Koniec plastikowych opakowań na owoce? Polscy naukowcy pracują nad nowym rozwiązaniem
Borówki, maliny i jeżyny są delikatne, szybko tracą jakość i wymagają sprawnego chłodzenia po zbiorze. Naukowcy z Politechniki Gdańskiej razem z firmą PLASTPOM pracują nad opakowaniem, które ma jednocześnie chronić owoce, być biodegradowalne i ułatwiać odprowadzanie ciepła. Na projekt przeznaczono ponad 2 mln zł, z czego blisko 1,47 mln zł stanowi dofinansowanie z Funduszy Europejskich.
Projekt PLASTPOMCoolBioPack ma połączyć dwa zagadnienia, które w przypadku opakowań spożywczych są ze sobą ściśle związane: właściwości materiału oraz konstrukcję opakowania.
Nowy pojemnik ma być przeznaczony przede wszystkim do delikatnych owoców, takich jak borówki, maliny czy jeżyny. Naukowcy chcą wykorzystać w pełni biodegradowalny materiał odporny na nasiąkanie, a jednocześnie zaprojektować geometrię pojemnika tak, aby poprawić przepływ powietrza.
Nie tylko biodegradowalny materiał
Samo zastąpienie tradycyjnego tworzywa materiałem biodegradowalnym nie rozwiązuje wszystkich problemów związanych z opakowaniami żywności. W przypadku owoców istotna jest również możliwość szybkiego schłodzenia produktu po zbiorze.
Dlatego w projekcie ważną rolę ma odgrywać system wentylacji opakowania. Odpowiednio rozmieszczone otwory i konstrukcja pojemnika mają ułatwiać wymianę ciepła podczas chłodzenia. W założeniu może to skrócić czas potrzebny na obniżenie temperatury owoców i zwiększyć efektywność procesu chłodniczego. To z kolei potencjalnie oznacza mniejsze zapotrzebowanie na energię podczas chłodzenia. Czy rzeczywiście tak będzie, mają wykazać dopiero badania prowadzone w ramach projektu.
Opakowanie ma być jednocześnie odporne na wysoką wilgotność oraz niską temperaturę, czyli warunki typowe dla przechowywania i transportu świeżych owoców.
Technologia ma trafić do przemysłu
Projekt nie ogranicza się do badań laboratoryjnych. Obejmuje również prace rozwojowe i przedwdrożeniowe, w tym przygotowanie oraz zgłoszenie wzoru przemysłowego i użytkowego.
Potencjalnymi odbiorcami opracowanego rozwiązania mogą być producenci i przetwórcy owoców, gospodarstwa ogrodnicze, grupy producenckie, pakownie, chłodnie, centra logistyczne oraz sieci handlowe.
Za badania odpowiada Katedra Technologii Polimerów Wydziału Chemicznego Politechniki Gdańskiej, kierowana przez dr hab. inż. Justynę Kucińską-Lipkę, prof. PG. Kierownikiem projektu ze strony Wydziału Chemicznego jest dr inż. Maciej Sienkiewicz.
Naukowcy mają już doświadczenie z biodegradowalnymi tworzywami
PLASTPOMCoolBioPack nie jest pierwszą współpracą Politechniki Gdańskiej z firmą PLASTPOM. Wcześniej naukowcy opracowali technologię produkcji biodegradowalnych i kompostowalnych granulatów ze skrobi termoplastycznej oraz kompozycji biopolimerowych.
Rozwiązanie zostało objęte patentem EP3064542, a następnie przeszło drogę od opracowania laboratoryjnego do produkcji przemysłowej.
Zespół Politechniki Gdańskiej dostosował skład materiału i parametry jego przetwarzania do warunków przemysłowych, zaprojektował linię produkcyjną o wydajności 12 ton na dobę, przeprowadził jej rozruch oraz przeszkolił pracowników. Technologia trafiła następnie do przedsiębiorstwa, a powstałe granulaty są oferowane pod nazwą NOPLA. Materiał jest wykorzystywany m.in. do produkcji opakowań twardych i wyrobów jednorazowego użytku. Według Politechniki Gdańskiej dziewięć typów granulatów znalazło odbiorców zarówno w Polsce, jak i w Niemczech oraz Holandii.
Od laboratorium do półki sklepowej?
W przypadku PLASTPOMCoolBioPack szczególnie istotne jest właśnie doświadczenie zdobyte podczas wcześniejszego wdrożenia. Nowy projekt ma wykorzystać istniejącą wiedzę dotyczącą biotworzyw i przetwarzania materiałów polimerowych, ale zastosować ją do konkretnego problemu branży spożywczej.
Ostatecznym celem nie jest więc samo stworzenie nowego materiału, lecz opracowanie funkcjonalnego opakowania, które będzie można wykorzystać w rzeczywistych warunkach przechowywania i transportu owoców.
Projekt ma wartość 2 019 145,22 zł, z czego 1 468 756,35 zł stanowi dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 8 października, 2026
