Pomarańczowe niebo nad Europą. Ogromna chmura pyłu znad Sahary zmierza na północ
Niebo nad częścią Europy może w najbliższych dniach przybrać nietypowy, pomarańczowy odcień. Wszystko przez ogromną chmurę pustynnego pyłu znad Sahary, która przemieszcza się nad Morzem Śródziemnym w kierunku zachodniej i północnej części kontynentu.
Według prognoz Copernicus Atmosphere Monitoring Service (CAMS) zjawisko najpierw najmocniej odczują mieszkańcy Hiszpanii i Portugalii, a następnie także Francji. W kolejnych dniach pył może dotrzeć nawet do Wielkiej Brytanii i Skandynawii.
„To tylko pokazuje, że jesteśmy połączeni ponad granicami i kontynentami poprzez skład atmosfery” – podkreśla Mark Parrington, starszy naukowiec programu Copernicus.
Cząsteczki pyłu zostały uniesione nad Saharą przez silne wiatry i mogą pokonać nawet kilka tysięcy kilometrów, zanim opadną na powierzchnię. W efekcie nad Europą pojawiają się zamglone horyzonty i spektakularne, pomarańczowo-czerwone zachody słońca.
Pył często osiada również na powierzchniach – od samochodów i okien po panele fotowoltaiczne. Gdy zmiesza się z deszczem, tworzy charakterystyczny brudny osad, potocznie nazywany „krwawym deszczem”.
Choć pustynny pył potrafi stworzyć niezwykłe krajobrazy, niesie też zagrożenie dla zdrowia. Służby meteorologiczne w krajach południowej Europy – m.in. Agencia Estatal de Meteorología w Hiszpanii czy Météo‑France – ostrzegają przed pogorszeniem jakości powietrza.
Największym problemem są cząsteczki pyłu PM10. To drobiny o średnicy poniżej 10 mikrometrów, które mogą przedostawać się do dróg oddechowych i płuc. Wysokie stężenia mogą podrażniać układ oddechowy, nasilać objawy astmy i być szczególnie niebezpieczne dla dzieci, osób starszych oraz osób z chorobami płuc.
Choć drobniejsze cząstki PM2,5 – zwykle pochodzące ze spalin i przemysłu – są jeszcze bardziej szkodliwe, podczas epizodów pyłu saharyjskiego całkowite stężenie pyłów zawieszonych może gwałtownie wzrosnąć i przekraczać limity bezpieczeństwa zalecane przez World Health Organization.
Czy zmiany klimatu mają tu znaczenie? Coraz częstsze epizody pyłu saharyjskiego nad Europą skłaniają do pytania o wpływ zmian klimatu. Naukowcy pozostają jednak ostrożni.
Według Parringtona nie ma jeszcze jednoznacznych badań pokazujących bezpośredni związek między ociepleniem klimatu, pustynnieniem czy wylesianiem a ilością pyłu mineralnego trafiającego do atmosfery.
Część pyłu pochodzi z bardzo specyficznych obszarów, takich jak Depresja Bodélé – jedno z największych naturalnych źródeł pyłu na Ziemi. Tam odpowiednie warunki wiatrowe mogą unosić ogromne ilości lekkiego osadu do atmosfery.
Co zobaczymy w najbliższych dniach? W miarę przemieszczania się chmury pyłu mieszkańcy dotkniętych regionów mogą obserwować pomarańczowe i czerwone zachody słońca, zamglone niebo, cienką warstwę pustynnego osadu na samochodach i budynkach.
Władze sanitarne zalecają też ograniczenie intensywnej aktywności fizycznej na świeżym powietrzu, dopóki utrzymują się wysokie stężenia pyłów.
Dla fotografów to wyjątkowa okazja do uchwycenia spektakularnych krajobrazów – choć dla jakości powietrza oznacza to raczej niepokojący sygnał.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 5 marca, 2026
