Nieplanowane zderzenie na Księżycu. Rakieta SpaceX stworzyła ogromny krater
Nowe zdjęcia wykonane przez sondę NASA krążącą wokół Księżyca ujawniły świeży, około 18-metrowy krater. Powstał on po uderzeniu w powierzchnię Srebrnego Globu górnego stopnia rakiety Falcon 9 należącej do SpaceX.
W zdarzeniu uczestniczył drugi, czyli górny stopień Falcona 9, wystrzelonego 15 stycznia 2025 roku wraz z dwoma komercyjnymi lądownikami księżycowymi. Pierwszy stopień rakiety, odpowiedzialny za wyniesienie ładunku, powrócił na Ziemię, natomiast drugi kontynuował pracę, napędzając robotyczne lądowniki w kierunku Księżyca.
Po wykonaniu swojej misji górny stopień miał zostać usunięty w przestrzeni kosmicznej. Z czasem okazało się jednak, że anomalie w jego trajektorii orbitalnej skierowały go na kurs kolizyjny z Księżycem. 5 sierpnia obiekt uderzył w jego powierzchnię.
Naukowcy i agencje kosmiczne szybko rozpoczęli poszukiwania miejsca zderzenia. Jednym z pierwszych instrumentów, które zarejestrowały skutki uderzenia, był Bardzo Duży Teleskop Europejskiego Obserwatorium Południowego (VLT) w Obserwatorium Paranal w Chile. Zdjęcia miejsca przed i po zderzeniu opublikował również koreański orbiter księżycowy Danuri.
NASA, współpracując z Koreańską Agencją Aerokosmiczną (KASA), wykorzystała wstępne dane zebrane przez Danuri, aby precyzyjnie skierować kamerę wąskokątną sondy Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) na miejsce uderzenia. Dzięki temu udało się uzyskać znacznie wyraźniejsze obrazy świeżo powstałego krateru.
„Aby uchwycić obraz uderzenia, inżynierowie przechylili sondę kosmiczną tak, aby jej kamery były skierowane w stronę krateru za każdym razem, gdy LRO przelatywał około 60 mil nad Księżycem, poruszając się z prędkością 1 mili na sekundę” – poinformowała NASA. „Orbiter okrąża Księżyc od bieguna do bieguna co dwie godziny, podczas gdy Księżyc powoli obraca się pod nim”.
Zdjęcia krateru wykonano między 11 a 12 sierpnia za pomocą kamery wąskokątnej znajdującej się na pokładzie Lunar Reconnaissance Orbiter. Samo ustawienie orbity LRO w odpowiedniej pozycji względem miejsca uderzenia zajęło sześć dni, a następnie potrzebny był dodatkowy czas na przetworzenie zebranych danych.
Animacja przedstawia widok krateru przed i po uderzeniu górnego stopnia rakiety Falcon 9 w powierzchnię Księżyca 5 sierpnia 2026 roku. Zdjęcia wykonano 11 i 12 sierpnia za pomocą kamery wąskokątnej (NAC) znajdującej się na pokładzie należącej do NASA sondy Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO). Obrazy zostały powiększone trzykrotnie względem oryginału. Północ znajduje się u góry, a przedstawiony obszar ma szerokość około 400 metrów.
Źródło: NASA Goddard/Intuitive Machines
Jak podkreśla NASA, wykonanie takich zdjęć wymagało ogromnej precyzji. Nawet 10-sekundowe opóźnienie mogło sprawić, że nowy krater znalazłby się poza kadrem – orbiter przemieszcza się bowiem tak szybko, że w tym czasie pokonuje około 16 kilometrów.
Choć zderzenie rakiety z Księżycem nie było planowane, naukowcy podkreślają, że nie stanowiło zagrożenia ani dla ludzi na Ziemi, ani dla przyszłych misji księżycowych.
– Nie martwimy się tym zbytnio. Technicznie jest to akceptowalna i bezpieczna metoda utylizacji sprzętu znajdującego się na niskiej orbicie księżycowej – powiedziała Kelsey Young, naukowczyni NASA zajmująca się badaniami Księżyca. – Księżyc jest stale bombardowany przez różnego rodzaju obiekty: meteoryty, asteroidy i komety.
Co więcej, nieplanowane zderzenie okazało się dla naukowców cenną okazją badawczą. Obserwacje świeżego krateru mogą pomóc lepiej zrozumieć właściwości powierzchni Księżyca i przygotować się do ochrony astronautów oraz infrastruktury, która w przyszłości ma powstać na jego powierzchni.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 19 sierpnia, 2026
