Oszałamiające zdjęcia niewidocznej strony Księżyca. Misja Artemis II dostarcza przełomowych danych
Po jednym z najbardziej spektakularnych przelotów w historii eksploracji kosmosu, misja Artemis II ujawniła serię niezwykłych zdjęć niewidocznej z Ziemi strony Księżyc. Czteroosobowa załoga znalazła się dalej od naszej planety niż jakikolwiek człowiek wcześniej, dostarczając przy tym materiałów, które mogą zmienić nasze rozumienie geologii Srebrnego Globu.
Historyczny przelot i rekordowa odległość
W poniedziałek, 6 kwietnia 2026 roku, statek Orion odbył siedmiogodzinny przelot wokół Księżyca. W jego trakcie astronauci – Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch oraz Jeremy Hansen – wykonali unikatowe obserwacje i zdjęcia.
W kulminacyjnym momencie misji statek zbliżył się do powierzchni Księżyca na zaledwie 6545 km, by następnie oddalić się od Ziemi na rekordowe 406 771 km. Przez 40 minut załoga pozostawała bez łączności – sygnał został całkowicie zablokowany przez Księżyc.
Spektakularne zjawiska: „wschód Ziemi” i zaćmienie Słońca
Jednym z najbardziej poruszających ujęć jest tzw. „wschód Ziemi” – moment, gdy nasza planeta wyłania się zza krawędzi Księżyca. Astronauci uchwycili zarówno jej znikanie, jak i ponowne pojawienie się na horyzoncie.
Równie imponujące było całkowite zaćmienie Słońca obserwowane z pokładu statku. Trwało ono niemal godzinę i pozwoliło na analizę korony słonecznej – zewnętrznej warstwy atmosfery Słońca, zwykle niewidocznej z powodu jego intensywnego blasku. Co więcej, w trakcie tego zjawiska załoga zaobserwowała błyski aż sześciu uderzeń meteoroidów w powierzchnię Księżyca.
Zdjęcie, wykonane przez załogę Artemis II podczas przelotu obok Księżyca 6 kwietnia 2026 roku, przedstawia całkowite zaćmienie Księżyca przez Słońce. Źródło: NASA
Niewidoczna strona Księżyca – geologiczna zagadka
Zdjęcia wysokiej rozdzielczości ujawniają wyraźne różnice między dwiema półkulami Księżyca. Strona widoczna z Ziemi zawiera rozległe, ciemne równiny bazaltowe – ślady dawnych erupcji wulkanicznych. Tymczasem strona niewidoczna jest niemal całkowicie pokryta kraterami i pozbawiona takich formacji.
To zróżnicowanie pozostaje jedną z największych zagadek współczesnej planetologii. Wśród sfotografowanych struktur znalazł się m.in. krater Wawiłow, położony na obrzeżu znacznie większego basenu uderzeniowego Hertzsprunga.
Zbliżenie krateru Wawiłowa wykonane przez załogę Artemis II na krawędzi starszego i większego basenu Hertzsprunga. Źródło: NASA
Dane dla nauki i przyszłych misji
Według NASA, przesłane obrazy już są analizowane przez naukowców. Dokumentują one nie tylko kratery uderzeniowe, ale również dawne strumienie lawy i pęknięcia powierzchniowe, które mogą pomóc w odtworzeniu historii geologicznej Księżyca.
Misja Artemis II ma również ogromne znaczenie technologiczne – niemal 10-dniowy lot pozwala przetestować systemy statku i procedury niezbędne do przyszłych załogowych lądowań.
Powrót na Ziemię i kolejne kroki
Statek Orion jest obecnie w drodze powrotnej. Wodowanie zaplanowano na 11 kwietnia 2026 roku na Ocean Spokojny u wybrzeży San Diego. To jeden z najbardziej ryzykownych etapów misji – kapsuła musi przetrwać ekstremalne temperatury podczas wejścia w atmosferę.
Program Artemis dopiero się rozpędza. Misja Artemis III planowana na 2027 rok ma przetestować procedury dokowania na orbicie okołoziemskiej, a Artemis IV – wstępnie zaplanowana na 2028 rok – zakłada załogowe lądowanie w pobliżu południowego bieguna Księżyca.
Nowa era eksploracji
Zdjęcia z niewidocznej strony Księżyca to nie tylko spektakularne obrazy – to także bezcenne dane naukowe. Misja Artemis II pokazuje, że ludzkość wkracza w nowy etap eksploracji kosmosu, w którym powrót na Księżyc staje się realnym krokiem w stronę dalszych podróży – być może nawet na Marsa.
