszego rozmiaru od ponad 30 lat. Dzięki międzynarodowym regulacjom w ramach Protokółu Montrealskiego, ograniczającym stosowanie substancji zubożających warstwę ozonową, oraz sprzyjającym warunkom atmosferycznym, poziom tych substancji w stratosferze spadł o około jedną trzecią w porównaniu z okresem powstania dziury. Ten pozytywny trend oznacza wzmocnienie naturalnej ochrony przed szkodliwym promieniowaniem UV, zmniejszając ryzyko chorób skóry i oczu oraz chroniąc ekosystemy i uprawy na całym świecie.
Odbudowa populacji ptaków we Francji
W 2025 roku pojawiły się pierwsze sygnały odbudowy populacji ptaków we Francji – zakaz stosowania neonikotynoidów zaczął przynosić efekty. Badania opublikowane w czasopiśmie Environmental Pollution wykazały, że populacje ptaków owadożernych, takich jak kosy, kapturki czy zięby, zaczęły powoli rosnąć, osiągając wzrost o 2–3% w ciągu kilku lat od wprowadzenia zakazu. Ochrona dotyczy głównie samic i młodych ptaków, które intensywnie żerują na owadach, a ograniczenie chemizacji rolnictwa pozytywnie wpływa także na inne gatunki zależne od owadów, w tym małe ssaki i nietoperze. Choć pełna odbudowa populacji potrwa jeszcze dekady, obserwowane zmiany są wyraźnym dowodem, że konsekwentna ochrona i ograniczenie szkodliwych pestycydów mogą odwrócić katastrofalny spadek dzikiej przyrody w krajobrazie rolniczym.
Postępy w walce z wylesianiem
W tym roku pojawiły się również pozytywne sygnały w walce z wylesianiem. Oficjalne dane Brazylii wskazują, że wylesianie w części Amazonii spadło o 11% w ciągu 12 miesięcy poprzedzających lipiec, osiągając najniższy poziom od 11 lat. Spadki odnotowano także w ekosystemie Cerrado, ważnym rezerwacie bioróżnorodności, a organizacja Imazon potwierdziła, że wycinka lasów w październiku była o 43% niższa niż rok wcześniej. Raport ONZ z 2025 roku podkreśla, że globalne wskaźniki wylesiania w latach 2015–2025 były o 38% niższe w porównaniu z okresem 1990–2000, a ponad połowa lasów objęta jest długoterminowymi planami zarządzania. Choć rocznie wciąż karczowanych jest około 10,9 mln hektarów lasów, ten trend daje nadzieję na skuteczniejszą ochronę zielonych płuc naszej planety.
Indie stały się domem dla 75% światowej populacji tygrysów
W 2025 roku odnotowano także imponujący sukces w ochronie dzikiej fauny – Indie stały się domem dla 75% światowej populacji tygrysów, która w ciągu nieco ponad dekady podwoiła się do ponad 3600 osobników. Tygrysy zamieszkują obszar o powierzchni 138 200 km², współistniejąc z około 60 milionami ludzi, a sukces ten jest wynikiem intensywnych działań w zakresie ochrony przed kłusownictwem, zachowania siedlisk oraz ograniczenia konfliktów z ludźmi. Ten przykład pokazuje, że skoordynowana ochrona przyrody może jednocześnie chronić duże drapieżniki, zwiększać bioróżnorodność i wspierać lokalne społeczności, stanowiąc inspirację dla innych krajów na całym świecie.
Bobry robią dobrą robotę
Bobry po raz kolejny udowodniły, że są niezwykle skutecznymi „inżynierami przyrody”. W Czechach na obszarze chronionego krajobrazu Brdy zbudowały tamę dokładnie w miejscu, gdzie władze planowały kosztowną inwestycję, oszczędzając podatnikom około 1,2 miliona euro. Ich działania przekształciły dawny poligon wojskowy w rozległe mokradła z rozlewiskami i kanałami, tworząc idealne siedlisko dla zagrożonych gatunków, takich jak raki. Podobne przykłady pojawiły się także w Niemczech i Wielkiej Brytanii, gdzie bobry spowolniły przepływ wody i zmniejszyły ryzyko powodzi, jednocześnie zwiększając retencję wody w krajobrazie. Badania szacują, że wartość usług ekosystemowych świadczonych przez bobry na półkuli północnej obejmuje setki milionów euro, w tym ochronę bioróżnorodności, łagodzenie skutków ekstremalnych zjawisk pogodowych i oczyszczanie wody. To pokazuje, że naturalne działania tych zwierząt mogą skutecznie wspierać ochronę przyrody i łagodzić skutki zmian środowiskowych, często przewyższając ludzkie rozwiązania inżynieryjne.
Odbudowa populacji żółwia zielonego
W 2025 roku świat odnotował znaczący sukces w ochronie przyrody – populacja żółwia zielonego (Chelonia mydas) poprawiła się na tyle, że gatunek został przesunięty ze statusu zagrożonego na kategorię najmniejszego zagrożenia. Globalne działania ochronne, prowadzone od dziesięcioleci, koncentrowały się na zabezpieczeniu lęgów samic i jaj na plażach, ograniczeniu nielegalnych połowów i handlu, a także minimalizowaniu przypadkowego chwytania żółwi w narzędzia połowowe. Skuteczność tych działań była szczególnie widoczna w miejscach takich jak Wyspa Wniebowstąpienia, Brazylii, Meksyk i Hawaje, gdzie niektóre subpopulacje odbudowały się niemal do poziomu sprzed intensywnej eksploatacji. Sukces żółwi zielonych pokazuje, że skoordynowana, długoterminowa ochrona przyrody może przywracać populacje długowiecznych gatunków morskich, podkreślając jednocześnie znaczenie zachowania zdrowych siedlisk oceanicznych i przybrzeżnych dla trwałej ochrony bioróżnorodności.
Koniec epoki ferm futrzarskich
2025 rok przyniósł również długo wyczekiwaną decyzję o stopniowym zamykaniu ferm futrzarskich w Polsce. Po latach presji społecznej, protestów organizacji prozwierzęcych i rosnącej świadomości konsumentów rząd wprowadził przepisy, które w ciągu najbliższych lat doprowadzą do likwidacji przemysłowej hodowli zwierząt futerkowych. To krok milowy nie tylko w ochronie praw zwierząt, ale też w ograniczeniu presji środowiskowej związanej z tym przemysłem – od zanieczyszczenia wód po emisję gazów cieplarnianych. Decyzja ta pokazuje, że zmiany systemowe w Polsce są możliwe, kiedy łączą się działania obywateli, nauki i polityki.
Plan Zarządzania Puszczą Białowieską
W 2025 roku Polska poczyniła ogromny krok w ochronie przyrody, przyjmując nowy Plan Zarządzania Puszczą Białowieską i przesyłając go do UNESCO. Dokument przewiduje, że aż 96% obszaru puszczy będzie pozostawione naturalnym procesom, bez gospodarki leśnej i polowań, co oznacza najpełniejszą ochronę tego unikalnego lasu pierwotnego w historii. Plan powstał przy szerokich konsultacjach z udziałem około 2000 osób i wprowadza cztery strefy ochronne, wyznaczając obszary, gdzie ingerencja człowieka jest całkowicie wyeliminowana. Dzięki temu tysiące gatunków roślin, grzybów i zwierząt, w tym żubry, zyskały realną szansę na zachowanie naturalnych siedlisk, a Puszcza Białowieska jako obiekt Światowego Dziedzictwa UNESCO stała się symbolem odpowiedzialnej ochrony przyrody w Polsce.
Podsumowanie
Rok 2025 nie był prosty: rekordowe temperatury, nasilone ekstremalne zjawiska pogodowe i wyzwania polityczne ciągle stoją przed światem. Jednak równolegle obserwujemy konkretne pozytywne postępy w ochronie przyrody, wdrażaniu energii odnawialnej, prawnych mechanizmach ochrony środowiska i innowacjach technologicznych, które pokazują, że możemy działać skutecznie i na dużą skalę — jeśli połączymy naukę, politykę i społeczne zaangażowanie.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 31 grudnia, 2025
- https://www.bbc.com/future/article/20251212-seven-quiet-wins-for-climate-and-nature-in-2025;
- https://iucn.org/press-release/202510/arctic-seals-threatened-climate-change-birds-decline-globally-iucn-red-list;
- https://earth.org/year-in-review-the-biggest-climate-headlines-of-2025/;
- https://theweek.com/environment/environment-breakthroughs-of-2025?utm_source=chatgpt.com;
- https://www.euronews.com/green/2025/12/30/solar-grazing-tile-whipping-and-whisky-positive-environmental-stories-from-2025;
