Bociany szykują się do powrotu do Polski – pierwsze sygnały już w Afryce
Na miesiąc przed startem wiosennej migracji naszych bocianów, naukowcy z Uniwersytetu Zielonogórskiego obserwują pierwsze wyraźne sygnały przygotowań do podróży. Dzięki nadajnikom GPS na grzbietach ptaków możemy śledzić ich losy na bieżąco.
Bocianica Zbysia, po kilku miesiącach ciszy, wreszcie jest w zasięgu. Dotychczas przebywała w Sudanie, później w Czadzie, a ostatnio przysłała wiadomości o swoim położeniu z Etiopii – donosi Grupa EkoLogiczna. Dużą aktywnością wykazuje także Drugi, dorosły bocian z gminy Suchożebry, który w ciągu ostatnich dni pokonał prawie 250 km na terenie Czadu. Systematyczne informacje przesyła także młodzik Szybki, zimujący na pograniczu Jemenu i Arabii Saudyjskiej. Pozostałe ptaki milczą, ale wraz z rozpoczynającą się wędrówką można spodziewać się ich sygnałów w najbliższych tygodniach.
Niepokojąco szybkie tempo migracji prezentuje również Krutek, bocian z Krutyni. 5 lutego znajdował się jeszcze na południu Turcji, a już następnego dnia pokonał cieśninę Bosfor i dotarł do europejskiej części kraju. Krutek rozpoczął wędrówkę w styczniu w rejonie Szarm el Szejk w Egipcie, korzystając przez kilka tygodni z żerowisk w Dolinie Jordanu, a następnie leciał nad Syrią i Jordanią.
– Bociany przygotowują się do powrotu do Polski, odczuwają już tzw. niepokój migracyjny. Te, które wrócą do nas na wiosnę, obecnie są w okolicach Czadu i Sudanu i wykonują loty dochodzące do 240 km dziennie – wyjaśnia na łamach TVP3 prof. Leszek Jerzak z Instytutu Nauk Biologicznych Uniwersytetu Zielonogórskiego.
Dlaczego bociany wracają do Europy dopiero wiosną? – Zimą w Europie trudno im znaleźć pożywienie, a w Afryce, gdy kończy się sezon obfitych żerowisk, instynkt migracyjny wzywa je z powrotem – dodaje dr Ewa Burda z Ptasi Azyl Uniwersytetu Zielonogórskiego.
Bociany mogą zatrzymać się w trakcie podróży, jeśli warunki pogodowe w Europie są niekorzystne – np. z powodu śniegu czy mrozu. Najczęściej odpoczywają w okolicach Stambułu, zanim kontynuują lot. Dystans do pokonania wynosi nawet 10 tys. km, a sam proces wędrówki może trwać miesiącami.
– W Afryce bociany łączą się w duże grupy, obserwując i ucząc się od siebie nawzajem. Monogamia jest sezonowa – pierwsze wracają samce, a samice dołączają później. To wyścig o gniazdo: kto pierwszy, ten lepszy – tłumaczy dr Burda.
Naukowcy przewidują, że pierwsze bociany pojawią się w lubuskich gniazdach już w połowie marca, a główna fala przylotów spodziewana jest na początku kwietnia.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 10 lutego, 2026
