Chiny podniosą podatek na prezerwatywy. Ma to pobudzić spadający wskaźnik urodzeń
Od 1 stycznia w Chinach prezerwatywy i inne środki antykoncepcyjne zostaną objęte 13-procentową stawką VAT. To pierwszy taki krok od ponad trzech dekad i część szeroko zakrojonej strategii władz, które próbują odwrócić spadek liczby urodzeń w kraju.
Podatek od środków antykoncepcyjnych został ukryty w nowelizacji ustawy o VAT z 2024 roku, mającej na celu modernizację systemu podatkowego. W Chinach VAT odpowiada za niemal 40% dochodów państwa, a od 1993 roku prezerwatywy i tabletki antykoncepcyjne były z niego zwolnione.
Po ponad 30 latach polityki jednego dziecka władze chińskie w ostatniej dekadzie wprowadziły szereg zachęt do posiadania większej liczby dzieci. Od 2021 roku pary mogą mieć maksymalnie troje dzieci, a niektóre prowincje oferują dopłaty do leczenia metodą in vitro, zniżki na edukację i dodatkowe dni płatnego urlopu dla nowożeńców.
Mimo tych działań wskaźnik urodzeń pozostaje niski. W 2024 roku wyniósł 6,77 na 1000 osób, co jest niewielkim wzrostem w porównaniu z rokiem poprzednim, ale wciąż daleko od historycznych poziomów. W tym samym czasie liczba małżeństw spadła o jedną piątą, a populacja Chin kurczy się od co najmniej trzech lat.
Decyzja o opodatkowaniu środków antykoncepcyjnych wywołała falę drwin w mediach społecznościowych. Jedni użytkownicy Weibo komentowali, że rząd „robi wszystko, aby zmusić ludzi do posiadania dzieci”, inni ostrzegali przed nadmierną ingerencją w życie prywatne kobiet.
W niektórych regionach kobiety były nawet proszone o podawanie daty ostatniej miesiączki, co spotkało się z krytyką w sieci jako „masowe inwigilowanie reprodukcji”. Eksperci podkreślają, że podatek będzie miał w dużej mierze charakter symboliczny – standardowe opakowanie prezerwatyw kosztuje 40–60 juanów, a miesięczne opakowanie tabletek antykoncepcyjnych od 50 do 130 juanów.
Nowy podatek jest częścią kompleksowego planu modernizacji chińskiego systemu podatkowego i zwiększenia wpływów lokalnych samorządów. Rząd przeznaczył również 90 mld juanów (12,7 mld USD) na krajowy program dopłat do opieki nad dziećmi oraz planuje rozszerzenie ubezpieczenia zdrowotnego o wszystkie wydatki związane z porodem.
Eksperci szacują, że opodatkowanie środków antykoncepcyjnych przyniesie państwu dodatkowe 5 mld juanów rocznie – kwotę relatywnie niewielką w porównaniu z potrzebami demograficznymi i wydatkami na politykę prorodzinną.
Podwyższenie podatków od prezerwatyw wpisuje się w chińską strategię „kija i marchewki”: zachęty mają sprzyjać rodzeniu dzieci, a jednocześnie władze starają się ograniczyć środki antykoncepcyjne. Jednak eksperci wskazują, że same regulacje podatkowe nie zmienią głębokich czynników ekonomicznych i społecznych, które wpływają na decyzje rodzin.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 18 grudnia, 2025
- https://www.euronews.com/business/2025/12/02/china-to-tax-condoms-for-first-time-in-30-years-as-demographic-crisis-deepens;
- https://news.sky.com/story/china-imposes-13-tax-on-condoms-as-birth-rate-declines-13485073;
