Plan Zarządzania Puszczą Białowieską – opracowany, wysłany i gotowy do wdrażania
Jeden z najcenniejszych polskich kompleksów leśnych doczekał się planu ochrony na najbliższe 25 lat. Przygotowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska Plan Zarządzania Puszczą Białowieską to dokument strategiczny przygotowany w oparciu o wymogi UNESCO. Zdaniem przedstawicieli resortu plan uwzględnia potrzeby lokalnych społeczności i uwarunkowania obronne państwa.
Puszcza Białowieska, czyli przyrodniczy klejnot na skalę świata
Potrzeba przygotowania Planu Zarządzania wynika z faktu, że Puszcza Białowieska od 2014 r. znajduje się na prestiżowej Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO jako jeden z zaledwie 235 obiektów przyrodniczych. Komitet UNESCO zobowiązał Polskę do stworzenia strategii, która pozwoli zachować wyjątkowe ekosystemy puszczy w niezmienionej, naturalnej formie.
A jest o co walczyć, gdyż Puszcza Białowieska jest domem dla 12 tys. gatunków bezkręgowców, ponad 250 gatunków ptaków, 13 gatunków płazów, 7 gatunków gadów oraz 59 gatunków ssaków, na czele z żubrem – królem i symbolem regionu. W dziewiczych lasach doliczono się również ponad 1 tys. roślin naczyniowych i ok. 3,5 tys. grzybów.
Strategia na miarę XXI w.
O wysłaniu dokumentu do Centrum Światowego Dziedzictwa UNESCO w Paryżu poinformowała ministra Paulina Hennig-Kloska na specjalnej konferencji prasowej zorganizowanej 11 grudnia br.
„Przekazanie Planu Zarządzania Puszczą Białowieską do UNESCO to nie tylko formalność – to wyraz naszej odpowiedzialności za jeden z najcenniejszych obiektów przyrodniczych świata” – powiedziała ministra.
Satysfakcji z dokończenia zadania nie krył również wiceminister klimatu i środowiska Mikołaj Dorożała, podkreślając, że Plan powstał we współpracy z lokalną społecznością i ekspertami. „Puszcza Białowieska to ochrona życia w najczystszej postaci: tysiące gatunków roślin i zwierząt oraz największa na świecie populacja żubra. Dzięki nowemu Planowi Zarządzania jej przyszłość jest bezpieczna.” – stwierdził Dorożała.
Co zawiera Plan Zarządzania Puszczą Białowieską?
Główne założenia Planu obejmują przeznaczenie 96% powierzchni Puszczy Białowieskiej we władanie procesów naturalnych. Oznacza to zakaz polowań i gospodarki leśnej, przy dopuszczeniu ruchu turystycznego. Dla porównania, dotychczas ochroną ścisłą objęte było zaledwie 37% powierzchni puszczy.
Dokument formułuje piękną wizję na kolejne ćwierćwiecze, zgodnie z którą Puszcza Białowieska w 2050 r. jest rozległym obszarem niezakłóconych procesów ekologicznych, elementem lokalnej tożsamości oraz miejscem edukacji dla obecnych i przyszłych pokoleń.
Wśród działań mających zapewnić realizację obranych celów znalazły się m.in.:
- bierna ochrona procesów ekologicznych;
- uwzględnianie zmian klimatu i ich skutków w procesach decyzyjnych;
- ochrona dzikich zapylaczy;
- tworzenie mozaikowatych struktur przyrodniczych sprzyjających migracji gatunków w strefie buforowej i okolicach puszczy;
- zapobieganie fragmentacji i izolacji siedlisk;
- przygotowanie projektu zmian w obowiązującym prawie krajowym w kierunku usprawnienia zarządzania obiektem.
Autorzy planu za najważniejsze wyzwania dla Puszczy na nadchodzące dekady uznali wzrost globalnej temperatury, susze i zmiany pokrywy śnieżnej, ekstremalne zjawiska pogodowe w postaci silnych wiatrów i intensywnych opadów, ale także działalność człowieka, w tym emisje zanieczyszczeń oraz niezrównoważony rozwój turystyki.
Absolwentka Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego, która oddała się pasji zgłębiania zagadek świata i pisania o nich. Specjalizuje się w ekologii, klimatologii i naukach przyrodniczo-naukowych. Żyje ponad granicami, dużo podróżuje, a w wolnym czasie pływa.
Opublikowany: 12 grudnia, 2025
- „Plan Zarządzania Puszczą Białowieską wysłany do UNESCO - Polska spełnia wieloletnie zobowiązanie”, Ministerstwo Klimatu i Środowiska, https://www.gov.pl/web/klimat/plan-zarzadzania-puszcza-bialowieska-wyslany-do-unesco--polska-spelnia-wieloletnie-zobowiazanie, 12/12/2025;
- „Plan zarządzania Obiektem Puszcza Białowieska” Ministerstwo Klimatu i Środowiska, https://www.gov.pl/web/klimat/unesco-puszcza-bialowieska-plan, 12/12/2025;
