Polska przyspiesza z małymi reaktorami jądrowymi. Umowa w USA może zmienić energetyczną mapę kraju
W Waszyngtonie podpisano umowę pomiędzy Orlen Synthos Green Energy a GE Vernova Hitachi Nuclear Energy dotyczącą opracowania polskiej wersji projektu reaktora BWRX-300. To formalny krok w stronę budowy w Polsce floty małych reaktorów modułowych (SMR).
Porozumienie zakłada stworzenie tzw. projektu generycznego – wspólnej, wzorcowej dokumentacji technicznej dla wszystkich przyszłych jednostek tego typu w kraju. Ma to przyspieszyć proces inwestycyjny, ograniczyć ryzyko oraz obniżyć koszty kolejnych realizacji.
Podczas ceremonii w siedzibie Departament Energii USA obecny był Minister Energii Miłosz Motyka oraz Sekretarz Stanu, Pełnomocnik Rządu ds. Strategicznej Infrastruktury Energetycznej Wojciech Wrochna.
Polska może być liderem technologii SMR w Europie. Kolejny krok w tym kierunku właśnie został postawiony. Aby zapewnić stabilny, zeroemisyjny system energetyczny oraz przewidywalne warunki dla biznesu, rozwijamy równolegle wielkoskalowe elektrownie jądrowe i technologię małych reaktorów jądrowych. SMR to wsparcie dla przemysłu, stabilne ceny energii dla odbiorców i niezwykle ważny impuls rozwojowy dla polskiego łańcucha dostaw. W warunkach rosnącego zapotrzebowania na energię potrzebujemy obu technologii – podkreślił Minister Energii Miłosz Motyka.
Umowa obejmuje opracowanie szczegółowego projektu technicznego reaktora BWRX-300 dostosowanego do polskich przepisów, norm bezpieczeństwa i uwarunkowań środowiskowych.
Projekt generyczny oznacza, że przy kolejnych inwestycjach nie będzie konieczne tworzenie pełnej dokumentacji od zera. Zmianom podlegać mają jedynie elementy specyficzne dla danej lokalizacji. W praktyce oznacza to przejście z etapu pojedynczych, koncepcyjnych projektów do modelu seryjnej realizacji.
Takie rozwiązanie: skraca czas przygotowania budowy, zmniejsza ryzyko projektowe, obniża koszty dzięki efektowi skali, zwiększa przewidywalność harmonogramów.
To decyzja o strategicznym znaczeniu dla polskiej transformacji energetycznej. Projekt generyczny to fundament budowy floty reaktorów w modelu powtarzalnym. Standaryzacja oznacza niższe koszty jednostkowe i większą konkurencyjność. To także szansa na rozwój krajowych kompetencji oraz udział polskich firm w realizacji zaawansowanych projektów technologicznych – zaznaczył Sekretarz Stanu w Ministerstwie Energii Wojciech Wrochna.
Polska równolegle realizuje program budowy wielkoskalowych elektrowni jądrowych. SMR mają być jego uzupełnieniem – technologią bardziej elastyczną, możliwą do lokowania bliżej odbiorców przemysłowych czy systemów ciepłowniczych.
Małe reaktory modułowe oferują niższą moc jednostkową niż klasyczne bloki jądrowe, ale za to krótszy czas budowy i możliwość stopniowego zwiększania mocy poprzez dokładanie kolejnych modułów. To model szczególnie atrakcyjny dla przemysłu energochłonnego oraz regionów wymagających stabilnych dostaw ciepła systemowego.
Preferowaną lokalizacją pierwszej inwestycji jest Włocławek, z planowanym uruchomieniem komercyjnym na początku lat 30.
Rozwój projektu wpisuje się w globalny trend wdrażania technologii BWRX-300 – pierwsza jednostka powstaje w Kanadzie, a kolejne projekty procedowane są w USA i Europie.
Równolegle w Ministerstwie Energii kończą się prace nad mapą drogową dla SMR, która ma uporządkować proces inwestycyjny oraz wskazać dobre praktyki dla potencjalnych inwestorów.
Podpisana w Waszyngtonie umowa wzmacnia współpracę polsko-amerykańską w obszarze energetyki jądrowej. Rząd wskazuje, że projekt ma nie tylko znaczenie klimatyczne – jako element budowy zeroemisyjnego miksu energetycznego – ale również gospodarcze. Włączenie polskich firm w łańcuch dostaw technologii SMR może stać się impulsem rozwojowym dla krajowego przemysłu, od sektora stalowego po zaawansowaną automatykę.
Pytanie, które pozostaje otwarte, dotyczy tempa realizacji oraz realnych kosztów inwestycji. Historia dużych projektów jądrowych pokazuje, że harmonogramy bywają ambitne, a budżety – podatne na korekty. W przypadku SMR Polska stawia na efekt standaryzacji i seryjności. Czy model ten okaże się przełomem w europejskiej energetyce jądrowej – pokażą najbliższe lata.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 27 lutego, 2026
