50-lecie Karkonoskiego Parku Narodowego
6 stycznia 1959 roku mocą Rozporządzenia Rady Ministrów został utworzony Karkonoski Park Narodowy. Od tej daty minęło równo pół wieku.
Karkonosze to najwyższe pasmo górskie Sudetów leżące w południowo – zachodniej Polsce, na styku granicy polsko – czeskiej. Góry rozciągają się od Przełęczy Szklarskiej na zachodzie, po Przełęcz Kowarską w części wschodniej. Od północy Karkonosze stykają się z Kotliną Jeleniogórską, a na południe – po drugiej stronie granicy – rozciąga się ich czeska część.
Niepowtarzalne walory Karkonoszy sprawiły, że w 1933 roku w miejscach szczególnie cennych utworzono pierwsze rezerwaty przyrody: Śnieżne Kotły, Czarny Kocioł, Kocioł Łomniczki, Kocioł Małego Stawu, Kocioł Wielkiego Stawu. Po II wojnie światowej zaczęto czynić starania w celu utworzenia parku narodowego.
Obecna powierzchnia parku wynosi 5580 ha. Park swoim zasięgiem obejmuje Główny Grzbiet Karkonoszy od zachodnich zboczy Mumlawskiego Wierchu na zachodzie po Przełęcz Okraj na wschodzie. W skład Parku wchodzą również: Góra Chojnik oraz Wodospad Szklarki. Obie enklawy włączono do Parku ze względu na dobrze zachowane naturalne lasy podgórskie i dolnoreglowe (głównie lasy bukowe). Karkonoski Park Narodowy położony jest na terenie sześciu gmin: Szklarska Poręba, Piechowice, Jelenia Góra, Podgórzyn, Karpacz i Kowary.
Największą cześć parku zajmują lasy – 3942 ha – objęte głównie ochroną częściową. Tereny położone powyżej górnej granicy lasu czyli piętro subalpejskie i alpejskie o powierzchni 1726 ha objęto ochroną ścisłą. Wokół Parku utworzona jest otulina, której powierzchnia wynosi 11 266 ha.
Dla realizacji zadań ochronnych teren Parku podzielony jest na trzy obwody ochronne : Szrenica, Przełęcz i Śnieżka.
W 1993 roku decyzją działającego w ramach UNESCO Międzynarodowego Komitetu MaB (program Człowiek i Środowisko) w Paryżu został utworzony Bilateralny Rezerwat Biosfery Karkonosze/ Krkonose.
Rezerwat Biosfery Karkonosze/Krkonose spełnia trzy podstawowe, korespondujące ze sobą funkcje :
– konserwatorską – chroniącą ekosystemy Karkonoszy;
– ekonomiczną – promującą na poziomie lokalnym zrównoważony rozwój ekonomiczny;
– logistyczną – popierającą badania naukowe, monitoring, edukację ekologiczną i wymianę informacji dla celów ochrony i rozwoju.
Obecnie w Karkonoszach występuje kilkanaście tysięcy gatunków zwierząt (w tym ponad 320 gatunków kręgowców) i 1300 gatunków roślin.
Karkonosze klimatycznie wyróżniają się na tle innych łańcuchów górskich Europy. Pomimo, że nie są wysokie, to surowe warunki klimatyczne wierzchowinowych partii porównywalne są do tych jakie panują na dalekiej północy. Dlatego określa się je jako „wyspę arktyczno-alpejskiej tundry” w centrum Europy.
Z okazji okrągłego jubileuszu – 50-lecia powstania, życzymy wszystkim pracownikom i przyjaciołom Parku dalszych sukcesów w pomnażaniu dokonań w zakresie ochrony przyrody, działalności naukowej, edukacyjnej oraz współpracy międzynarodowej i udostępniania obszaru Karkonoskiego Parku Narodowego społeczeństwu.