Krwawy Księżyc nad Ziemią. Niezwykłe zaćmienie, którego długo nie zobaczymy ponownie
Już 3 marca 2026 r. na nocnym niebie pojawi się jedno z najbardziej widowiskowych zjawisk astronomicznych – całkowite zaćmienie Księżyca, podczas którego Srebrny Glob przybierze charakterystyczny, czerwony kolor. Tak zwany Krwawy Księżyc nie jest rzadkością samą w sobie, ale tym razem wyjątkowe jest jedno: na kolejne podobne widowisko trzeba będzie poczekać aż do końca 2028 roku.
Dlaczego Księżyc staje się czerwony?
Zaćmienie Księżyca następuje wtedy, gdy Ziemia ustawia się dokładnie między Słońcem a Księżycem znajdującym się w pełni. Nasza planeta rzuca wtedy cień, który stopniowo przesuwa się po jego powierzchni.
W momencie całkowitego zaćmienia Księżyc nie znika jednak z nieba. Zamiast tego przybiera barwy od miedzianej po głęboko krwistoczerwoną. To efekt dobrze znanego zjawiska fizycznego – światło słoneczne przechodzące przez atmosferę Ziemi ulega rozproszeniu.
Krótko mówiąc niebieskie fale światła są rozpraszane, czerwone docierają dalej i „oświetlają” Księżyc cieniem Ziemi. To dokładnie ten sam proces, który sprawia, że zachody Słońca mają ciepłe, czerwone odcienie.
Kosmiczna geometria w idealnym ustawieniu
Zaćmienia – zarówno Słońca, jak i Księżyca – są efektem niezwykle precyzyjnego ustawienia trzech ciał niebieskich: Słońca, Ziemi i Księżyca. Według danych NASA w ciągu roku dochodzi zwykle do czterech–siedmiu zaćmień różnego typu. Co ciekawe, takie zjawiska często pojawiają się parami. Obecne całkowite zaćmienie Księżyca następuje zaledwie dwa tygodnie po spektakularnym obrączkowym zaćmieniu Słońca, które można było obserwować nawet nad Antarktydą.
Gdzie będzie widoczne zaćmienie?
Tym razem natura nie podzieliła widowiska sprawiedliwie. Pełne zaćmienie zobaczą mieszkańcy:
- Ameryki Północnej,
- Ameryki Środkowej,
- zachodniej części Ameryki Południowej,
- wschodniej Azji i Australii (wieczorem czasu lokalnego).
Europa i Afryka znajdą się niestety poza strefą obserwacji, co oznacza, że z Polski “krwawego Księżyca” nie będzie można zobaczyć bez transmisji online. To ważne sprostowanie, bo wiele zapowiedzi sugeruje globalną widoczność zjawiska, co w tym przypadku po prostu nie jest prawdą.
Spokojniejsze niż zaćmienie Słońca
W przeciwieństwie do dramatycznych zaćmień Słońca, które trwają zaledwie kilka minut, zaćmienie Księżyca rozwija się powoli. Całe zjawisko może trwać kilka godzin, a faza całkowita około godziny. Nie potrzeba żadnego sprzętu teleskopów, filtrów, ani specjalnych okularów. Wystarczy bezchmurne niebo i cierpliwość. Nawet krótkie spojrzenia co kilkanaście minut pozwalają zauważyć, jak cień Ziemi stopniowo „zjada” tarczę Księżyca.
Dlaczego trzeba czekać aż do 2028 roku?
Zaćmienia Księżyca zdarzają się regularnie, ale nie każde jest całkowite i dobrze widoczne z dużych obszarów Ziemi. Układ orbit sprawia, że podobnie korzystne geometrycznie i obserwacyjnie zjawisko pojawi się dopiero pod koniec 2028 roku. Już w sierpniu tego roku nastąpi co prawda częściowe zaćmienie Księżyca, widoczne także w Europie, ale nie da ono efektu czerwonej tarczy.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 3 marca, 2026
