Czarnobyl znów niepokoi świat. Osłona ochronna uszkodzona po ataku dronów – MAEA ostrzega przed rosnącym ryzykiem
Nowa Bezpieczna Osłona (NSC), monumentalna konstrukcja mająca na stulecie zabezpieczyć najbardziej niebezpieczne miejsce Europy, nie spełnia już swojej kluczowej roli. Jak poinformowała Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (MAEA), osłona chroniąca zniszczony reaktor nr 4 w Czarnobylu została poważnie uszkodzona po ataku dronów, do którego doszło w lutym 2025 roku.
Według piątkowego komunikatu MAEA konstrukcja utraciła swoje podstawowe funkcje bezpieczeństwa, w tym zdolność zatrzymywania radioaktywnych odpadów znajdujących się nadal wewnątrz zdewastowanego reaktora.
Atak dronów i uszkodzenie konstrukcji
Do zdarzenia doszło 14 lutego. Ukraina oskarżyła o atak Rosję, jednak Kreml konsekwentnie zaprzecza, że miał z nim jakikolwiek związek. Uderzenie dronów wywołało pożar i doprowadziło do uszkodzenia dachu oraz elementów otaczającej reaktor osłony ochronnej. Jak przekazała MAEA, przeprowadzono jedynie doraźne, częściowe naprawy, które nie wystarczą, aby zatrzymać postępującą degradację konstrukcji.
– Terminowa i kompleksowa renowacja pozostaje niezbędna, aby zapobiec dalszej degradacji i zapewnić długoterminowe bezpieczeństwo jądrowe – podkreślił dyrektor generalny MAEA, Rafael Mariano Grossi.
Jednocześnie dodał, że kluczowe elementy konstrukcji nośnej oraz systemy monitoringu nie uległy trwałemu uszkodzeniu. Mimo to sytuacja wymaga pilnych działań i międzynarodowej koordynacji.
Symbol katastrofy ponownie zagrożony
Czarnobyl — miejsce, gdzie 26 kwietnia 1986 roku doszło do największej w historii katastrofy jądrowej — już kilkukrotnie znalazł się w centrum uwagi podczas rosyjsko-ukraińskiej wojny. Na początku pełnoskalowej inwazji rosyjskie wojska zajęły elektrownię i uprowadziły jej pracowników jako zakładników. Wycofały się miesiąc później, pozostawiając cały teren w rękach ukraińskich służb.
Nowa Bezpieczna Osłona, która dziś wymaga remontu, była ogromnym osiągnięciem międzynarodowej inżynierii. Największa ruchoma konstrukcja lądowa na świecie, stalowy łuk o wysokości 108 metrów i wadze ponad 36 tysięcy ton, została zbudowana w latach 2010–2019. Projekt wart 2,1 miliarda euro finansowały 45 państwa oraz liczne organizacje międzynarodowe.
Osłona miała zapewnić bezpieczeństwo na sto lat – umożliwić demontaż starego, rozpadającego się sarkofagu oraz kontrolę nad radioaktywnymi materiałami zalegającymi w ruinach reaktora nr 4. Atak dronów przerwał jednak tę wizję stabilności.
Wciąż żywe skutki katastrofy z 1986 roku
Choć od wybuchu minęły prawie cztery dekady, konsekwencje katastrofy ciągle odczuwalne są w zdrowiu ludzi i środowisku. Według MAEA i WHO w pierwszych tygodniach po eksplozji zginęło ponad 30 osób. Dziesiątki tysięcy zostało narażonych na szkodliwe dawki promieniowania, a podwyższone wskaźniki chorób nowotworowych i wad wrodzonych obserwowane są w regionie do dziś.
MAEA: „Zrobimy wszystko, aby przywrócić bezpieczeństwo”
Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej utrzymuje stałą obecność w Czarnobylu i monitoruje sytuację na bieżąco. Grossi zapewnił, że organizacja będzie wspierać Ukrainę w działaniach zmierzających do pełnego odtworzenia ochrony reaktora. Uszkodzenie konstrukcji, która miała zagwarantować bezpieczeństwo na kolejne pokolenia, stawia globalną społeczność przed pytaniem: jak chronić najbardziej niebezpieczne miejsca na świecie w czasach, gdy konflikty zbrojne coraz częściej sięgają po technologię dronów?
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 8 grudnia, 2025
- https://www.iaea.org/newscenter/pressreleases/update-331-iaea-director-general-statement-on-situation-in-ukraine;
