Burzyk bladodzioby

Burzyk bladodzioby (łac. Ardenna carneipes) to średniej wielkości ptak morski należący do rodziny burzykowatych (Procellariidae), rzędu rurkonosych (Procellariiformes). Jest gatunkiem pelagicznym, spędzającym większość życia na otwartym oceanie i schodzącym na ląd jedynie w okresie rozrodu. Nazwa naukowa „carneipes” pochodzi od łacińskich słów oznaczających „mięso” i „stopę”, nawiązując do charakterystycznego, różowo-mięsistego zabarwienia nóg i stóp ptaka.

Wygląd

Burzyk bladodzioby ma zwarte ciało o długości zwykle w granicach około 40–48 cm i rozpiętości skrzydeł około 99–116 cm. Masa ciała wynosi przeciętnie od około 510 do 765 g. Upierzenie jest jednolicie ciemnobrązowe do czarnego, co pozwala na dobrą kamuflażową integrację z powierzchnią oceanu. Charakterystyczne cechy rozpoznawcze to blady, różowawy dziób zakończony ciemnym czubkiem oraz różowawe nogi i stopy, które wyróżniają go spośród podobnych gatunków burzyków. Tęczówki oczne są ciemnobrązowe. Nie występuje silny dymorfizm płciowy w ubarwieniu ani w ogólnym wyglądzie osobników.

Występowanie

Burzyk bladodzioby występuje głównie w południowo-zachodnim Pacyfiku i południowej części Oceanu Indyjskiego. Regularnie rozmnaża się na wyspach u wybrzeży Australii (m.in. Lord Howe Island, Phillip Island, kolonie w Południowej Australii) oraz na wyspach północnej i południowej części Nowej Zelandii. Poza okresem lęgowym ptaki przemieszczają się daleko poza lądy, sezonowo migrując na północne obszary północnego Pacyfiku, sięgając rejonów Korei i północnej części Oceanu. Gatunek spędza większość czasu nad otwartymi wodami morskimi, często daleko od wybrzeży.

Zachowanie i ekologia

Burzyki bladodziobe spędzają życie w dużej mierze nad oceanem. Żerują na otwartych wodach, schodząc na powierzchnię wody, by chwytać zdobycz lub nurkując w poszukiwaniu pożywienia. Ich dieta składa się głównie z ryb, głowonogów (kalmary) i skorupiaków. Gatunek potrafi nurkować pod powierzchnię wody na niewielką głębokość. Na morzu ptaki często pozostają samotne lub występują w niewielkich grupach, choć mogą także korzystać z obszarów wokół kutrów rybackich, żerując na resztkach połówków.

Rozmnażanie

Okres lęgowy burzyka bladodziobego przypada w południowej półkuli od końca września do maja. Ptaki powracają do swoich kolonii lęgowych zwykle późnym latem i wczesną jesienią. Gniazdują w koloniach, wykorzystując długie nory lub tunele w ziemi jako miejsce lęgowe. Samica składa zwykle jedno jajo, które jest wysiadywane przez oboje rodziców przez około 50–55 dni. Po wykluciu pisklę rośnie szybko i opuszcza gniazdo (involuje) po około 90–100 dniach od wylęgu.

Status ochronny

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) klasyfikuje burzyka bladodziobego w kategorii prawie zagrożony (Near Threatened) z powodu spadków liczebności populacji. Główne zagrożenia obejmują niezamierzone zabicie przez połowy rybackie (przyłów), zanieczyszczenie środowiska morskiego — w szczególności połknięcie plastiku i powiązane skutki dla zdrowia ptaków — oraz zmiany środowiskowe związane ze zmianami klimatu. Niektóre populacje regionalne są prawnie uznane za zagrożone lub rzadkie.

Burzyk bladodzioby – pytania i odpowiedzi

Jak odróżnić burzyka bladodziobego od innych burzyków?

Najłatwiej rozpoznać burzyka bladodziobego po różowawych nogach i stopach oraz blado-różowym dziobie z ciemnym czubkiem. Ubarwienie ciała jest jednolicie ciemnobrązowe, bez kontrastowych pasów pod skrzydłami.

Gdzie burzyk bladodzioby zakłada kolonie lęgowe?

Kolonie lęgowe występują przede wszystkim na wyspach wzdłuż wybrzeży Australii i Nowej Zelandii, gdzie ptaki wykopują nory lub wykorzystują naturalne tunele w ziemi jako miejsca lęgowe.

Co stanowi główne pożywienie burzyka bladodziobego?

Gatunek ten żywi się głównie rybami, głowonogami (kalmary) i skorupiakami, które zdobywa na oceanie przez chwytanie z powierzchni wody lub dzięki krótkim nurkowaniom pod powierzchnię.