Nurzyk polarny (Uria lomvia)

Wstęp

Nurzyk polarny (Uria lomvia), zwany również nurzykiem grubodziobym lub Brünnich’s guillemot, to gatunek morskiego ptaka z rodziny alki (Alcidae), zaliczany do rzędu siewkowych (Charadriiformes). Jest jednym z większych przedstawicieli alk i występuje w strefie arktycznej i subarktycznej półkuli północnej. Tak jak inne nurzyki, spędza większość życia na morzu, wychodząc na ląd jedynie w okresie rozrodu. Gatunek ten objęty jest oceną najmniejszej troski (Least Concern) na Liście Czerwonej IUCN, choć lokalne populacje mogą być narażone na konkretne zagrożenia środowiskowe.

Wygląd

Nurzyk polarny ma zwartą, atletyczną budowę ciała, z krótkimi skrzydłami i nogami ustawionymi daleko z tyłu, co ułatwia mu pływanie pod wodą. Dorosły osobnik osiąga około 40–46 cm długości ciała oraz rozpiętość skrzydeł 64–71 cm, a masa ciała waha się między 736 a 1481 g. Głowa, szyja, grzbiet i skrzydła są czarne, spód ciała biały, a w okresie zimowym część twarzy staje się szarawa. Charakterystyczną cechą tego gatunku jest stosunkowo krótki, gruby dziób z białym paskiem (white gape stripe) wzdłuż górnej części żuchwy. Ptaki obu płci są podobne z wyglądu.

Rozmiary i masa

• Długość ciała: ok. 40–46 cm
• Rozpiętość skrzydeł: ok. 64–71 cm
• Masa: ok. 736–1481 g

Gatunek ten jest nieco większy niż pokrewny nurzyk zwyczajny (Uria aalge).

Występowanie

Nurzyk polarny występuje w północnych rejonach obu oceanów — Atlantyckiego i Spokojnego — oraz w Arktyce rosyjskiej. Podgatunki tego gatunku rozmieszczone są w różnych częściach północnej półkuli, od północnej Kanady i Grenlandii po wybrzeża Alaski i Syberii.

Jest to ptak morskiego środowiska arktycznego i subarktycznego. Przez większość roku nurzyk polarny przebywa na otwartym morzu, zwykle w wodach o temperaturze poniżej 5–8°C, z dala od lądu. W sezonie rozrodczym gromadzi się w dużych koloniach na stromych klifach i wyspach skalnych, gdzie znajduje dogodne miejsca do składania jaj.

Tryb życia

Nurzyki polarne są ptakami społecznymi — podczas okresu lęgowego tworzą gęste, hałaśliwe kolonie liczące nieraz setki tysięcy osobników. Potrafią latać, choć start jest dla nich niezdarny, za to doskonale pływają i nurkują, używając skrzydeł niczym płetw. Zanurzają się w poszukiwaniu pożywienia na głębokości dochodzące do ponad 100 metrów, wykorzystując krótkie, mocne skrzydła do poruszania się pod wodą.

Pożywienie

Głównym składnikiem diety nurzyka polarnego są ryby (m.in. dorsze, łupacze, śledzie), kałamarnice, skorupiaki i inne morskie bezkręgowce. Gatunek ten jest aktywnym drapieżnikiem wodnym, polującym na zdobycz zarówno samotnie, jak i w stadach, często daleko od kolonii lęgowych.

Rozmnażanie

Nurzyk polarny osiąga dojrzałość płciową zwykle w wieku 5–6 lat. Sezon lęgowy przypada na późną wiosnę i wczesne lato. Ptaki nie budują gniazd — samica składa jedno jaja bezpośrednio na wąskim klifie. Para rodziców wspólnie wysiaduje jajo przez około 30–35 dni. Młode opuszczają klif po około 18–25 dniach życia i kierują się do morza, często pod opieką jednego z rodziców.

Zagrożenia i ochrona

Choć globalna populacja nurzyka polarnego pozostaje względnie stabilna, ptaki te są narażone na skutki działań człowieka i zmian klimatycznych. Zagrożenia obejmują katastrofy ekologiczne, takie jak rozległe wycieki ropy, szkody spowodowane rybołówstwem (np. sieciami), oraz gospodarcze wykorzystanie jaj i ptaków przez niektóre społeczności. Zmiany w pokrywie lodowej Arktyki wpływają również na dostępność pokarmu i miejsca lęgowego.

Ciekawostki

• Po opuszczeniu kolonii młode nurzyki mogą przepłynąć setki kilometrów podczas pierwszej migracji.
• Te ptaki są jednymi z najgłębiej nurkujących ptaków morskich.

Nurzyk polarny – pytania i odpowiedzi

Gdzie żyje nurzyk polarny?

Nurzyk polarny żyje na morzach Arktyki i subarktyki półkuli północnej. W sezonie lęgowym zakłada kolonie na stromych klifach, a poza nim spędza większość czasu na otwartym morzu.

Czym nurzyk polarny się żywi?

Żywi się głównie rybami, skorupiakami i innymi morskimi bezkręgowcami, które zdobywa poprzez nurkowanie pod wodą.

Jak wygląda rozmnażanie tego gatunku?

Para nurzyków składa jedno jajo na wąskim klifie. Oba ptaki wysiadują jajko, a młode po około 3 tygodniach życia opuszcza kolonię i kieruje się do morza.

Czy nurzyk polarny jest zagrożony wyginięciem?

Gatunek jest klasyfikowany jako najmniejszej troski (LC), ale lokalne populacje mogą być narażone na zanieczyszczenia i presje środowiskowe.