Bony będą ważne dłużej! Jakie jeszcze zmiany czeka system kaucyjny?
,2 mld butelek i puszek zebranych w ramach systemu kaucyjnego, ponad 60 tys. punktów zwrotu i 17,5 tys. automatów. System dynamicznie się rozwija, ale Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiada kolejne zmiany. Jedną z nich ma być ustawowe wydłużenie terminu ważności bonów kaucyjnych. Resort analizuje również włączenie do systemu jednorazowych butelek szklanych.
3,2 miliarda opakowań wróciło do systemu
Do końca lipca Polacy zwrócili już 3,2 mld opakowań objętych kaucją. To o 900 mln więcej niż na koniec czerwca, kiedy licznik wskazywał 2,3 mld sztuk.
W całej Polsce działa obecnie ponad 60 tys. punktów zbiórki, w tym 17,5 tys. miejsc wyposażonych w automaty kaucyjne. To właśnie automaty odpowiadają za zdecydowaną większość zwrotów – około 88 proc.
– System kaucyjny rośnie w siłę. Do końca lipca zebraliśmy już 3,2 miliarda opakowań ze znakiem kaucji. Na koniec czerwca było to 2,3 miliarda, więc tylko w lipcu przybyło kolejnych 900 milionów – mówiła wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska.
Sieć automatów szybko się powiększa. W czerwcu urządzenia były dostępne w około 14 tys. lokalizacji, obecnie jest ich już 17,5 tys. Resort zakłada dalszy rozwój infrastruktury.
System kaucyjny wychodzi poza sklepy
Punkty zwrotu pojawiają się nie tylko w supermarketach i innych placówkach handlowych. Poza handlem działa już blisko 600 punktów zbiórki, podczas gdy w czerwcu było ich około 230.
W Warszawie funkcjonują już 61 automatów ustawionych w przestrzeni miejskiej i na osiedlach. Planowany jest montaż ponad 400 kolejnych urządzeń. W dalszej perspektywie liczba automatów w całym kraju ma osiągnąć około 4 tys.
System był również obecny podczas tegorocznych imprez plenerowych. Według szacunków podczas wakacyjnych wydarzeń mogło zostać zebranych ponad milion opakowań. Na samym Pol’And’Rock Festival zwrócono ponad 700 tys. butelek i puszek.
Bony kaucyjne będą ważne dłużej?
Dynamiczny rozwój systemu nie oznacza jednak, że nie wymaga on korekt. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiada rozpoczęcie prac nad zmianą przepisów dotyczących terminu ważności bonów kaucyjnych.
Obecnie bon może mieć ograniczony termin realizacji. Resort chce, aby przepisy jednoznacznie określały jego ważność i jednocześnie ją wydłużyły.
– W przygotowywanej nowelizacji ustawy chcemy ustandaryzować i wydłużyć czas realizacji bonów, aby system był maksymalnie przyjazny dla obywateli – zapowiedziała Anita Sowińska.
Podobną deklarację złożyła minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska, wskazując, że bony mają być ważne znacznie dłużej niż obecne 30 dni.
Jest też ważna kwestia praw konsumentów
Ministerstwo podkreśla przy tym, że otrzymanie bonu nie oznacza utraty prawa do wypłaty pieniędzy. Jeżeli konsument chce odzyskać kaucję w gotówce, sklep nie może odmówić jej wypłaty, o ile przepisy i sposób działania danego punktu pozwalają na taką realizację.
Resort przyznaje jednocześnie, że system nie działa jeszcze bezproblemowo. Pojawiają się sygnały dotyczące m.in. kolejek przy automatach czy problemów ze zwrotem kaucji. Mają być one analizowane wraz z operatorami systemu.
– To, że system kaucyjny działa, nie oznacza, że funkcjonuje on bezbłędnie. Przy tak dużej reformie logistycznej ciągłe ulepszanie jest czymś naturalnym – podkreślała Sowińska.
Jednorazowe szkło może zostać objęte kaucją
To jednak nie koniec planowanych zmian. Ministerstwo analizuje także możliwość włączenia do systemu jednorazowych butelek szklanych, czyli m.in. popularnych małych butelek po napojach alkoholowych.
Byłaby to istotna zmiana, wymagająca odpowiedniego okresu dostosowawczego i rozbudowy logistyki systemu.
System będzie jeszcze poprawiany
Resort chce jednocześnie zachować szczelność systemu. Dlatego zwracane opakowania powinny być niezgniecione i mieć czytelny kod kreskowy, który pozwala automatowi lub pracownikowi zweryfikować opakowanie.
System jest również kontrolowany przez wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska. Osiem WIOŚ przeprowadziło na polecenie MKiŚ 79 kontroli na przełomie lutego i kwietnia. Według ministerstwa żadna z nich nie wykazała rażących uchybień.
3,2 mld zwróconych opakowań pokazuje skalę systemu, ale rekordowe liczby nie oznaczają, że można uznać reformę za zakończoną. Ministerstwo zapowiada dalsze zmiany, a jedną z pierwszych ma być wydłużenie ważności bonów kaucyjnych. Kolejne decyzje dotyczące systemu mają być podejmowane na podstawie danych z pierwszego pełnego roku jego funkcjonowania.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 20 sierpnia, 2026
