Nie wyrzucaj ziemniaków! Naukowcy zamieniają je w luksusowe kremy do twarzy
Co zwykle trafia do kosza po zbiorach ziemniaków? Nadziemne łodygi i liście roślin, zwane shaws, które rolnicy tradycyjnie wyrzucają, by kontrolować wzrost bulw i zapewnić ich jakość. Teraz jednak naukowcy z Uniwersytetu w Aberdeen postanowili odkryć w nich ukryty potencjał – i przekształcić odpady ziemniaczane w związki o wysokiej wartości wykorzystywane w kosmetykach, produktach farmaceutycznych i nutraceutycznych.
Solanezol – klucz do Q10 i witaminy K2
Celem projektu jest ekstrakcja solanezolu z wyrzuconych shaws. To związek niezbędny do produkcji koenzymu Q10 i witaminy K2 – składników cenionych w kosmetykach, suplementach diety i produktach farmaceutycznych. Dotychczas solanezol pozyskiwano głównie z tytoniu, którego uprawa wiąże się z wieloma wyzwaniami środowiskowymi. Popyt na ten związek wzrósł w ostatnich latach z 4 000 ton na początku XXI wieku do 66 000 ton w 2022 r.
Wykorzystanie ziemniaczanych odpadów jako źródła solanezolu to nie tylko ekologiczne rozwiązanie, zmniejszające ilość odpadów i emisję CO₂, ale także nowe źródło dochodów dla szkockich rolników. Szacuje się, że z 12 800 hektarów sadzeniaków uprawianych w Szkocji można pozyskać nawet 120 ton solanezolu rocznie, wspierając innowacje w gospodarce o obiegu zamkniętym i wzmacniając odporność obszarów wiejskich.
Nauka i rolnictwo ramię w ramię
Projekt, finansowany przez Innovate UK w ramach programu Launchpad: Bio-based Manufacturing – Scotland, łączy doświadczenie rolników spółdzielni Grampian Growers Ltd. z wiedzą badaczy Uniwersytetu w Aberdeen i Instytutu Jamesa Huttona. Dzięki temu powstaje model współpracy nauki z przemysłem, który pokazuje, jak produkty uboczne rolnictwa mogą zyskać nową wartość.
Sofia Alexiou, kierownik projektu w Grampian Growers, podkreśla:„Ten projekt oferuje możliwość zwiększenia wartości produktów ubocznych rolnictwa, przy jednoczesnym stawieniu czoła wyzwaniom, takim jak redukcja odpadów i wzmacnianie odporności gospodarczej. Odblokowując nowe źródła przychodów, wspieramy rolników i zwiększamy rentowność modeli spółdzielczych, pokazując potencjał innowacji we wzmacnianiu gospodarek wiejskich”.
Profesor Heather Wilson z Uniwersytetu w Aberdeen dodaje: „Badanie jakości i wydajności solanezolu ekstrahowanego z lokalnych shaws oraz ocena jego potencjalnych zastosowań w przemyśle kosmetycznym i pokrewnych to ekscytujący i wpływowy obszar badań. Praca ta nie tylko wspiera przejście na etyczne, wolne od tytoniu pozyskiwanie cennych związków, ale także pokazuje, jak nauka może uwolnić nową wartość z produktów ubocznych rolnictwa i wzmocnić odporność społeczności wiejskich w Szkocji i poza nią”.
Przyszłość kosmetyków w duchu zrównoważonej innowacji
Projekt jest przykładem, jak nauka może wspierać rozwój zrównoważonych produktów i otwiera nowe możliwości dla branży kosmetycznej i nutraceutycznej. Wykorzystanie ziemniaczanych odpadów do produkcji Q10 i witaminy K2 to nie tylko innowacja technologiczna, ale także krok w stronę bardziej etycznej i ekologicznej gospodarki rolno-przemysłowej w Wielkiej Brytanii.
Od spudów po pielęgnację skóry – szkockie ziemniaki mogą wkrótce znaleźć się nie tylko na talerzu, ale i w naszych kosmetyczkach.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 28 listopada, 2025
