Nietypowy gość na świątecznej choince. Eksperci PAN ostrzegają przed inwazyjną mszycą
Polska Akademia Nauk alarmuje: w kraju pojawił się inwazyjny gatunek mszycy Cinara curvipes, który może trafić do domów razem z choinką bożonarodzeniową. Choć owad jest niewielki, jego obecność może mieć poważne konsekwencje – zarówno dla świątecznych drzewek, jak i dla polskich lasów.
Skąd przybyła Cinara curvipes?
Mszyca pochodzi z Ameryki Północnej, a w Europie po raz pierwszy zauważono ją w Wielkiej Brytanii w 1990 roku. Z czasem rozprzestrzeniła się m.in. w Niemczech, Austrii, Szwajcarii, Serbii, Słowenii i na Węgrzech. W Polsce po raz pierwszy wykryto ją na Górnym Śląsku w 2014 roku, choć prawdopodobnie pojawiła się wcześniej. W 2020 roku odnotowano masowe żerowanie mszyc na jodłach w różnych częściach kraju.
Jak ją rozpoznać?
Cinara curvipes to stosunkowo duża mszyca – dorosłe osobniki osiągają nawet 5 mm długości. Charakterystyczne cechy owada to:
- czarna, błyszcząca głowa i tułów,
- odwłok z matową środkową częścią i błyszczącym obrzeżeniem,
- brązowo-czarne odnóża, przy czym trzecia para jest wydłużona i wygięta łukowato,
- formy zarówno bezskrzydłe, jak i uskrzydlone samice.
Owady tworzą kolonie na spodniej stronie igieł, gdzie składają jaja. Choć trudno je dostrzec gołym okiem, uważny obserwator może zauważyć deformacje igieł i spadek ich żywotności.
Co robić, gdy znajdziesz mszycę?
Przy zakupie choinki warto dokładnie obejrzeć drzewko i sprawdzić, czy nie ma śladów żerowania owadów – podejrzane plamy lub zmiany w strukturze igieł mogą wskazywać na obecność mszycy. Jeśli owady zostaną zauważone:
- nie wypuszczaj ich do środowiska,
- umieść je w pojemniku z otworami zapewniającymi dostęp powietrza.
Każde takie zgłoszenie pomaga naukowcom śledzić rozprzestrzenianie się inwazyjnego gatunku i opracować strategie ochrony roślin w Polsce.
Fot. Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk
Zagrożenie dla lasów
Problem nie ogranicza się do choinek w domach. Gdy mszyce opanowują większe obszary, osłabiają drzewa iglaste, zwiększając ich podatność na choroby i inne szkodniki. To z kolei zaburza funkcjonowanie całych ekosystemów leśnych, z długotrwałymi konsekwencjami dla przyrody.
Eksperci apelują o czujność wobec nowych gatunków roślin i owadów, które mogą być przenoszone wraz z handlem choinkami i innymi roślinami. Świadomy konsument może nie tylko chronić swoje drzewko, ale też przyczynić się do ochrony polskich lasów.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 26 grudnia, 2025
