UE nie ustępuje w sprawie podatku węglowego. Rolnicy zapłacą za drogie nawozy?
Pomimo ogromnych nacisków ze strony rolników i polityków, Bruksela nie zdecydowała się na zawieszenie granicznego podatku węglowego (CBAM). Unijni urzędnicy stoją na stanowisku, że ochrona klimatu i europejskiego przemysłu przed nieuczciwą konkurencją jest priorytetem – nawet w obliczu kryzysu geopolitycznego i rosnących cen żywności.
CBAM zostaje. Komisarz Hansen: „To byłby fałszywie dobry pomysł”
Podczas konferencji prasowej po spotkaniu ministrów rolnictwa w Brukseli, unijny komisarz ds. rolnictwa i żywności, Christophe Hansen, uciął spekulacje na temat ewentualnego zawieszenia mechanizmu CBAM (ang. Carbon Border Adjustment Mechanism). Przepisy te obejmują obecnie około 45% unijnego importu nawozów, nakładając opłaty na produkty sprowadzane z krajów o łagodniejszych normach środowiskowych.
– W kilku państwach członkowskich mamy krajowy przemysł nawozowy, który znajduje się pod presją. Bez CBAM zmagałby się on z nieuczciwą konkurencją ze strony państw trzecich – argumentował komisarz Hansen.
Zdaniem Komisji Europejskiej, rezygnacja z podatku węglowego naraziłaby rodzimych producentów na bankructwo i doprowadziła do tzw. „ucieczki emisji” (przenoszenia produkcji poza UE).
Rolnicy w kleszczach kosztów. Kto płaci za zieloną politykę?
Decyzja Brukseli budzi jednak ogromny opór środowisk rolniczych. Choć podatek ma uderzać w zagranicznych trucicieli, w praktyce koszty certyfikatów CO2 są przerzucane na ostatecznych odbiorców. W efekcie to europejscy rolnicy płacą rekordowe sumy za środki produkcji, co bezpośrednio przekłada się na inflację cen żywności w supermarketach.
Sytuację dodatkowo destabilizuje konflikt na Bliskim Wschodzie, który winduje ceny surowców energetycznych niezbędnych do produkcji nawozów.
Głosy niezadowolenia słychać również w Parlamencie Europejskim. Irlandzki eurodeputowany Billy Kelleher (Renew Europe) apelował w Strasburgu o natychmiastowe, krótkoterminowe zawieszenie CBAM w celu ratowania płynności gospodarstw rolnych.
Z kolei Leon de Graaf z koalicji Business for CBAM wyraził ulgę z powodu decyzji KE: – Obawy rolników dotyczące kosztów są realne, ale rozwiązaniem nie jest osłabianie instrumentu, który zapewnia europejskim producentom i importerom nawozów równe szanse.
Raport drogi żywności i miliony na ratunek
Komisja Europejska dostrzega trudną sytuację rolnictwa, dlatego zapowiedziała działania osłonowe. Zamiast rezygnować z polityki klimatycznej, UE chce połączyć ją z systemem dotacji i wsparcia strategicznego.
Główne założenia nowego planu KE:
- Szczegółowe śledzenie kosztów: KE przeprowadzi badanie mające wykazać, jak koszty systemów ETS i CBAM przechodzą przez cały łańcuch dostaw – od fabryki, przez rolnika, aż po ceny na sklepowych półkach.
- Zastrzyk gotówki: W rezerwie kryzysowej funduszu rolnego UE znajduje się obecnie 200 mln euro. Komisarz Hansen zapowiedział dążenie do co najmniej podwojenia tej kwoty.
- Pomoc nadzwyczajna: Środki trafią bezpośrednio do najbardziej poszkodowanych gospodarstw.
- Wsparcie nauki: Dodatkowe fundusze z budżetu UE zostaną przeznaczone na badania nad nowymi, bardziej efektywnymi technologiami rolniczymi.
Ostateczna kwota wsparcia finansowego jest wciąż przedmiotem negocjacji pomiędzy Komisją, Parlamentem Europejskim a Radą UE. Cel jest jeden: konkretny instrument finansowy musi wejść w życie przed latem, kiedy rolnicy będą podejmować kluczowe decyzje dotyczące zasiewów na kolejny sezon.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 20 maja, 2026
