Pterozaury to wielkie nieloty?

Pterozaury były ogromnymi, skrzydlatymi gadami, zamieszkującymi Ziemię w czasach dinozaurów. Naukowcy powszechnie sądzili, że były to największe latające stworzenia na naszej planecie. Przekonanie to podważa japoński naukowiec, Katsufumi Sato z Uniwersytetu Tokijskiego. Opierając się na pomiarach ciężaru i wielkości dzisiejszych ptaków, twierdzi on, że zwierzęta ważące więcej niż 41 kilogramów i mające rozpiętość skrzydeł szerszą niż 5,1 metra, nie byłyby w stanie na tyle efektywnie machać skrzydłami, żeby móc się utrzymać w powietrzu.

Oznacza to, że największy pterozaur, Quetzalcoatlus, nie mógł latać. Ważył bowiem do 250 kilogramów i miał rozpiętość skrzydeł sięgającą 10,4 metrów szerokości – tyle co awionetka. Uważam, że wielkie pterozaury nie potrafiły utrzymać się w powietrzu w takim środowisku, jak obecne – wyjaśnia Sato. Nawet gdyby były w stanie to zrobić, nie dałyby rady oderwać się od ziemi – dodaje. Prof. Sako prowadził na Oceanie Indyjskim badania albatrosów wędrownych, największych ptaków latających, a także kilku innych gatunków. Wszystkie one były ptakami szybującymi, które machają skrzydłami jedynie sporadycznie. Uważa się, że pterozaury stosowały podobną technikę lotu.

Nie wszyscy naukowcy zgadzają się z ustaleniami Sato. Możliwe, że wyniki jego badań nie odnoszą się do pterozaurów, czy nawet do wszystkich ptaków – komentuje paleobiolog, Davin Unwin, z University of Leicester w Wielkiej Brytanii. Jak dodaje, Argentavis, olbrzymi ptak, który prawdopodobnie żył sześć mln lat temu, miał rozpiętość skrzydeł około sześciu metrów i raczej potrafił latać. Co więcej, pterozaury miały bardzo cienkie kości, czyli mogły ważyć mniej, niż na to wskazywałby rozmiar ciała.

Zdaniem Sato, można sobie wyobrazić, że ciężkie pterozaury mogły startować z drzew czy wysokich klifów. Jednak, jeżeli przyjęlibyśmy, że rzeczywiście były zdolne do aktywnego, długotrwałego lotu, musimy zastanowić się, czy nie było to możliwe dzięki innemu środowisku, w którym żyły. Być może w ciągu milionów lat drastycznie zmieniły się takie warunki środowiska, jak grawitacja czy gęstość atmosfery – dodaje Sato.