Gry komputerowe uczą o zmianie klimatu – przyjemne z pożytecznym?
Jak będzie wyglądał świat pod koniec XXI w.? Dlaczego już dziś trzeba myśleć o ilości zużywanej wody i inwestycjach w fotowoltaikę lub samochód elektryczny? Kryzys klimatyczny na Ziemi jest faktem, który większość z nas wciąż zbyt chętnie ignoruje. Nowoczesne gry komputerowe mają zmienić yo podejście, uświadamiając społeczeństwu, co nam naprawdę grozi.
FutureGuessr – obrazy znaczą więcej niż słowa
Pomysł, aby pokazać ludziom, jak źle może być, wykorzystali twórcy gry FutureGuessr, dostępnej w wersji angielskiej i francuskiej. Koncepcja jest prosta – gracz otrzymuje obrazek z przyszłości i ma na celu odgadnąć, jakiego miejsca na świecie on dotyczy. Niektóre krajobrazy, prezentowane w realistycznej panoramie 360°, naprawdę zdumiewają, a większość lokalizacji okazuje się nie do poznania.
Grę przygotowała firma Artefact we współpracy z francuskim stowarzyszeniem zrzeszającym organizacje działające na rzecz klimatu, Réseau Action Climat. Hipotetyczne scenerie odzwierciedlają, jak może wyglądać świat, jeśli średnia globalna temperatura wzrośnie o 2,7°C, co nie wie jest wcale nieprawdopodobne.
Transformacja poszczególnych ekosystemów nie jest przy tym wyssana z palca, ale opiera się na rzeczywistych prognozach Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC). Dzięki zaawansowanej technologii graficznej naukowe scenariusze nabierają kolorytu, który przeszywa dreszczem i każe zastanowić się na współczesnością. Co możemy zrobić dziś, żeby zapobiec najczarniejszym wizjom? Odpowiedź na to pytanie można również znaleźć w grze.
Game Changers, czyli wszystko w naszych rękach?
W 2023 r. ogromnym echem odbił się interaktywny show Game Changers stworzony przez firmę Megaverse na zlecenie UK Research and Innovation. Innowacyjne połączenie gry komputerowej, kina i teatru przeniosło graczy do miasteczka Greenview, krytycznie zagrożonego skutkami zmiany klimatu.
Cały show odbywał się w czasie realnym, pozwalając widowni na bieżąco wpływać na scenariusz i decyzje trzech głównych bohaterów, aktywistów klimatycznych wspieranych przez robota AI. W grze nie zabrakło faktów na temat przyczyn kryzysu klimatycznego i jego szerokich konsekwencji, a także możliwych scenariuszy ratunkowych, typu wdrażanie odnawialnych źródeł energii czy rozwój miast-gąbek.
Sukces Game Changers, przypieczętowany licznymi branżowymi nagrodami, wynikał nie tylko z ogromnej popularności i samej przyjemności udziału. Badania przeprowadzone wśród uczestników gry wykazały, że 78% z nich wyraziła głębokie zainteresowanie tematyką zmiany klimatu, a 44% poczuło się zainspirowanych do działania na rzecz ocalenia świata.
Inne klimatyczne gry komputerowe
Podobnych pomysłów jest więcej i stale przybywają nowe. Gra fabularna Survive the Century, jest efektem współpracy popularnego autora książek Sama Beckbessingera i klimatologów z Climate Risk Lab oraz American University School of International Service. Gracz wciela się tu w rolę wydawcy gazety, który decyduje o kierunkach publikacji, próbując wpływać na opinię społeczną. To niezwykle ciekawe spojrzenie na kryzys klimatyczny z medialnego punktu widzenia.
Już 10-letnie dzieci mogą natomiast spróbować swoich sił w grze My Coastal Futures, dostępnej za darmo on-line. Głównym tematem w tym przypadku jest rosnący poziom mórz i związane z nim konsekwencje, jak również wybory, które trzeba podjąć, aby uchronić się przed najgorszym.
Fanom strategii spodoba się nieco bardziej skomplikowana gra Terra Nil, w której można z wyjałowionej, martwej krainy stworzyć buzujący życiem ekosystem. Jak się łatwo domyśleć, zadanie nie jest wcale takie łatwe, ale okazuje się, że przy odpowiednio dużej dozie konsekwencji, cierpliwości i zmyślności wszystko jest możliwe. To lekcja, którą warto przenieść do niewirtualnej rzeczywistości.
Ciekawym odejściem od konwencji budowania miast i infrastruktury jest również gra Floodlands, której początkiem jest… koniec cywilizacji. Zmiana klimatu doprowadziła do globalnej katastrofy, a Ziemię pokrywają gnijące domy, rozpadające się auta i wszechobecne śmieci. Każde kliknięcie myszką ma tu na celu odnowę świata i odwrócenie dziesiątek lat zaniedbań. Każde daje też dużo do myślenia.
Więcej niż gra
Edukacyjny i uświadamiający potencjał gier komputerowych wykorzystywany jest już znacznie szerzej, poza strefą rozrywki. Kreowanie realistycznych scenariuszy przyszłości w zależności od podejmowanych dziś decyzji znalazło zastosowanie w poważnych symulatorach przeznaczonych dla decydentów, aktywistów klimatycznych i pracowników administracji publicznej. Doskonałym przykładem w tym zakresie jest En-ROADS Climate Simulator przygotowany przez naukowców z MIT Sustainability Initiative jako forma warsztatów uświadamiających o zmianie klimatu.
Postać warsztatów ma również trzygodzinowa gra Climate Fresk, które skierowana jest do szerokiego społeczeństwa oraz profesjonalistów. Dostępna w 45 językach, w tym również polskim, daje uczestnikom kompletne podstawy wiedzy o zmianie klimatu i uczy jakie działania możemy podejmować, żeby zapobiec najgorszemu. Udział w warsztatach wymaga uprzedniej rejestracji na jeden z wolnych terminów, a w ramach każdej sesji online dostępny jest dedykowany przewodnik.
Nowe technologie są obusieczną bronią. Z jednej strony wiążą się z drenowaniem ograniczonych zasobów i pochłaniają ogromne ilości energii i wody; z drugiej, mogą jednak okazać się jednym z najskuteczniejszych sposobów dotarcia do społeczeństwa i przekazania najważniejszych faktów o klimacie. Jedno jest pewne, zwycięstwo w grze jeszcze nigdy nie było tak ważne!
Absolwentka Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego, która oddała się pasji zgłębiania zagadek świata i pisania o nich. Specjalizuje się w ekologii, klimatologii i naukach przyrodniczo-naukowych. Żyje ponad granicami, dużo podróżuje, a w wolnym czasie pływa.
Opublikowany: 2 grudnia, 2025 | Zaktualizowany: 3 grudnia, 2025
- “How a new online game helps imagine life on Earth in 2100”, Lynda Dunlop, Steven Forrest, https://phys.org/news/2025-10-online-game-life-earth.html, 28/10/2025;
- “FutureGuessr: Online game of anticipation to visualize our planet disrupted by climate change” Artefact, https://www.artefact.com/news/futureguessr-online-game-of-anticipation-to-visualize-our-planet-disrupted-by-climate-change/, 28/10/2025;
- “Play for the planet: five climate change games for the festive season” Lynda Dunlop, Prasar Sandbhor, https://theconversation.com/play-for-the-planet-five-climate-change-games-for-the-festive-season-246059, 28/10/2025;
- “Game Changers” Megaverse, https://www.megaverse.co/projects/game-changers, 28/10/2025;
- “The En-ROADS Climate Workshop”, Climate Interactive, https://www.climateinteractive.org/the-en-roads-climate-workshop/, 28/10/2025;
- “Survive the Century Online Game” SeSync, https://www.sesync.org/research/survive-century-online-game, 28/10/2025;
- “Terra Nil Review - an intricate ecosystem of puzzles” Ruth Cassidy, https://www.eurogamer.net/terra-nil-review-an-intricate-ecosystem-of-puzzles, 28/10/2025;
