Ludzie i golden retrievery mają wspólne geny? Naukowcy odkrywają zaskakujące powiązania
Od tysięcy lat żyjemy z psami pod jednym dachem. Towarzyszą nam przy ogniskach, w pracy, w domowych pieleszach i w momentach, gdy najbardziej potrzebujemy wsparcia. Nic więc dziwnego, że naukowcy coraz częściej mówią o koewolucji – wzajemnym dostosowywaniu się ludzi i psów na przestrzeni wieków.
Najnowsze badania zespołu z Cambridge dodają do tej opowieści fascynujący rozdział. Okazuje się, że ludzie i golden retrievery mogą dzielić wspólne podstawy genetyczne, wpływające na określone zachowania i reakcje emocjonalne.
Psi geny, ludzkie emocje
Od dawna wiadomo, że psy świetnie przystosowały się do życia u boku człowieka. Potrafią odczytywać nasze gesty lepiej niż szympansy, reagują na emocje, współodczuwają i – jak twierdzą niektórzy badacze – rozumieją nas lepiej, niż chcielibyśmy przyznać.
Ale relacja ta działa w dwie strony. Ludzie również intuicyjnie interpretują psie wokalizacje, a nasza wspólna codzienność sprawia, że coraz częściej stykamy się z podobnymi problemami — choćby stresem.
W USA psy doświadczają go wyjątkowo często, co skłoniło naukowców do zadania ważnego pytania: czy możemy mieć z nimi wspólne biologiczne fundamenty zachowań i zaburzeń związanych z emocjami?
Golden retrievery na „genetycznym przesłuchaniu”
Aby to sprawdzić, zespół badawczy przeanalizował zachowanie i genom 1300 golden retrieverów. Następnie porównano te dane z ludzkimi genami pochodzącymi od wspólnego ewolucyjnego przodka.
Wnioski? Udało się zidentyfikować 12 genów, które łączą nas z psami nie tylko ewolucyjnie, ale – co najważniejsze – funkcjonalnie. Oznacza to, że wpływają na podobne mechanizmy psychologiczne u obu gatunków.
Przykład, który mówi wiele: gen ADD2
- u psów: wiąże się ze strachem przed obcymi,
- u ludzi: powiązany jest z depresją.
Brzmi jak dwie różne historie, ale badacze wskazują wspólny mianownik: wycofanie społeczne. U psów – zwykle hiperspołecznych – manifestuje się ono lękiem wobec nieznajomych, u ludzi – izolacją i obniżeniem nastroju.
To tylko jeden przykład, ale pokazuje, jak blisko mogą być ze sobą związane nasze gatunki tam, gdzie wcześniej nikt nie szukał podobieństw.
Psy jako modele ludzkiej psychiki?
Inne odkrycia dotyczyły m.in. genów związanych z: wrażliwością na błędy, podatnością na stres, zdolnością uczenia się, reakcjami lękowymi.
Choć psy nie potrafią prowadzić autorefleksji czy snuć abstrakcyjnych wizji przyszłości tak jak ludzie, mają własny repertuar emocji i zachowań, które mogą być zaskakująco podobne do naszych.
Dlatego – jak podkreśla współautor badania Enoch Alex – niektóre psy są „genetycznie zaprogramowane”, by odbierać świat jako bardziej stresujący. Jeśli ich warunki życia to dodatkowo potęgują, pojawiają się zachowania, które ludzie błędnie interpretują jako nieposłuszeństwo.
Nowe spojrzenie na stare relacje
Główna autorka badań, dr Eleanor Raffan, podsumowuje: „To mocny dowód na to, że ludzie i golden retrievery mają wspólne genetyczne korzenie zachowań. Identyfikowane przez nas geny wpływają na emocje i reakcje u obu gatunków”.
Odkrycia te mogą wpłynąć na przyszłość nie tylko kynologii, ale przede wszystkim… psychiatrii. Psy – od zawsze blisko nas – mogą stać się naturalnym modelem badań nad ludzkimi problemami psychicznymi, takimi jak lęki, depresja czy zaburzenia społeczne.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 1 grudnia, 2025
- https://www.sciencealert.com/humans-share-a-surprising-genetic-link-with-golden-retrievers;
