Zielona poświata międzygwiezdnego gościa. Nowe zdjęcia i obserwacje 3I/ATLAS
Im bliżej do najbliższego przelotu komety 3I/ATLAS obok Ziemi, tym większe zainteresowanie wzbudza ten międzygwiezdny przybysz. Dzięki temu, że obiekt znajduje się w bezpiecznej odległości od Słońca, astronomowie mogli prowadzić intensywne obserwacje zarówno z Ziemi, jak i z orbity. Ich efektem są nowe, pełnokolorowe zdjęcia, które ujawniają zaskakujące szczegóły dotyczące natury komety.
Jedno z najciekawszych ujęć wykonał teleskop Gemini North. Na zdjęciach wyraźnie widać, że 3I/ATLAS ma zielonkawy odcień. Nie jest on tak intensywny jak w przypadku niektórych komet obserwowanych na początku roku, ale zmiana koloru nie jest przypadkowa. Tuż przed tym, jak obiekt na kilka tygodni zniknął za tarczą Słońca, jego początkowo czerwonawa barwa zaczęła wyraźnie przesuwać się w stronę zieleni.
Astronomowie wiążą ten efekt z emisją gazów uwalnianych z jądra komety, przede wszystkim węgla dwuatomowego (C₂). To niezwykle reaktywna cząsteczka, która po wzbudzeniu przez promieniowanie słoneczne emituje światło w zielonym zakresie widma. Obserwacje wykonano 26 listopada, gdy kometa znajdowała się w odległości około 288 milionów kilometrów od Ziemi.
Co istotne, zdjęcia powstały w ramach programu edukacyjnego „Shadow the Scientists”, który umożliwia osobom spoza świata akademickiego udział w rzeczywistych obserwacjach naukowych z wykorzystaniem najnowocześniejszych teleskopów.
– Udostępnianie obserwacji prowadzonych w jednych z najlepszych dostępnych warunków daje społeczeństwu prawdziwy widok z pierwszego rzędu na naszego międzygwiezdnego gościa – podkreślił Bryce Bolin z Eureka Scientific. – Pokazywanie, jak pracują astronomowie i jak zbierane są dane, pomaga odczarować proces naukowy i zwiększa przejrzystość badań nad tak fascynującym obiektem.
Kometa świecąca w promieniach rentgenowskich
Ostatnie tygodnie przyniosły jednak nie tylko nowe obserwacje optyczne. Po pierwszych pomiarach wykonanych przez japoński teleskop rentgenowski XRISM, również kosmiczne obserwatorium XMM-Newton Europejskiej Agencji Kosmicznej zarejestrowało emisję promieniowania rentgenowskiego związaną z kometą 3I/ATLAS.
To zdjęcie przedstawia rentgenowski obraz komety międzygwiazdowej 3I/ATLAS, uchwycony przez sondę kosmiczną XMM-Newton należącą do ESA, źródło: ESA/XMM-Newton/C. Lisse, S. Cabot & the XMM ISO Team
To odkrycie ma duże znaczenie. Choć wiele komet obserwowanych w Układzie Słonecznym emituje promienie X, dwa wcześniej znane obiekty międzygwiezdne – 1I/’Oumuamua i 2I/Borisov – nie zostały w ten sposób wykryte. Tymczasem dane z XMM-Newton, zbierane przez około 20 godzin 3 grudnia, wyraźnie pokazują rentgenowską poświatę 3I/ATLAS, gdy znajdowała się ona w odległości około 282–285 milionów kilometrów od teleskopu.
Promieniowanie rentgenowskie w kometach powstaje w wyniku zderzeń gazów uciekających z jądra z wiatrem słonecznym – strumieniem naładowanych cząstek emitowanych przez Słońce. Analiza tego zjawiska może dostarczyć cennych informacji o składzie chemicznym obiektu. W przypadku ’Oumuamuy podejrzewano obecność egzotycznych lodów azotu lub wodoru, ale hipotezy te nigdy nie zostały jednoznacznie potwierdzone. 3I/ATLAS może więc stać się pierwszym międzygwiezdnym obiektem, którego skład uda się zbadać wielokanałowo.
Ostatnia szansa na obserwację
Choć kometa oddala się już od wewnętrznych rejonów Układu Słonecznego, jej najbliższe przejście obok Ziemi wciąż jest przed nami. 19 grudnia 3I/ATLAS znajdzie się w odległości około 270 milionów kilometrów, co czyni najbliższe dni najlepszym momentem na próby obserwacji. Przy sprzyjających warunkach i odpowiednim teleskopie obiekt może być widoczny również dla zaawansowanych amatorów astronomii.
Potem międzygwiezdny gość zniknie na zawsze – pozostawiając po sobie dane, pytania i rzadką możliwość zajrzenia w materię uformowaną wokół zupełnie innej gwiazdy.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 15 grudnia, 2025 | Zaktualizowany: 16 grudnia, 2025
- https://science.nasa.gov/asset/hubble/comet-3i-atlas/;
- https://www.iflscience.com/new-full-color-images-of-interstellar-comet-3iatlas-as-we-are-days-away-from-closest-encounter-81903;
To pierdzielnie w nas czy nie?:)
270 mln kilometrów to jest “tuż obok Ziemi” ? Chodziła Pani kiedyś do szkoły? Była na fizyce ? Komety przeleci w odległości od Ziemi bliskiej prawie… dwukrotnej odległości Słońca od Ziemi. Jak można wypisywać takie głupoty? Bez poważania i szacunku.
Rzeczywiście tytuł jest dosyć niefortunny, już został poprawiony. Z wyrazami szacunku :)