CBA wchodzi do ministerstw. Afera wokół „Czystego Powietrza” zatacza coraz szersze kręgi
Funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego przeprowadzili działania w dwóch ministerstwach oraz kilku innych instytucjach w związku z programem „Czyste Powietrze”. Jak poinformował rzecznik Ministerstwa Klimatu i Środowiska Marek Pogorzelski, agenci pojawili się m.in. w siedzibach resortu klimatu oraz Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, domagając się dokumentacji obejmującej okres od czerwca 2021 roku.
Funkcjonariusze CBA działają na zlecenie Prokuratury Europejskiej, która prowadzi postępowanie w sprawie możliwego niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych w związku z opracowaniem zasad funkcjonowania oraz wdrażania kolejnych etapów programu.
Resort klimatu podkreśla, że już wcześniej sygnalizował możliwe nieprawidłowości związane ze zmianami w programie wprowadzonymi w latach 2022 i 2023.
W operacji uczestniczą nie tylko agenci CBA, ale również przedstawiciele Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych. Jak zaznaczył Jacek Dobrzyński, program „Czyste Powietrze” korzysta ze wsparcia funduszy unijnych. Śledztwo koncentruje się na podejrzeniu niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych przy opracowywaniu zasad oraz wdrażaniu kolejnych etapów programu.
Pogorzelski wskazał także, że zmiany wprowadzone w latach 2022–2023 stały się źródłem późniejszych problemów dla beneficjentów oraz sprzyjały nieuczciwym praktykom części wykonawców.
Ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska zapowiedziała pełną współpracę resortu, NFOŚiGW oraz WFOŚiGW z organami ścigania oraz przekazanie wszystkich wymaganych dokumentów.
– Nie wiem, czy w historii wolnej Polski zdarzył już się minister, który cieszył się na to, że funkcjonariusze CBA odwiedzili jego ministerstwo, ale muszę przyznać, że na ten moment naczekaliśmy się naprawdę długo. Z należytą starannością przekażemy wszystkie niezbędne dokumenty celem rzetelnego ocenienia wszystkiego tego, co od 2021 roku działo się w programie „Czyste Powietrze” – mówiła podczas spotkania z mediami Paulina Hennig-Kloska.
Łącznie wykryte nieprawidłowości doprowadziły do wszczęcia około 700 postępowań, prowadzonych m.in. przez Prokuraturę Europejską i Policję. Część z nich rozpoczęto na podstawie zawiadomień Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz funduszy wojewódzkich.
Rzecznik podkreślił jednocześnie, że obecne kierownictwo resortu, pod przewodnictwem Pauliny Hennig-Kloski, w 2024 roku zdecydowało o czasowym wstrzymaniu programu.
Wiosną 2025 roku „Czyste Powietrze” zostało ponownie uruchomione, już z uwzględnieniem mechanizmów mających lepiej chronić beneficjentów i ograniczać ryzyko nadużyć.
– W listopadzie 2024 roku podjęliśmy najdalej idącą decyzję: czasowo zatrzymaliśmy program „Czyste Powietrze”. Uznaliśmy wtedy, że nie da się wymieniać kół w jadącym samochodzie – program wymagał gruntownej przebudowy – dodała ministra.
Resort podkreśla, że wszystkie instytucje zaangażowane w program współpracują z organami ścigania, a wymagane dokumenty zostaną przekazane w terminie wskazanym przez CBA.
Według MKiŚ działania mają na celu przede wszystkim wyjaśnienie nieprawidłowości i ochronę osób, które mogły zostać poszkodowane w wyniku wcześniejszych rozwiązań systemowych. W tym kontekście przygotowano również projekt przepisów umożliwiających państwu skuteczniejsze dochodzenie roszczeń od nieuczciwych wykonawców oraz ograniczenie ryzyka obciążania beneficjentów.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 21 kwietnia, 2026
