Europa płaci za fale upałów. Co najmniej 35 tys. dodatkowych zgonów tego lata
Co najmniej 35 tys. dodatkowych zgonów odnotowano w Europie podczas tegorocznych fal upałów. To jednak nie jest ostateczny bilans. Dane obejmują tylko część kontynentu, a w wielu krajach brakuje jeszcze pełnych statystyk za sierpień. – informuje The Guardian.
Tegoroczne lato przynosi Europie nie tylko kolejne rekordy temperatur, suszę i pożary. Coraz wyraźniej widać także śmiertelny koszt ekstremalnego ciepła. Według niepełnych danych zebranych z europejskich krajów, podczas kolejnych fal upałów w 2026 roku zmarło co najmniej 35 tys. osób więcej, niż można byłoby oczekiwać w normalnych warunkach.
To wstępne szacunki. Nie obejmuje całej Europy, a część państw nie opublikowała jeszcze danych za sierpień. Oznacza to, że rzeczywisty bilans może być znacznie wyższy.
Niemcy pobiły ponury rekord
Najbardziej dramatyczne dane napływają z Niemiec. Robert Koch Institute (RKI) oszacował, że od 6 kwietnia do 9 sierpnia z upałem można powiązać około 14 tys. zgonów. To więcej niż w jakimkolwiek wcześniejszym pełnym roku, odkąd prowadzone są porównywalne szacunki. Poprzedni rekord wynosił około 8900 zgonów w 2018 roku. Szczególnie tragiczny okazał się okres od 22 do 28 czerwca. W ciągu zaledwie jednego tygodnia RKI oszacował około 9600 zgonów związanych z wysokimi temperaturami. W tym czasie w wielu regionach Niemiec temperatura przekraczała 40°C. Najbardziej narażone były osoby starsze. Z niemieckich danych wynika, że zdecydowana większość ofiar miała co najmniej 75 lat.
Hiszpania również z rekordem
Rekordowy bilans odnotowuje także Hiszpania. Dane systemu monitorowania śmiertelności Instytutu Zdrowia Carlosa III wskazują na około 4947 zgonów przypisywanych upałom od maja do sierpnia. To więcej niż w rekordowym dotąd 2022 roku, kiedy szacowano około 4520 takich zgonów. Według nowszych danych obejmujących okres od 1 czerwca do 19 sierpnia liczba szacowanych zgonów związanych z upałem wynosiła około 4458. Różnice wynikają m.in. z przyjętego okresu i metodologii obliczeń.
Hiszpania tego lata doświadczała wyjątkowo wysokich temperatur. W czasie kolejnych fal upałów w wielu miejscach temperatury przekraczały 42°C.
We Francji tysiące dodatkowych zgonów
Niepokojące są również dane z Francji. Santé publique France podała, że między końcem maja a 22 lipca odnotowano ponad 7300 dodatkowych zgonów ze wszystkich przyczyn. Dane nie obejmują jeszcze sierpnia i opierają się na około 80 proc. wszystkich aktów zgonu, dlatego nie można traktować ich jako ostatecznego bilansu. Skala tegorocznych ekstremów była wyjątkowa. Ponad 500 francuskich stacji meteorologicznych zanotowało temperaturę przekraczającą 40°C, a w pewnym momencie alerty związane z upałem obejmowały niemal cały kraj.
Upał często nie pojawia się na akcie zgonu
Jest jeszcze jeden problem: liczby dotyczące śmierci z powodu upałów nie są prostym zliczeniem aktów zgonu. Człowiek rzadko umiera wyłącznie dlatego, że temperatura przekroczyła określony próg. Ekstremalne ciepło może natomiast pogorszyć stan osoby cierpiącej na choroby układu krążenia, układu oddechowego czy nerek. Może dojść m.in. do zawału, udaru lub niewydolności narządów.
Dlatego upał często nie zostaje wpisany jako bezpośrednia przyczyna śmierci. Naukowcy wykorzystują modele statystyczne, porównując śmiertelność w czasie fal upałów z tym, czego można byłoby oczekiwać przy normalnych temperaturach. To także powód, dla którego ostateczne dane mogą pojawić się dopiero po tygodniach lub miesiącach.
To nie jest tylko problem jednego wyjątkowo gorącego lata. W Niemczech tegoroczny wynik już przebił wcześniejszy rekord. W Hiszpanii również zanotowano najwyższą liczbę zgonów związanych z upałem w historii dostępnych szacunków. A bilans dla całej Europy jest nadal niepełny.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 25 sierpnia, 2026
