Używaj AI w zrównoważony sposób: 7 pomysłów, które warto wypróbować
Sprawdź, jak korzystać z AI w zrównoważony sposób i które decyzje realnie zmniejszają ślad środowiskowy cyfrowych technologii zasilanych sztuczną inteligencją. Sztuczna inteligencja może wydawać się niewidzialną technologią, która magicznie odpowiada na zadawane jej pytania. W rzeczywistości tworzenie odpowiedzi na każde takie zapytanie to praca dużych centrów danych, spore zużycie energii, wody do chłodzenia i emisja gazów cieplarnianych.
- 1. Zrozum ukryty koszt energetyczny AI
- 2. Korzystaj z AI wtedy, gdy naprawdę możesz na tym zyskać
- 3. Wybieraj rozwiązania z przetwarzaniem na urządzeniu
- 4. Ogranicz cyfrowy bałagan: spam, śledzenie, niechciane treści
- 5. Zmniejsz liczbę zawsze włączonych urządzeń
- 6. Wspieraj firmy i zmiany prawne stawiające na zieloną energię dla AI
- 7. Ustal własne zasady odpowiedzialnego korzystania z AI
- Rozsądne korzystanie z AI
Według szacunków jedno zapytanie do modelu porównywalnego z ChatGPT może zużywać nawet dziesięć razy więcej energii niż zwykłe wyszukiwanie w internecie, a zapotrzebowanie centrów danych na prąd ma niemal się podwoić w ciągu kilku lat.
To oczywiście nie oznacza, że powinniśmy rezygnować z korzystania z AI. Zamiast tego warto zacząć używać jej mądrzej. Poniżej znajdziesz praktyczne sposoby, jak ograniczyć jej negatywny wpływ na środowisko i jednocześnie wykorzystać jej potencjał do oszczędzania zasobów.
1. Zrozum ukryty koszt energetyczny AI
Pierwszy krok to świadomość tego, o jakim koszcie energetycznym mowa. Programy oparte na sztucznej inteligencji działają w ogromnych centrach danych, które zużywają coraz więcej energii elektrycznej i wody. Międzynarodowe raporty ostrzegają, że bez zmian w podejściu energetycznym i regulacjach zapotrzebowanie AI na prąd może konkurować z potrzebami całych państw.
Oznacza to, że każde błahe rozmowy zabijające czas w czacie AI czy generowanie setek obrazków dla zabawy składają się na realne obciążenie dla klimatu. Nie chodzi o demonizowanie tych narzędzi, ale o to, aby częściej zadawać sobie pytanie: czy naprawdę potrzebuję skorzystać w tym momencie z AI, czy robię to z przyzwyczajenia?
2. Korzystaj z AI wtedy, gdy naprawdę możesz na tym zyskać
Zrównoważone podejście w korzystaniu ze sztucznej inteligencji polega na tym, aby bilans wychodził na plus: AI co prawda zużywa zasoby, ale pomaga zaoszczędzić ich jeszcze więcej.
Badania pokazują, że dobrze zaprojektowane systemy mogą obniżać zużycie energii w budynkach, optymalizować pracę sieci energetycznych i zmniejszać emisje.
W życiu codziennym możesz:
- używać inteligentnych harmonogramów ogrzewania i chłodzenia, które dopasowują temperaturę do obecności domowników,
- wykorzystywać automatyzacje do wyłączania zbędnych urządzeń, oświetlenia i ekranów,
- zezwolić aplikacjom analizującym zużycie energii podpowiadać, które sprzęty warto wymienić lub używać rzadziej.
Jeśli AI pomaga Ci ograniczyć liczbę przejazdów samochodem, zużycie prądu czy marnowanie jedzenia, jej ślad środowiskowy może być usprawiedliwiony pod warunkiem, że nie kompensujesz tego dziesiątkami zbędnych eksperymentów mających zabić nudę.
3. Wybieraj rozwiązania z przetwarzaniem na urządzeniu
Coraz więcej ekspertów wskazuje, że korzystanie ze sztucznej inteligencji na urządzeniach może pomóc w oszczędzaniu energii. Zamiast wysyłać wszystkie dane do chmury, część obliczeń dzieje się lokalnie – w telefonie, laptopie, czujnikach domowych.
Według analiz Światowego Forum Ekonomicznego przetwarzanie informacji na urządzeniu może zmniejszyć zużycie energii na pojedyncze zadanie nawet 100–1000 razy w porównaniu z obliczeniami w chmurze. Wszystko dlatego, że nie trzeba przesyłać ogromnych ilości danych do centrum danych i z powrotem, a specjalne układy są projektowane tak, aby były energooszczędne, a nie maksymalnie „mocne”.
W życiu codziennym warto więc wybierać aplikacje i rozwiązania, które działają lokalnie, jeśli mają taką opcję, np. rozpoznawanie mowy, filtrowanie zdjęć, proste rekomendacje. Im mniej urządzenia korzystają z chmury, tym zostawiają niższy ślad energetyczny.
4. Ogranicz cyfrowy bałagan: spam, śledzenie, niechciane treści
AI nie tylko generuje nowe treści, ale też pomaga się przed nimi bronić. Duża część energii w sieci jest konsumowana na przetwarzanie rzeczy, których wcale nie chcemy: spamu, nachalnych reklam, niechcianych powiadomień czy stron ładowanych przez przypadek.
W tym kontekście przydatne są narzędzia, które filtrują ruch przed dotarciem do Ciebie, np.:
- inteligentne filtry spamu, które blokują niechciane e-maile jeszcze na serwerze,
- mechanizmy blokujące śledzące skrypty i nachalne reklamy,
- rozwiązania takie jak blokada stron dla dorosłych, które przy pomocy filtrów DNS odrzucają ruch do tysięcy serwisów z treściami erotycznymi, zanim te zdążą się wczytać.
5. Zmniejsz liczbę zawsze włączonych urządzeń
Kolejnym obszarem, w którym można połączyć troskę o środowisko z rozsądnym użyciem AI, jest liczba podłączonych urządzeń. Nawet w trybie czuwania smart głośniki, kamery, czujniki i telewizory wymagają pobierania energii.
Zamiast robić z domu małą serwerownię, warto przemyśleć, czy naprawdę potrzebujesz tylu inteligentnych ekranów i asystentów głosowych, oraz które automatyzacje dają realne oszczędności (np. sterowanie ogrzewaniem), a które są tylko wygodnym gadżetem oraz czy da się połączyć kilka funkcji w jednym urządzeniu, zamiast kupować trzy osobne.
Mniej urządzeń to nie tylko mniej energii zużywanej w domu, ale też mniej danych wysyłanych do chmury i mniejsza presja na rozbudowę energochłonnych centrów danych.
6. Wspieraj firmy i zmiany prawne stawiające na zieloną energię dla AI
Sposób, w jaki rozwija się sztuczna inteligencja, zależy nie tylko od codziennych wyborów użytkowników, ale też od decyzji firm i rządów. Jako osoba, która dba o zrównoważony rozwój, możesz wybierać dostawców usług cyfrowych świadomie, zwracając uwagę na to, czy informują o zużyciu energii i deklarują korzystanie z zielonej energii.
Możesz też wspierać regulacje domagające się przejrzystości w zakresie zużycia zasobów przez duże modele oraz promować rozwiązania, które wykorzystują AI do przyspieszenia transformacji energetycznej, a nie tylko do masowego tworzenia treści marketingowych.
7. Ustal własne zasady odpowiedzialnego korzystania z AI
Na koniec warto stworzyć dla siebie prosty kodeks działania, który pomoże Ci zachować równowagę pomiędzy wygodą a troską o planetę.
Może on obejmować ograniczenie liczby codziennych zapytań używanych wyłącznie dla zabawy oraz świadome wybieranie narzędzi, które działają lokalnie na urządzeniu lub wyraźnie informują, jak dbają o efektywność energetyczną.
Dobrym kierunkiem jest też korzystanie z AI głównie tam, gdzie sztuczna inteligencja realnie oszczędza czas, paliwo, prąd czy inne zasoby.
Uzupełnieniem tego podejścia może być selektywne blokowanie niepotrzebnych treści, aby ograniczyć ilość cyfrowego hałasu, który Twoje urządzenia muszą przetwarzać, co pośrednio zmniejsza zużycie energii.
Rozsądne korzystanie z AI
Przemyślane korzystanie z narzędzi zasilanych sztuczną inteligencją może przynieść Ci sporo korzyści, w tym zaoszczędzić sporo czasu. Zastosuj nasze rady w praktyce i ogranicz negatywny wpływ AI na środowisko.
źródło: zewnętrzny artykuł partnera portalu
