Fałszywe newsy o przyrodzie? Eksperci alarmują: to poważniejsze, niż myślisz!
25 listopada w Warszawie odbyło się wydarzenie, które może wyznaczyć nowy kierunek w komunikacji o środowisku. Ponad 100 ekspertów, urzędników, naukowców, leśników, aktywistów i dziennikarzy spotkało się na pierwszej edycji BioDezinfoLAB – inicjatywie Ministerstwa Klimatu i Środowiska poświęconej przeciwdziałaniu dezinformacji dotyczącej bioróżnorodności.
Nowy format MKiŚ – DezinfoLAB – ma wspierać współpracę międzysektorową i budowanie odporności na fałszywe narracje środowiskowe. Pierwsza edycja skupiła się na przyrodzie – obszarze szczególnie podatnym na manipulacje, często mniej spektakularne niż te klimatyczne czy energetyczne, ale równie groźne.
Dlaczego to ważne?
– Dezinformacja dotycząca przyrody nie krzyczy tak głośno jak ta klimatyczna, ale uderza w fundamenty naszego funkcjonowania na Ziemi – podkreślał Hubert Różyk, Dyrektor Departamentu Edukacji i Komunikacji MKiŚ, wskazując na jej wpływ na bezpieczeństwo społeczne i narastającą polaryzację.
Podczas części plenarnej prelegenci obnażali mechanizmy manipulacji: od nadinterpretacji badań, przez emocjonalne przekazy medialne, po celowe wyrywanie faktów z kontekstu. Dyskutowano m.in. o tym, jak fałszywe narracje wpływają na postrzeganie gatunków chronionych i inwazyjnych, czego przykładem była głośna sprawa eliminacji nutrii amerykańskiej.
Ważnym punktem programu był panel o „wojnach informacyjnych” wokół lasów, wilków, Zielonego Ładu czy energetyki wiatrowej. Po raz pierwszy przy jednym stole zasiedli przedstawiciele środowisk naukowych, leśników, rolników i organizacji społecznych – wszyscy zgodni co do jednego: bez rzetelnej komunikacji nie da się budować zaufania ani prowadzić konstruktywnej debaty o środowisku.
Zaprezentowano również kampanię edukacyjną „Bioróżnorodnie połączeni”, adresowaną do najmłodszych, pokazującą, jak kluczowe jest odpowiednie formułowanie przekazu do różnych grup wiekowych.
Warsztaty: praktyka zamiast teorii
Druga część spotkania miała formę interaktywnych warsztatów. Uczestnicy – od urzędników RDOŚ i Lasów Państwowych po studentów – uczyli się:
- jak rozpoznawać fałszywe treści, manipulacje algorytmiczne i deepfake’i,
- jak identyfikować greenwashing i oceniać wiarygodność przekazów środowiskowych,
- jak tworzyć zasady profilaktyki informacyjnej w swoich instytucjach.
Równolegle, w ramach warsztatu Mozaika Bioróżnorodności, analizowano najnowsze raporty IPBES i najczęściej powielane mity o przyrodzie, a także praktyczne przykłady dezinformacji z Polski.
Co dalej?
Uczestnicy rozpoczęli prace nad Mapą dezinformacji o bioróżnorodności, obejmującą najpopularniejsze mity, ich źródła oraz możliwe skutki dla społeczeństwa i środowiska. Zawiązano również pierwsze partnerstwa, które w 2026 roku mają przerodzić się w stałe działania na rzecz depolaryzacji i wzmacniania odporności informacyjnej w obszarze ochrony przyrody.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 7 grudnia, 2025
