Euro 2012 – jak pomóc zwierzętom przetrwać Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej
Hałas, ekstremalne emocje, tłumy pijanych ludzi… to co dla kibica jest nieodłącznym elementem sportowych rozgrywek, dla psa jest koszmarem. O tym, jak przygotować psa do przetrwania eurostresu opowiada Aneta Awtoniuk, inicjatorka Kampanii Społecznej WYCHOWUJĘ, NIE TRESUJĘ.
Joanna Szubierajska: Hałas, dźwięki wuwuzeli , tłumy obcych ludzi, zamieszanie, wystrzały petard – sylwester w tym roku zacznie się 8 czerwca i będzie trwał 3 tygodnie!– Jak z perspektywy miejskich psów może wyglądać Euro 2012?
Aneta Awtoniuk: To, co dla kibica jest sensem sportowej imprezy, dla psa jest koszmarem. Specyficzne dźwięki i inne sygnały komunikacyjne mają dla zwierząt duże znaczenie. Psy zwracają na nie szczególną uwagę. Mają też wrażliwe uszy, więc wrzawa i dźwięki wuwuzeli (nawet 132 decybele) mogą spowodować uszkodzenie ich słuchu. Poza tym, psy mają aż 4 narządy odbierania zapachów i mogą mieć nawet 2 miliardy receptorów węchowych! Dla nich spotkanie z tłumem ludzi oznacza to samo co dla nas zamknięcie w szambie lub w perfumerii.
Czy pies jest bardziej wrażliwy na hałas i emocje niż ludzie?
Zdecydowanie! Psy wykorzystywały dźwięki głównie do polowania, a mniej do komunikowania się, tak jak ludzie. Przy polowaniu – im wyższa częstotliwość dźwięku, tym łatwiej namierzyć zdobycz. Człowiek słyszy w zakresie 20 Hz – 22 000 Hz a pies 67 Hz – 45 000 Hz. To znacznie zwiększa jego wrażliwość na hałas. Emocje ludzi rozpoznawane przez psy są w ogóle trudnym tematem dla zrozumienia przez opiekunów. Człowiek rozpoznaje emocje innych po zmianie mimiki twarzy, po słowach, które słyszy czy zmianie tonu głosu. Pies ma takie same możliwości, no może z wyjątkiem znaczenia słów, ale dodatkowo ma przecież nos! Człowiek pachnie i ta woń się zmienia w zależności od poziomu hormonów we krwi. Pies to wszystko wyczuwa! Odnotowuje każdą zmianę naszych emocji swoim własnym nosem. Oprócz tego, psy mają wrodzoną wrażliwość na ludzką twarz, dlatego każde drgnienie mięśni nie uchodzi ich uwagi.
Czyli nie ma mowy o zabraniu psa na piłkarskie spotkanie?
Odradzam, chyba że mamy psa od szczenięcia przygotowanego do takich atrakcji i oswojonego z nimi. Jeśli nie, pobyt w strefie kibica będzie dla psiaka prawdziwą udręką.
W takim razie jak przygotować zwierzęta na tak wielką imprezę?
Zaczynamy od socjalizacji w szczenięctwie. Oswajamy z ludźmi, z nagłymi dźwiękami, wzmacniamy pewność siebie i uczymy opanowywania emocji. Jeżeli to zaniedbaliśmy, to w dorosłym życiu oczywiście możemy nadrobić braki, ale jest to trudniejsze i trwa dłużej, szczególnie, jeśli dorosły pies ma już przykre doświadczenia z tłumem ludzi lub z fajerwerkami.
Psy mieszkające w pobliżu stadionów czy stref kibica powinny mieć w domu spokojne miejsce, gdzie będą mogły odpocząć od bodźców. Może to być łazienka, zwykle w mieszkaniach najbardziej oddalona od okien. Nie zamykamy w niej zwierzęcia, ale pozwalamy mu tam leżeć, jeśli wybiera to miejsce. Dobre na rozładowanie napięcia są twarde smakołyki, które pies może żuć lub zabawki, z których będzie wydobywał smakołyki. Trzeba tylko uważać, żeby nie karmić psa smakołykami w chwilach, gdy się boi, bo wtedy wzmacniamy strach. Pychotki podajemy zanim pies się zdenerwuje lub gdy już się uspokoi, wtedy nagradzamy właściwe emocje.
Wychowywanie psa to proces długotrwały – czy jest jakiś ekspresowy sposób, by nauczyć zwierzęta reagować na takie ekstremalne sytuacje?
Ekspresowo możemy wywieźć psa na wakacje do rodziny lub znajomych na wieś. Żadna gwałtowana praca na emocjach nie jest wskazana. Jeśli pies ma silną fobię dźwiękową, można go wspomóc lekami, które przepisze lekarz weterynarii, ale muszą to być dobrze dobrane środki. Jest kilka popularnych leków, które jedynie unieruchamiają ciało ale nie wpływają na mózg psa. Wtedy zwierzę pozornie wydaje się spokojne, bo się nie rusza i nie reaguje gwałtownie na bodźce, jednak wciąż boi się tak samo mocno.
Zastanawia mnie też jeszcze jedna kwestia – dlaczego psy agresywnie reagują na ludzi znajdujących się pod wpływem alkoholu?
Alkohol zmienia zapach człowieka a także jego ruchy, postawę, rozluźnia mięśnie. Pies jest przyzwyczajony do inaczej pachnących i zachowujących się ludzi. Stykając się z takim dziwowiskiem jakim jest pijany człowiek, zwierzę może czuć się zagrożone, bo nie rozumie co spotyka. Dlatego często warczy czy szczeka, aby odstraszyć obiekt. A jeśli ten się nie oddala, tylko wręcz przeciwnie wyciąga ręce, aby psa chwycić za głowę głaszcząc czy poklepać po karku, zwierzę atakuje, ale robi to w odpowiedzi na „atak” pijaka.
Na przyszłość: jak oswajać psa z nagłymi dźwiękami, np. petard i fajerwerków?
Na pewno trzeba pupila najpierw odwrażliwić na dźwięki, a potem przekonać go, że one są miłe i przyjazne albo chociaż neutralne, więc można je ignorować. Czyli odwrażliwianie i przeciwwarunkowanie. Warto skonsultować się z dobrym behawiorystą, który dobierze dla psa odpowiednie metody pracy, bo gmeranie w psychice żywej istoty bez odpowiednich umiejętności i kompetencji może się źle skończyć.
Dziękuję za rozmowę
Aneta Awtoniuk behawiorystka, instruktorka szkolenia psów, inicjatorka Kampanii Społecznej WYCHOWUJĘ, NIE TRESUJĘ www.WychowujeNieTresuje.pl. (Autorzy Kampanii: Jarosław J. Szczepański, SJ Consulting i Aneta Awtoniuk, Szkoła dla Psów Azorres)
Pani Aneta to fajna babka i mądrze mówi o psach. Więcej takich teksów!