Rewolucja w szkolnych stołówkach! Od 2026 roku obowiązkowy roślinny obiad dla milionów uczniów
Od września 2026 roku szkolne stołówki w całej Polsce czeka jedna z największych zmian żywieniowych od lat. Finalna wersja rozporządzenia Ministerstwo Zdrowia wprowadza obowiązek serwowania w pełni roślinnego obiadu co najmniej raz w tygodniu oraz nowe standardy oparte na zasadach tzw. diety planetarnej. Regulacje obejmą ponad 6,8 mln dzieci i młodzieży w blisko 36 tysiącach placówek oświatowych.
Nowe przepisy zastąpią obowiązujące od 2016 roku regulacje co, według autorów, ma łączyć profilaktykę zdrowotną z troską o środowisko oraz ograniczaniem marnowania żywności.
Roślinny obiad na stałe w szkolnym jadłospisie
Najbardziej przełomową zmianą jest wprowadzenie obowiązkowego, w pełni roślinnego obiadu przynajmniej raz w tygodniu. Posiłek ma być przygotowany na bazie nasion roślin strączkowych, takich jak soczewica, fasola czy ciecierzyca, bez dodatku produktów odzwierzęcych.
Co więcej, w dni, kiedy serwowane będą dania mięsne lub rybne, szkoły będą musiały zapewnić alternatywę roślinną dla uczniów, którzy nie spożywają produktów pochodzenia zwierzęcego. Zdaniem ekspertów zmiana wykracza poza kwestie zdrowia.
Wprowadzenie pełnowartościowych roślinnych posiłków w szkołach to inwestycja w edukację żywieniową i kształtowanie świadomych wyborów korzystnych zarówno dla dzieci, jak i dla środowiska – podkreśla Patrycja Homa, prezeska Fundacja ProVeg.
Jak będzie wyglądał tygodniowy jadłospis?
Projekt rozporządzenia szczegółowo określa strukturę menu w placówkach:
- 1 dzień – obiad w pełni roślinny na bazie strączków,
- 2 dni – obiady mięsne z równoległą alternatywą roślinną,
- 1 dzień – obiad rybny z alternatywą roślinną,
- 1 dzień – dzień elastyczny (posiłek roślinny, mączny lub rybny).
Dodatkowo co najmniej dwa razy w tygodniu zupy powinny być przygotowywane na wywarach warzywnych, a obiad ma pokrywać od 20 do 30% dziennego zapotrzebowania energetycznego uczniów, zgodnie z normami żywienia.
Więcej warzyw, mniej smażenia
Rozporządzenie wprowadza także szereg zmian jakościowych: warzywa lub owoce mają pojawiać się w każdym posiłku (z przewagą warzyw), zwiększony zostanie udział produktów pełnoziarnistych i tłuszczów roślinnych, potrawy smażone będą mogły pojawiać się maksymalnie dwa razy w tygodniu, promowane mają być produkty sezonowe, lokalne i ekologiczne.
W szkolnych sklepikach dopuszczono napoje roślinne i roślinne alternatywy produktów mlecznych – pod warunkiem wzbogacenia w wapń i witaminę B12 oraz spełnienia limitów cukru, tłuszczu i soli.
Dieta planetarna w oficjalnych dokumentach państwa
Nowością jest także wyraźne wpisanie do przepisów koncepcji diety planetarnej – modelu żywienia łączącego zdrowie człowieka z wpływem produkcji żywności na środowisko.
Jednym z jej filarów ma być ograniczanie marnowania żywności. Ministerstwo wskazuje, że szkoły mogą odegrać kluczową rolę w kształtowaniu odpowiedzialnych nawyków poprzez: porcje dostosowane do wieku dzieci, możliwość wyboru dodatków, poprawę estetyki podawania posiłków, częstsze stosowanie obiadów jednodaniowych, monitorowanie ilości wyrzucanego jedzenia.
To podejście ma nie tylko wymiar ekologiczny, ale również ekonomiczny – ograniczenie strat oznacza niższe koszty funkcjonowania stołówek.
Wyzwanie: wdrożenie w praktyce
Choć kierunek zmian jest jasno określony, kluczowe będzie przygotowanie szkół do nowych wymogów. Dokumenty towarzyszące rozporządzeniu podkreślają potrzebę szkoleń i wsparcia dla personelu kuchni.
W tym kontekście pojawiają się inicjatywy takie jak program „Szkoła na Roślinach”, realizowany przez Fundację ProVeg, który oferuje warsztaty kulinarne i narzędzia do planowania jadłospisów zgodnych z nowymi standardami.
Z doświadczeń programu wynika, że dobrze przygotowane i atrakcyjnie podane posiłki roślinne są chętnie wybierane przez dzieci.
Zmiana większa niż menu
Nowe przepisy mogą mieć znaczenie wykraczające poza szkolne stołówki. Eksperci wskazują, że żywienie zbiorowe jest jednym z najskuteczniejszych narzędzi kształtowania długoterminowych nawyków żywieniowych społeczeństwa.
Jeśli regulacje zostaną skutecznie wdrożone, polska szkoła stanie się jednym z pierwszych systemów edukacyjnych w Europie, który tak wyraźnie połączy politykę zdrowotną z celami środowiskowymi. Najbliższe miesiące pokażą jednak, czy ambitne założenia przełożą się na realną zmianę na talerzach uczniów.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 19 lutego, 2026
,,rozporządzenia Ministerstwo Zdrowia” Proszę podać RMZ. W którym dni tygodnia będą podawane robaki?
Owady to nadal zwierzęta:) A posiłki mają być roślinne. Pozdrawiam