Wybuch wulkanu Tonga: fala uderzeniowa dotarła do Polski

Królestwo Tonga nieczęsto przyciąga uwagę całego świata, ale gwałtowna erupcja podwodnego wulkanu 15 stycznia wywołała fale uderzeniowe, które odczuło pół świata.

Tonga to polinezyjski kraj obejmujący ponad 170 wysp południowego Pacyfiku. Jest to odległy archipelag, który leży około 800 kilometrów na wschód od Fidżi i 2380 kilometrów od Nowej Zelandii. Wulkan Hunga-Tonga-Hunga-Ha’apai znajduje się pod wodą między dwiema małymi wyspami i jest częścią rozległego łuku wulkanów i rowów oceanicznych, znanych jako „Pierścień Ognia” na Pacyfiku. Chociaż wznosi się tylko na 114 metrów nad poziomem morza, wulkan Hunga Tonga-Hunga Ha’apai ma ogólnie 1,8 km wysokości i 20 km szerokości.

Naukowcy twierdzą, że w ciągu ostatnich kilku dekad wybuchał regularnie. W 2009 roku erupcja wysłała w powietrze pióropusze pary i popiołu i utworzyła nowy ląd, a erupcja w styczniu 2015 roku stworzyła nową wyspę o szerokości około 2 kilometrów – skutecznie łącząc Hunga-Tonga i Hunga-Ha’apai.

Ostatnia erupcja rozpoczęła się w grudniu 2021 r., kiedy to chmury gazu, pary i popiołu można było zauważyć na wysokości około 12 kilometrów. Wulkan wybuchł ponownie 14 stycznia, a potężna erupcja z 15 stycznia wywołała fale uderzeniowe na całym świecie i tsunami na Pacyfiku.

Dramatyczne obrazy z kosmosu uchwyciły erupcję w czasie rzeczywistym, gdy ogromny pióropusz popiołu, gazu i pary został wyrzucony do atmosfery na wysokość do 20 kilometrów. Potężna eksplozja — wzmocniona jeszcze przez skwierczącą gorącą magmę reagującą z zimną wodą oceaniczną — wywołała tsunami. Fale obmyły pobliskie wyspy, burząc linie komunikacyjne, zalewając wybrzeże i wymuszając ewakuację z nisko położonych obszarów.

Dane australijskiego Biura Meteorologii pokazują, że fala uderzeniowa przemieszczała się z prędkością większą niż 1000 km/h – około trzykrotnie większą niż prędkość dźwięku – i spowodowała zauważalny skok ciśnienia atmosferycznego.

Jak podał IMGW, fala uderzeniowa dotarła także do Polski, a konkretnie na Kasprowy Wierch. “Ciekawostka: Fala uderzeniowa (ciśnienie powietrza), powstała po wybuchu wulkanu na wyspie Tonga na Pacyfiku, dotarła na Kasprowy Wierch o godzinie 20:23 czasu lokalnego. Widać to na wykresie ciśnienia. Erupcja miała miejsce około 06:00 rano” – podało IMGW.

Wczesne dane sugerują, że erupcja wulkanu była największą od  1991 roku, kiedy wybuchł wulkan Pinatubo na Filipinach – powiedział w rozmowie z Radio New Zealand wulkanolog z Nowej Zelandii, Shane Cronin.

Jak dotąd nie było żadnych doniesień o masowych ofiarach śmiertelnych w Tonga, a zakres zniszczeń pozostaje nieznany, ponieważ komunikacja – zwłaszcza na oddalonych wyspach – nie została jeszcze przywrócona.

Organizacje pomocowe są zaniepokojone skażonym powietrzem i dostępem do czystej wody dla mieszkańców peryferyjnych wysp Tonga.