Czy łoś jest pod ochroną?
Alces alces to największy przedstawiciel jeleniowatych, który występuje głównie w północnej części Eurazji oraz Ameryki Północnej. Najliczniejsze stada tego gatunku można spotkać w Skandynawii, na Syberii, Alasce i w Kanadzie. Część osób zapewne zastanawia się, czy łoś jest pod ochroną? oraz, czy jest zagrożony wyginięciem. Otóż wszystko zależy od określonego regionu, w niektórych państwach bowiem te jeleniowate całkowicie wyginęły, w innych z kolei są objęte zakazem łowiectwa. Istnieją jednak wciąż kraje, w których można polować na te piękne i majestatyczne zwierzęta.
Przedstawiciele tego gatunku wyróżniają się sporych rozmiarów porożem (mowa oczywiście o samcach) oraz dosyć długimi kończynami. Obecnie łosie są największymi żyjącymi ssakami kopytnymi. Zwierzęta zasiedlają głównie bagna, mokradła, torfowiska oraz okolice jezior i rzek, natomiast w okresie zimy migrują na wyższe tereny do lasów iglastych. Co ciekawe, w Polsce jeleniowate zaliczane są do zwierzyny łownej i już dwukrotnie były zagrożone wyginięciem. Czy mimo tego obecnie gatunek ten w naszym państwie jest pod ochroną? Najpierw zajmijmy się sytuacją gatunku Alces alces zamieszkującego różne kraje.
W jakich krajach polowanie na łosia jest dozwolone?
Największa populacja tych jeleniowatych znajduje się w Kandzie i na Alasce (około 1 mln osobników), Rosji, USA, a także Białorusi, Łotwie oraz Szwecji, Norwegii i Finlandii. To właśnie w tych krajach organizowane są legalne odstrzały łosi ze względu na sporą liczebność oraz brak ryzyka wyginięcia tego gatunku. Należy jednak zaznaczyć, iż myśliwi chcący wziąć udział w tego rodzaju polowaniach muszą uzyskać odpowiednie zezwolenia i licencje. Mimo iż w opisywanych regionach zwierzęta nie są pod ochroną, to strzelający muszą dostosować się do przepisów obowiązujących w danym państwie oraz mogą polować na jeleniowate wyłącznie w sezonie.
Niestety w Europie, właśnie ze względu na liczne polowania, a także niszczenie siedlisk (poprzez karczowanie lasów i osuszanie terenów) przedstawicieli Alces alces jest coraz mniej. Na półwyspie Skandynawskim żyje ich około 300 tysięcy. Na Kaukazie i w Europie Zachodniej (poza Skandynawią) gatunek ten całkowicie wyginął. Od 2017 roku łosie są pod ścisłą ochroną na terenie Ukrainy, gdzie w tym okresie populacja wynosiła około 6,5 tys. Zwierzę zostało wpisane do Czerwonej Księgi Ukrainy i jest zaliczane do gatunków chronionych.
Czy łoś jest pod ochroną w Polsce?
Historia gatunku Alces alces w naszym kraju jest dosyć długa i trudna do opisania. Jak już wspomnieliśmy wcześniej, łosie w Polsce były zagrożone wyginięciem aż dwukrotnie. Po II wojnie światowej nad Biebrzą pozostała zaledwie garstka tych zwierząt. Na szczęście, dzięki jeleniowatym sprowadzonym z Białorusi i Ukrainy, udało się odbudować populację do bezpiecznego poziomu. Niestety pod koniec lat 60. polskie władze wydały pozwolenie na odstrzał tego gatunku, przez co w ciągu kilkudziesięciu lat jego liczebność zmniejszyła się z 6 tys. do ledwie 1,5 tys. Od 2001 roku na terenie kraju obowiązuje moratorium, polegające na zawieszeniu polowań i objęciu ochroną przedstawicieli jeleniowatych. Dziś w polskich lasach żyje 12-15 tysięcy łosi.
Absolwentka dziennikarstwa i ochrony środowiska. Ma ponad 10 lat doświadczenia w mediach, gdzie tworzyła treści o klimacie, przyrodzie i zrównoważonym stylu życia. Łączy wiedzę naukową z pasją do popularyzacji ekologii.
Opublikowany: 18 maja, 2025 | Zaktualizowany: 29 lipca, 2025
- Jakub Gryz, Dagny Krauze-Gryz; Występowanie łosi Alces alces L. na terenie Lasów Rogowskich (środkowa Polska) Occurrence of moose Alces alces L. in the Rogów Forest (central Poland); Forest Research Papers / Leśne prace badawcze 82(4):179-186;;
- Bobek B., Błaszczyk J., Frąckowiak W., Furtek J., Morow K., Wojciuch-Poskonka M., Wyrobek K. 2021. Łoś Alces alces – biologia, ochrona i gospodarka łowiecka. Międzynarodowy Instytut Ekologii, Kraków, 223 s. ISBN 978-83-961946-0-2.;
