Cieplejsze morza kuszą plażowiczów. Naukowcy ostrzegają: pod powierzchnią dzieje się coś alarmującego
Ciepła woda w morzu może być dla turystów dodatkową atrakcją. Naukowcy ostrzegają jednak, że rekordowe temperatury europejskich mórz mają swoją ciemną stronę. Nowa analiza World Weather Attribution pokazuje, że za wyjątkowym ociepleniem w dużej mierze stoi działalność człowieka, a skutki dla morskich ekosystemów mogą być poważne.
Zmiany klimatu spowodowane działalnością człowieka dodały tego lata około 2°C ocieplenia wodom Morza Śródziemnego. W morzach Europy Zachodniej wpływ globalnego ocieplenia oszacowano na około 1,3–1,4°C. Analiza została przygotowana przez naukowców z World Weather Attribution na podstawie danych obserwacyjnych i symulacji modeli klimatycznych.
– Od wód Atlantyku u wybrzeży Irlandii po Morze Śródziemne europejskie morza doświadczają alarmującego wzrostu temperatur – powiedział Thomas Frölicher, fizyk środowiskowy z Uniwersytetu w Bernie i współautor analizy. Jak podkreślił, badania wyraźnie wskazują na zmiany klimatu, związane przede wszystkim z dalszym spalaniem paliw kopalnych, jako główną przyczynę tego zjawiska.
Morze cieplejsze nawet o 6°C od normy
Skala tegorocznego ocieplenia jest wyjątkowa. Według danych przywołanych przez World Weather Attribution w niektórych częściach Morza Śródziemnego temperatura powierzchni wody była nawet o ponad 6°C wyższa od normy. Pod koniec czerwca podobne anomalie, sięgające około 6°C, obserwowano między innymi w zachodniej części Morza Śródziemnego. Rekordy padły również w lipcu. Średnia temperatura Morza Śródziemnego osiągnęła 27°C – najwyższy poziom odnotowany dla tego miesiąca. Na początku sierpnia boja morska w pobliżu Majorki zarejestrowała temperaturę wody sięgającą 33°C.
Nie jest to jednak tylko problem „cieplejszej kąpieli”. Wysoka temperatura wody może oznaczać ogromne zmiany dla organizmów żyjących pod powierzchnią.
Gatunki uciekają, ekosystemy się zmieniają
Naukowcy wskazują na dowody poważnych skutków ekologicznych. Gatunki przemieszczają się w kierunku chłodniejszych, północnych wód, co może zakłócać łańcuchy pokarmowe, rybołówstwo przybrzeżne i akwakulturę. Ekolog morski John Bruno zwraca uwagę, że organizmy morskie nie potrzebują ogromnego wzrostu temperatury, by znaleźć się poza granicą swojej tolerancji. W przypadku raf koralowych krytyczny może być już wzrost temperatury o około 1°C.
Cieplejsze morze nie oznacza przy tym, że wszystkie gatunki reagują identycznie. Niektóre organizmy mogą korzystać na wyższych temperaturach lub na zanikaniu swoich naturalnych wrogów. Efektem jest jednak coraz większe „przetasowanie” całych społeczności morskich – jedne gatunki zyskują, inne przegrywają, a dotychczasowy układ ekosystemu zaczyna się zmieniać.
Morskie fale upałów objęły ogromne obszary Europy
Zmiany klimatu wyraźnie zwiększyły także zasięg morskich fal upałów. W tym roku dotknęły one około 90 proc. obszaru Zatoki Biskajskiej i wybrzeży Półwyspu Iberyjskiego oraz około 80 proc. zachodniej części Morza Śródziemnego. Bez obecnego ocieplenia wywołanego przez człowieka fale upałów objęłyby znacznie mniejszą część tych akwenów – około 40 proc. Wyjątkowo ciepłe morza mogą mieć konsekwencje również dla ludzi mieszkających na lądzie. Wyższa temperatura powierzchni wody zwiększa parowanie i wilgotność powietrza nad wybrzeżami, co może sprzyjać bardziej uciążliwym upałom oraz wpływać na rozwój ekstremalnych zjawisk pogodowych.
– Cieplejsza woda do pływania może wydawać się atrakcyjna dla plażowiczów, zwłaszcza w chłodniejszych krajach – zauważyła Claire Bergin z Uniwersytetu Maynooth, współautorka analizy. Problem w tym, że pod powierzchnią morza zachodzą znacznie poważniejsze zmiany.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 21 sierpnia, 2026
