21,5 mln euro z UE na ochronę infrastruktury krytycznej. Polska wzmacnia bezpieczeństwo energetyczne regionu
Polska otrzyma 21,5 mln euro (ponad 90 mln zł) ze środków Unii Europejskiej na wzmocnienie ochrony infrastruktury krytycznej sektora elektroenergetycznego. Finansowanie przyznano w ramach instrumentu „Łącząc Europę” (Connecting Europe Facility – CEF) i jest ono częścią większego pakietu o wartości 113 mln euro, który Komisja Europejska przeznaczyła na zabezpieczenie infrastruktury energetycznej związanej z synchronizacją systemów elektroenergetycznych państw bałtyckich z Europą kontynentalną.
Środki trafią do Polski oraz Litwy, Łotwy i Estonii – krajów, które w lutym 2025 roku dokonały jednego z najważniejszych energetycznych „zwrotów geopolitycznych” ostatnich lat.
Koniec energetycznej zależności od Wschodu
9 lutego 2025 r. Litwa, Łotwa i Estonia oficjalnie dołączyły do systemu elektroenergetycznego Europy kontynentalnej, obejmującego ponad 400 milionów odbiorców. Tym samym zakończyły funkcjonowanie w rosyjskim systemie IPS/UPS, który przez dekady stanowił narzędzie technicznej i politycznej zależności od Moskwy.
Synchronizacja państw bałtyckich z europejskim systemem odbywa się za pośrednictwem połączenia LitPol Link, łączącego Litwę z Polską. To właśnie ten element infrastruktury stał się jednym z kluczowych punktów całego procesu – i jednocześnie jednym z najbardziej wrażliwych na potencjalne zagrożenia.
Infrastruktura pod presją zagrożeń
W realiach napiętej sytuacji geopolitycznej regionu Morza Bałtyckiego bezpieczeństwo infrastruktury energetycznej przestało być wyłącznie kwestią techniczną. Sabotaż, ataki hybrydowe i cyberzagrożenia stały się realnym scenariuszem, który wymaga systemowych odpowiedzi.
Dlatego czterej operatorzy systemów przesyłowych – PSE (Polska), Litgrid (Litwa), Elering (Estonia) oraz AST (Łotwa) – realizują skoordynowane działania mające na celu wzmocnienie ochrony infrastruktury krytycznej przed zagrożeniami fizycznymi i cybernetycznymi.
Jak podkreśla minister energii Miłosz Motyka, inwestycje te mają znaczenie nie tylko krajowe, ale regionalne:
– Bezpieczna i odporna infrastruktura energetyczna to dziś jeden z filarów suwerenności państwa i stabilnego rozwoju gospodarki. Dzięki środkom unijnym Polska nie tylko skutecznie chroni własny system elektroenergetyczny, ale także wzmacnia bezpieczeństwo całego regionu Europy Środkowo-Wschodniej.
Co dokładnie zostanie sfinansowane?
Środki z instrumentu CEF pozwolą na pokrycie nawet 50 proc. kosztów kwalifikowanych projektów, co znacząco przyspieszy realizację inwestycji. Po stronie polskiej kluczową rolę odgrywa program realizowany przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne.
Prezes PSE Grzegorz Onichimowski wskazuje, że projekt obejmuje działania na najbardziej strategicznych obiektach systemu:
– Synchronizacja krajów bałtyckich była wydarzeniem historycznym, które znacząco wzmocniło bezpieczeństwo energetyczne całego regionu. Teraz idziemy za ciosem. Program realizowany przez PSE obejmuje m.in. wdrożenie zaawansowanych systemów wykrywania zagrożeń oraz wzmocnienie ochrony stacji elektroenergetycznych.
Chodzi zarówno o zabezpieczenia fizyczne, jak i rozwiązania chroniące system przed cyberatakami, które coraz częściej stają się elementem presji politycznej i gospodarczej.
Energia jako fundament bezpieczeństwa
Unijne finansowanie nie jest jednorazowym wsparciem, lecz elementem długofalowej strategii budowania odpornego systemu energetycznego w Europie Środkowo-Wschodniej. Stabilne i bezpieczne sieci przesyłowe są warunkiem dalszej transformacji energetycznej, rozwoju OZE i bezpieczeństwa dostaw energii dla przemysłu oraz gospodarstw domowych.
Dzięki środkom z CEF Polska i państwa bałtyckie zyskują nie tylko lepszą ochronę infrastruktury, ale także silniejszą pozycję w europejskim systemie energetycznym – opartą na współpracy, a nie zależności.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 10 lutego, 2026
- https://www.gov.pl/web/klimat/113-mln-euro-z-ue-na-wzmocnienie-bezpieczenstwa-infrastruktury-krytycznej-w-polsce-i-panstwach-baltyckich;
- https://www.gov.pl/web/energia/215-mln-euro-z-ue-na-ochrone-infrastruktury-krytycznej-wzmacniamy-bezpieczenstwo-energetyczne-regionu;
