Doktorant z Lublina pracuje nad wyjątkowym reaktorem, który może stanąć w centrum miasta!
Pierwsza polska elektrownia jądrowa ma powstać w 2035 roku w Choczewie (województwo pomorskie). Jednak jeszcze przed tym terminem Polska może stać się liderem w energetyce jądrowej dzięki innowacyjnemu projektowi reaktora HTGR-POLA. Za stworzenie tego nowoczesnego obiektu odpowiada zespół, w którym kluczową rolę pełni doktorant Politechniki Lubelskiej, mgr inż. Grzegorz Mrugała. Ten ambitny projekt, realizowany we współpracy z Narodowym Centrum Badań Jądrowych, ma na celu stworzenie bezpiecznego i modułowego reaktora, który będzie w stanie działać w centrum miast, a także produkować energię elektryczną oraz ciepło wykorzystywane w przemyśle.
Grzegorz Mrugała, który swoją karierę w energetyce jądrowej rozpoczął od pracy przy budowie elektrowni w Finlandii, dziś jest ekspertem w zakresie probabilistycznych analiz bezpieczeństwa w Narodowym Centrum Badań Jądrowych. To doświadczenie pozwoliło mu dołączyć do zespołu pracującego nad reaktorem HTGR-POLA, który ma zrewolucjonizować przemysł energetyczny. Reaktor ten, w odróżnieniu od tradycyjnych reaktorów wodnych, wykorzystywać będzie gaz (hel) do chłodzenia, a paliwem będą niewielkie kulki w grafitowych blokach, co zapewni wyjątkowe bezpieczeństwo.
„Zwiększa to znacznie bezpieczeństwo. W przypadku najbardziej popularnych reaktorów wodnych, teren wokół elektrowni nie może być zabudowany. Potrzebne jest wyznaczenie obszaru ograniczonego użytkowania. W przypadku reaktorów chłodzonych gazem takiej strefy praktycznie nie ma. Z naszych obliczeń wynika, że reaktor HGTR można stawiać nawet w centrum miasta, ponieważ obszar jego oddziaływania kończy się na ogrodzeniu” – tłumaczy Mrugała.
Innowacyjność reaktora polega również na jego kompaktowych rozmiarach. Największe elementy wyposażenia reaktora mają średnicę nieprzekraczającą 7 metrów, co ułatwia jego transport. Taki reaktor może być produkowany w Polsce i eksportowany w gotowej formie do innych krajów. Co więcej, HTGR-POLA ma nie tylko produkować energię elektryczną, ale również gorącą parę o temperaturze 565°C, wykorzystywaną w różnych gałęziach przemysłu, takich jak przemysł chemiczny, produkcja stali, nawozów sztucznych, a także w odsalaniu wody morskiej i produkcji wodoru.
Jednym z przełomowych elementów projektu jest zdolność reaktora do regulowania mocy w szerokim zakresie – od 25% do 100%. Dzięki temu, HTGR-POLA może elastycznie dostosowywać się do zmieniających się potrzeb sieci energetycznej, a także wykorzystywać nadwyżki energii do produkcji pary w procesach przemysłowych.
Polska, będąc właścicielem 50% praw intelektualnych do projektu HTGR-POLA, intensywnie współpracuje z Japońską Agencją Energii Atomowej, co pozwala przyspieszyć prace badawczo-rozwojowe. Obecnie projekt znajduje się na zaawansowanym etapie, a opracowywana jest dokumentacja niezbędna do jego licencjonowania. Możliwe jest, że reaktor HTGR-POLA zostanie zbudowany w Polsce już za pięć lat.
Projekt mgr inż. Grzegorza Mrugały, dotyczący niezawodności systemów ważnych dla bezpieczeństwa tego reaktora, zdobył 2. miejsce w Ogólnopolskim Konkursie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Promotorką jego pracy doktorskiej jest prof. Elżbieta Jartych z Politechniki Lubelskiej, która podkreśla, że nowoczesne technologie zastosowane w tym projekcie stanowią przyszłość energetyki jądrowej, szczególnie w kontekście produkcji wodoru i wspomagania procesów chemicznych.
Reaktor HTGR-POLA to obiekt, który nie tylko może zmienić oblicze polskiej energetyki, ale także otworzyć nowe możliwości dla przemysłu i gospodarki. Dzięki swojej innowacyjnej konstrukcji oraz doskonałym standardom bezpieczeństwa, może stać się fundamentem przyszłościowych rozwiązań energetycznych w Polsce i na świecie.

Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 25 lutego, 2025 | Zaktualizowany: 29 lipca, 2025
