„Szybciej, prościej, skuteczniej”. Rząd przyjął ustawę, która ma odblokować moce dla OZE
Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy UC84 przygotowany przez Ministerstwo Energii. Nowe przepisy mają zmienić zasady przyłączania instalacji do sieci elektroenergetycznych – jednego z głównych wąskich gardeł polskiej transformacji energetycznej. Rząd zapowiada, że reforma przyspieszy inwestycje w odnawialne źródła energii, magazyny energii i biogazownie, zwiększy dostępność mocy przyłączeniowych oraz poprawi przewidywalność kosztów dla odbiorców końcowych.
Projekt jest częścią tzw. pakietu antyblackoutowego i – według zapowiedzi – ma jednocześnie zwiększyć bezpieczeństwo dostaw energii oraz usprawnić funkcjonowanie rynku zarówno dla wytwórców, jak i odbiorców energii.
Koniec z blokowaniem przyłączeń?
Jak podkreśla resort energii, reforma ma uporządkować proces, który od lat jest krytykowany przez branżę za nadmierną biurokrację, długie terminy i „zamrażanie” warunków przyłączenia bez realnych inwestycji.
„Usprawniamy proces przyłączania do sieci, który ma kluczowe znaczenie dla transformacji energetycznej. Projekt UC84 ma wprowadzić jasne i przewidywalne zasady oraz ograniczyć nadmierne formalności – zarówno dla inwestorów, jak i odbiorców końcowych. Reforma odpowiada na postulaty branży energetycznej zgłaszane od lat: skraca czas przyłączeń, porządkuje planowanie rozwoju sieci i pozwala na optymalizację kosztów oraz nakładów inwestycyjnych” – mówi Miłosz Motyka, minister energii.
Minister wskazuje też na problem niewykorzystywanych warunków przyłączenia, które dziś blokują rozwój nowych mocy: „Celem nowych przepisów jest odblokowanie niewykorzystywanych warunków przyłączenia i pełniejsze wykorzystanie istniejącej infrastruktury energetycznej. Tworzymy korzyści dla całego rynku energii – stawiamy na szybsze procedury, większą przejrzystość i stabilniejsze warunki rozwoju nowych mocy wytwórczych”.
Nowy model przyłączania do sieci
Reforma UC84 wprowadza bardziej elastyczny model przyłączeń, który ma umożliwić szybsze uruchamianie instalacji – nawet zanim sieć zostanie w pełni rozbudowana. Kluczowe zmiany obejmują m.in.: elastyczne umowy przyłączeniowe, pozwalające na czasowe uruchomienie instalacji w okresie przejściowym, kamienie milowe w umowach (np. termin uzyskania pozwolenia na budowę), których niespełnienie będzie skutkować rozwiązaniem umowy – co ma ograniczyć spekulacyjne „blokowanie” mocy, rozszerzenie cable poolingu – współdzielenie przyłącza nie tylko przez instalacje OZE, ale także magazyny energii i inne źródła, ograniczenie formalności – mniej dokumentów, skrócenie ważności warunków przyłączenia z 2 lat do 1 roku oraz uregulowanie statusu już wydanych decyzji, preferencje dla instalacji stabilizujących sieć, w tym biogazowni – gwarantowana moc w określonych godzinach i łagodniejsze ograniczenia w sytuacjach kryzysowych.
Zniesiony zostanie także wymóg realizacji przyłączenia OZE w ciągu 48 miesięcy, co ma ujednolicić zasady dla wszystkich typów instalacji.
Co zyska odbiorca końcowy?
- Ustawa ma wzmocnić pozycję odbiorców energii elektrycznej. Wśród zapowiadanych rozwiązań znalazły się m.in.:
- możliwość zawierania umów terminowych ze stałą ceną energii,
- dostęp do czytelnych informacji o kosztach, ryzykach i korzyściach umów sprzedaży energii,
- możliwość zawarcia więcej niż jednej umowy sprzedaży energii na jednym przyłączu,
- wsparcie dla osób zagrożonych ubóstwem energetycznym, w tym ułatwienia w spłacie zaległości.
Cyfryzacja i inteligentne liczniki
Projekt UC84 zobowiązuje operatorów systemów elektroenergetycznych do stworzenia scentralizowanych platform informatycznych, umożliwiających składanie wniosków o przyłączenie i śledzenie ich statusu. Operatorzy mają też publikować dane o dostępnej przepustowości sieci i jednolite zasady przyłączeń. Dodatkowo wprowadzony zostanie obowiązek instalacji inteligentnych liczników gazu w nowych budynkach i przy wymianie liczników – pod warunkiem ekonomicznego uzasadnienia i bez dodatkowych kosztów dla odbiorców.
Nowe przepisy pozwolą także wytwórcom energii sprzedawać energię wyprodukowaną w okresie rozruchu instalacji.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 14 stycznia, 2026
