Tysiące śladów dinozaurów na włoskiej górze. Odkrycie, które zaskoczyło nawet naukowców
W północnych Włoszech, na terenie Parku Narodowego Stelvio, dokonano jednego z najciekawszych paleontologicznych odkryć ostatnich lat. Na niemal pionowej ścianie skalnej odsłoniły się tysiące śladów dinozaurów sprzed około 210 milionów lat. To wyjątkowe stanowisko nie tylko zaskoczyło badaczy skalą, lecz także ujawniło zaskakująco złożone zachowania prehistorycznych zwierząt.
Ścieżki dinozaurów jak zapis w kamiennej księdze
Odciski stóp, liczące nawet 40 cm średnicy, szczegółowo zachowane palce i pazury tworzą niezwykle czytelny „kamienny zapis” ich ruchów. Zespół kierowany przez paleontologa Cristiano Dal Sasso z mediolańskiego muzeum historii naturalnej identyfikował ich autorów jako prozauropody – wczesne, dwunożne krewniaki późniejszych gigantycznych zauropodów.
To roślinożercy o długich szyjach, niewielkich głowach i ostrych pazurach, osiągający nawet 10 metrów długości. Zwykle poruszały się na dwóch nogach, choć na niektórych ścieżkach widoczne są również odciski „dłoni” – znak, że w pewnym momencie mogły oprzeć przednie kończyny o podłoże, na przykład podczas zatrzymania.
Fragment powierzchni silnie zadeptanej przez liczne dinozaury. Wiele śladów wskazuje jednolity kierunek marszu. Fot.: Elio Della Ferrera / PaleoStelvio Łuk (PNS, MSNM, SABAP CO-LC).
Przypadkowe odkrycie na klifie
Zadziwiające jest samo miejsce znaleziska. Odciski zachowały się na stromym urwisku, które w erze triasu – między 250 a 201 milionów lat temu – było równiną pływową, okresowo zalewaną wodą, idealną do utrwalania śladów. Dopiero późniejsze ruchy skorupy ziemskiej uniosły je wysoko, gdy formowały się Alpy.
Ślady wypatrzył fotograf Elio Della Ferrera. Podczas górskiej wyprawy zauważył regularne układy odcisków ciągnące się na setki metrów wzdłuż skały. Jak sam przyznał, odkrycie uświadomiło mu, jak mało wiemy o miejscach, które uważamy za dobrze znane. Dal Sasso również nie ukrywał zaskoczenia: „Nigdy bym nie przypuszczał, że w regionie, w którym żyję, natrafię na coś tak spektakularnego”.
Stado, które maszerowało w harmonii
Układ ścieżek sugeruje, że dinozaury poruszały się w stadach, tworząc równoległe trasy. Co więcej, część odcisków tworzy koncentryczne wzory, interpretowane przez naukowców jako ślady zachowań społecznych, być może obronnych – zwierzęta mogły krążyć, ustawiając się w formacje chroniące młode lub reagujące na zagrożenie.
Tak liczny i dobrze zachowany zespół śladów to dla badaczy rzadkość. Dal Sasso nazwał to miejsce „ogromnym skarbem naukowym”.
Technologia w służbie nauki
Teren, na którym znajdują się odciski, jest trudno dostępny, co praktycznie wyklucza prowadzenie klasycznych badań terenowych. Włoskie Ministerstwo Kultury zapowiedziało więc wykorzystanie dronów i technik teledetekcji, aby dokładnie odwzorować ukształtowanie skał i analizować ślady bez narażania badaczy na ryzyko.
Park narodowy Stelvio leży w dolinie Fraele, na pograniczu Włoch i Szwajcarii, w pobliżu miejsca przyszłorocznych Zimowych Igrzysk Olimpijskich. Resort kultury podkreślił, że odkrycie w pewien sposób symbolicznie „łączy przeszłość z teraźniejszością” – natura odsłania swoje tajemnice tuż obok aren największego sportowego wydarzenia.
Nowe okno na trias
Znalezione ślady to nie tylko spektakularna ciekawostka. To również cenny materiał pozwalający lepiej zrozumieć, jak wyglądało życie w późnym triasie – epoce, w której dopiero kształtowały się wielkie grupy dinozaurów. Tak rozległe stanowisko daje szansę na odtworzenie ich zachowań, migracji, dynamiki stada i interakcji ze środowiskiem.
Odkrycie w Stelvio przypomina, że nawet w Europie – kontynencie przebadanym na wskroś – wciąż kryją się miejsca, które potrafią kompletnie zmienić naszą wiedzę o prehistorycznym świecie.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 19 grudnia, 2025
- https://www.bbc.com/news/articles/c30j94p56d6o;
- https://museodistorianaturalemilano.it/documents/87930661/515012209/Comunicato+Stampa+Triassic+Park_definitivo.pdf/79100ef6-b672-2b29-fa02-d3750ac58987?t=1765969182062;
