Masowo lecą do Polski. Małe ptaki z północy szykują się do zimy
Jesień to czas wielkich ptasich wędrówek. Na niebie pojawiają się klucze gęsi i żurawi, a wśród drzew — stada niewielkich, rudawych ptaków przypominających zięby. To jery (Fringilla montifringilla) – skrzydlaci goście z północy, którzy właśnie masowo przylatują do Polski, by spędzić tu zimę.
Północni kuzyni zięby
Jer to bliski krewny dobrze znanej nam zięby. Oba gatunki należą do tego samego rodzaju Fringilla i mają podobne rozmiary – około 16–17 centymetrów długości i niespełna 30 gramów wagi. Wyróżnia je jednak barwne upierzenie, które w słońcu potrafi zachwycić.
Latem samiec jerów nosi elegancki strój – czarnogranatową głowę i dziób, kontrastujące z pomarańczową piersią i skrzydłami. W zimie kolory te blakną – stają się bardziej stonowane, szaro-brązowe. Dzięki temu ptaki lepiej wtapiają się w surowy, śnieżny krajobraz.
Wędrówki nocą i milionowe stada
Jery pojawiają się w Polsce zazwyczaj na przełomie października i listopada. Ich migracje mają ogromną skalę — ornitolodzy opisują przypadki, gdy stada liczyły nawet kilka milionów osobników.
– Ptaki są naprawdę piękne, mają rudo-żółty kolor. Tworzą niezapomniane wrażenie w zimowym krajobrazie, zwłaszcza gdy spadnie pierwszy śnieg – powiedział prof. Piotr Tryjanowski w rozmowie z Polskim Radiem.
Rekordowy nalot jerów zanotowano w austriackiej miejscowości Lödersdorf – aż 4 miliony ptaków zebrały się tam w jednym miejscu! W Polsce jery można najczęściej spotkać w zachodniej części kraju, w pobliżu lasów bukowych, gdzie znajdują obfite źródło pożywienia – bukiew, czyli nasiona buka.
Jery to ptaki o rudawych brzuszkach, skrzydłach w czarne i białe wzory, niebieskawej głowie, a czasem także czarnej czapeczce i żółtym dziobie, fot. DennisJacobsen
Głosy zimowych gości
Jery to nie tylko wdzięczny widok, ale i wyjątkowe dźwięki. Ich charakterystyczne, rechoczące „eeep” słychać z daleka – zarówno podczas lotu, jak i gdy odpoczywają na gałęziach. Lecące stado wydaje z siebie krótkie, nosowe „cłeeejk”, które tworzy swoisty „chór zimy”.
Jak pomóc ptakom w potrzebie?
Podczas jesiennych migracji wiele ptaków ginie lub odnosi obrażenia po zderzeniu z szybami. Jeśli zobaczymy jerka lub innego ptaka, który uderzył w okno, warto zareagować.
Ogłuszonego ptaka najlepiej delikatnie podnieść i włożyć do kartonu z otworami wentylacyjnymi. Należy zapewnić mu spokój, ciepło i ciemne miejsce, gdzie będzie mógł dojść do siebie. Po kilkudziesięciu minutach zwykle odzyskuje siły i odlatuje.
Jeśli jednak ptak jest poważnie ranny, trzeba skontaktować się z najbliższym ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt lub fundacją zajmującą się pomocą ptakom.
Jer – zwiastun zimy
Przylot jerów do Polski to jeden z pierwszych znaków nadchodzącej zimy. Kiedy więc zobaczysz niewielkie, rudobrązowe ptaki żerujące z mazurkami lub trznadlami, możesz być pewien – zima jest już blisko.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 3 listopada, 2025
- https://polskieradio24.pl/artykul/3602186,przypominaja-ziebe-masowo-leca-do-polski-by-przetrwac-zime?fbclid=IwY2xjawN1R5pleHRuA2FlbQIxMABicmlkETBLVzVPY1RMQXY5RmVqOGxtAR7byksx0LRulhQdva04nRB1SlpUB30fghB3TB_gEiSxsYTgnfPpm0k2SPlmOg_aem_bxvMvFRSsTUhPtHUgidfLg&brid=PPjc4HxwCkZjYnFHJJnQQg;
