Naukowcy zmieniają sposób oznaczania El Niño. Powód: gwałtownie rosnące temperatury Ziemi
Naturalny cykl klimatyczny El Niño i La Niña, który wpływa na pogodę na całym świecie, ulega zmianom pod wpływem globalnego ocieplenia. Naukowcy wskazują, że nietypowy przebieg tego cyklu w ostatnich latach może częściowo wyjaśniać nagły wzrost temperatur na Ziemi od 2023 roku.
Badanie opublikowane w czasopiśmie Nature Geoscience pokazuje, że kluczową rolę odegrało przejście z wyjątkowo długiej fazy La Niña do El Niño, nałożone na długoterminowe ocieplenie spowodowane emisją gazów cieplarnianych. W latach 2020-2023 wystąpiło rzadkie zjawisko tzw. potrójnej La Niña – trzy kolejne lata chłodniejszej fazy bez pojawienia się El Niño pomiędzy nimi.
Podczas La Niña duża część ciepła jest magazynowana w głębszych warstwach oceanu, co chwilowo ogranicza wzrost temperatur powierzchniowych. Gdy cykl się odwraca, energia zostaje uwolniona do atmosfery, powodując szybkie ocieplenie. Naukowcy szacują, że ponad połowa obserwowanego wzrostu nierównowagi energetycznej planety wynika z emisji gazów cieplarnianych, a około jedna czwarta – z tej nietypowo długiej fazy La Niña.
Równolegle meteorolodzy musieli zmienić sposób klasyfikowania El Niño i La Niña. Przez dziesięciolecia zjawiska te definiowano na podstawie odchylenia temperatur oceanu o 0,5°C od średniej. Problem polega na tym, że w ocieplającym się świecie „średnia” stale rośnie.
Dlatego amerykańska National Oceanic and Atmospheric Administration wprowadziła nowy wskaźnik, który porównuje temperatury w tropikalnym Pacyfiku z innymi regionami tropikalnymi, a nie z historyczną normą. Zmiana może oznaczać, że w przyszłości częściej będą identyfikowane epizody La Niña, a rzadziej El Niño.
Prognozy wskazują, że kolejne El Niño może pojawić się jeszcze w tym roku. Jeśli tak się stanie, globalne temperatury mogą ponownie osiągnąć rekordowe wartości około 2027 roku. Naukowcy ostrzegają, że w systemie klimatycznym zgromadziło się już bardzo dużo energii, co zwiększa ryzyko ekstremalnych zjawisk pogodowych – fal upałów, susz, intensywnych opadów i gwałtownych burz.
Według badaczy jedno jest pewne: dawne pojęcie „normalnej” pogody przestaje mieć zastosowanie w świecie szybko ocieplającego się klimatu.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 22 lutego, 2026
