Wegetarianie rzadziej chorują na raka? Duże badanie przynosi dobre, ale niejednoznaczne wyniki
Osoby stosujące dietę wegetariańską mogą rzadziej zapadać na niektóre nowotwory – wynika z najnowszego, szeroko zakrojonego badania opublikowanego w czasopiśmie naukowym British Journal of Cancer. Jednocześnie wyniki pokazują, że sprawa nie jest tak prosta, jak często przedstawiają ją nagłówki.
Badanie przeprowadzili naukowcy z University of Oxford Population Health przy wsparciu World Cancer Research Fund. To największa dotąd analiza tego typu – objęła dane ponad 1,8 miliona osób z dziewięciu długoterminowych badań prowadzonych m.in. w Wielkiej Brytanii, USA, Indiach i na Tajwanie. Uczestników obserwowano średnio przez 16 lat.
W badaniu, finansowanym przez Światowy Fundusz Badań nad Rakiem (WRC), przeanalizowano 17 różnych nowotworów, w tym nowotwory przewodu pokarmowego, płuc, układu rozrodczego i dróg moczowych oraz nowotwory krwi.
Główna autorka badania, epidemiolożka żywieniowa Aurora Pérez-Cornago, podkreśliła, że wyniki można uznać za „naprawdę dobrą wiadomość” dla osób ograniczających mięso.
Analiza wykazała, że wegetarianie mieli o 31% niższe ryzyko zachorowania na szpiczaka mnogiego, o 28% niższe ryzyko raka nerki, o 21% niższe ryzyko raka trzustki, o 12% niższe ryzyko raka prostaty oraz o 9% niższe ryzyko raka piersi w porównaniu z osobami jedzącymi mięso. Zdaniem badaczy korzystny efekt może wynikać z większego spożycia warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych i błonnika, a także z ograniczenia czerwonego oraz przetworzonego mięsa.
Wyniki nie są jednak jednoznacznie pozytywne. W badaniu odnotowano również niemal dwukrotnie wyższe ryzyko raka przełyku u wegetarian oraz około 40% wyższe ryzyko raka jelita grubego u wegan. Autorzy podkreślają jednak, że nie oznacza to, iż dieta roślinna sama w sobie zwiększa ryzyko choroby. Bardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem mogą być niedobory niektórych składników odżywczych, takich jak wapń czy witaminy z grupy B, szczególnie w źle zbilansowanych dietach roślinnych.
Badacze zwracają uwagę, że kluczowe znaczenie ma jakość diety, a nie samo wykluczenie mięsa. Dobrze zaplanowany jadłospis oparty na warzywach, owocach, roślinach strączkowych i pełnych ziarnach może wspierać profilaktykę nowotworową, jednak dieta roślinna – podobnie jak każda inna – wymaga odpowiedniego bilansowania i w niektórych przypadkach suplementacji.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 4 marca, 2026
