Ekologia.pl Wiadomości Świat Projekt „Ustawy o nasiennictwie. Przeciwnicy GMO żądają zmian

Projekt „Ustawy o nasiennictwie. Przeciwnicy GMO żądają zmian

fot. Ekologia.pl

Stowarzyszenia Producentów Żywności Metodami Ekologicznymi EKOLAND oraz Związek Zawodowy Rolników Ekologicznych św. Franciszka z Asyżu wystosowali list otwarty do najwyższych władz w sprawie nowego projektu „Ustawy o nasiennictwie”. W apelu skierowanym do Prezydenta, Premiera i Ministra Środowiska organizacje domagają się , by w nowej ustawie został uwzględniony głos reprezentantów społeczeństwa oraz zatrzymania ekspansji w Polsce organizmów modyfikowanych genetycznie.

S T A N O W I S K O
Stowarzyszenia Producentów Żywności Metodami Ekologicznymi EKOLAND

w sprawie nowego projektu „Ustawy o nasiennictwie”

W ramach konsultacji społecznych nad nowym projektem „Ustawy o nasiennictwie” stwierdzamy, co następuje:

1. Z treści obowiązującej Ustawy o nasiennictwie z 26 czerwca 2003 r. wykreślono zapisy:

– Art. 5 ust. 4 w brzmieniu: „Odmian genetycznie zmodyfikowanych nie wpisuje się do krajowego rejestru.” (Dz.U. z 2003 r. Nr. 137, poz. 1299 z późn. zm.).

– Art. 57 ust. 3 w brzmieniu: „Materiał siewny odmian genetycznie zmodyfikowanych nie może być dopuszczony do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.”

Usunięcie tych zapisów umożliwi wprowadzenie do obrotu materiału siewnego GMO, co przy braku zakazu upraw roślin genetycznie zmodyfikowanych, braku ich kontroli, monitoringu i rejestracji, spowoduje nieodwracalne zanieczyszczenie środowiska i upraw roślin rolniczych w Polsce. Potencjalne zanieczyszczenie GMO upraw roślin odmian tradycyjnych przy braku instytucji odpowiedzialnych za monitorowanie i kontrolę GMO może doprowadzić do utraty zaufania do polskiej żywności przez najważniejszych partnerów handlowych Polski, przede wszystkim Niemiec i Rosji i może pociągnąć za sobą straty finansowe dla polskich rolników i przedsiębiorców.

Ponadto dopuszczenie do obrotu i uprawy roślin modyfikowanych genetycznie przy braku instytucji odpowiedzialnych za kontrolę i monitorowanie oraz braku zasad informowania społeczeństwa doprowadzi do naruszenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie i uchylającej dyrektywę Rady 90/220/EWG, która nakłada na państwa członkowskie ustanowienie odpowiednich organów wykonujących te działania.

2. Ustawa z usuniętymi artykułami spowoduje poważne ograniczenia dostępu do tradycyjnego i regionalnego materiału siewnego, a jednocześnie przyczyni się do zniszczenia dorobku polskich naukowców, hodowców, rolników i organizacji rolniczych. To dzięki nim posiadamy własną, różnorodną, przystosowaną do lokalnych gleb i warunków klimatycznych bazę nasion. To dzięki nim mamy poszukiwaną na rynku żywność.

Tymczasem projekt nowej Ustawy o nasiennictwie zawiera w artykule 109 m.in. zapisy mówiące o tym, że:

– ilość materiału siewnego odmiany regionalnej roślin rolniczych, jaka może zostać wprowadzona do obrotu, będzie określana, w drodze decyzji, przez ministra właściwego do spraw rolnictwa.

– maksymalna ilość materiału siewnego danej odmiany w przypadku rzepaku, jęczmienia, pszenicy, grochu, słonecznika, kukurydzy i ziemniaka wynosi 0,3 % materiału siewnego danego gatunku stosowanego rocznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz odpowiednio 0,5 % dla pozostałych gatunków.

– łączna ilość wprowadzonego do obrotu materiału siewnego odmian regionalnych roślin rolniczych nie może jednak przekroczyć 10%.

Limitowanie dostępu do nasion regionalnych, to celowe niszczenie walorów polskiego rolnictwa i hamowanie rozwoju gospodarczego Polski. Polska wieś to w dzisiejszym wymiarze jakości oraz popytu na tradycyjną i ekologiczną żywność, wielka szansa dla naszego kraju i dla WPR Unii Europejskiej. Nieprzemyślany, lekceważący tradycję i prawo naturalne pęd za nowymi technologiami, których nie zweryfikowano zgodnie z zasadami przezorności, ostrożności i zdrowego rozsądku, jest zagrożeniem dla trwałego i zrównoważonego rozwoju, zdrowia i życia, a zatem jest sprzeczny z Konstytucją RP.

Dlatego domagamy się:

Natychmiastowego wznowienia prac nad nowelizacją ustawy o GMO w celu dostosowania jej do wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE z dnia 12 marca 2001 r. . w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie i uchylającej dyrektywę Rady 90/220/EWG (Dz.U. L 106 z 17.4.2001, str. 1) w celu dostosowania polskiego prawa do przepisów europejskich, a zwłaszcza wyznaczenia instytucji odpowiedzialnych za kontrolę i monitorowanie zamierzonego uwalniania GMO do środowiska, prowadzenie rejestrów upraw roślin GMO i informowania społeczeństwa.
Wstrzymania prac nad projektem Ustawy o nasiennictwie do czasu wprowadzenia zakazu uprawy kukurydzy MON810 i ziemniaka AMFLORA na terenie Polski, wzorem innych krajów europejskich (Francja, Austria, Węgry, Włochy, Luksemburg, Grecja, Niemcy, Bułgaria oraz Szwajcaria).
Natychmiastowego wprowadzenia wyżej wymienionego zakazu na bazie przepisów zawartych w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie i uchylającej dyrektywę Rady 90/220/EWG (Dz.U. L 106 z 17.4.2001, str. 1) – art. 23. Klauzula ochronna oraz w dyrektywie Rady 2002/53/WE z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie Wspólnego katalogu odmian gatunków roślin rolniczych (Dz.U. L 193 z 20.7.2002, str. 1) – art. 18 w związku z art. 24.
Szerokich, jawnych, otwartych i – ze względu na bezprecedensowy charakter sprawy – dłużej trwających konsultacji społecznych, w tym przeprowadzenia wysłuchania publicznego w sprawie nowego projektu Ustawy o nasiennictwie.
Prawa do nieograniczonego obrotu tradycyjnym, regionalnym materiałem siewnym roślin rolniczych, który jest dorobkiem pokoleń rolników i ich wspólnym dobrem. Rolnicy przez setki lat selekcjonowali swoje ziarno i nasiona, wymieniali z innymi rolnikami dla pozyskiwania różnorodności odmian i nowych cech. Ich dzieło nie może zostać zaprzepaszczone.
Regulacji prawnych chroniących nasz rodzimy materiał siewny i weryfikacji pod tym względem planów prywatyzacji polskich przedsiębiorstw nasiennych oraz umów sprzedaży, które winny gwarantować rolnikom dostęp do rynku dla rodzimego/regionalnego materiału siewnego.

Projekt ustawy o nasiennictwie i tryb jego konsultacji jest wyrazem lekceważenia dla uzasadnienia weta do ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. zgłoszonego przez Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego, który stwierdził, że nowy projekt ustawy „wymaga dokonania pełnej rzeczowej analizy oraz odniesienia się do argumentów przedstawionych przez zainteresowane środowiska” oraz że „przyszła ustawa powinna być prawem (…) w możliwie największym stopniu aprobowanym społecznie”.

Projekt ustawy jest sprzeczny także z Ramowym Stanowiskiem Rządu RP dotyczącym organizmów modyfikowanych genetycznie, przyjętym przez Radę Ministrów w dniu 18 listopada 2008 r.

Projekt lekceważy opinie społeczne wyrażane wielokrotnie podczas prac nad poprzednim projektem ustawy o nasiennictwie, w postaci pism z uwagami do tego projektu, doniesień mediów, protestów społecznych i demonstracji, ponad 6000 głosów internautów proszących pana Bronisława Komorowskiego, Prezydenta RP o odrzucenie ustawy oraz listów popierających pana Prezydenta po odrzuceniu tej ustawy.

Według badań Eurobarometer z października 2010 r. 61% obywateli Unii Europejskiej obawia się GMO w rolnictwie i żywności. Jesteśmy obywatelami Unii Europejskiej i domagamy się wdrożenia prawa europejskiego i szanowania naszej opinii!

Poniżej przedstawiamy nasze uwagi do projektu ustawy o nasiennictwie.

Uwaga ogólna:

Korzystając z uzasadnienia do odmowy podpisania ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o nasiennictwie przez pana Bronisława Komorowskiego, Prezydenta RP (Druk 4623 z 24 sierpnia 2011 r.) pragniemy zwrócić uwagę na fakt, że usuwając z tej ustawy art. 102 ust 2 w brzmieniu „nie dopuszcza się do obrotu materiału siewnego, o którym mowa w ust.1, odmian zawierających modyfikację genetyczną” doprowadzono do stanu, że po wejściu w życie niniejszego projektu ustawy o nasiennictwie, odmiany genetycznie zmodyfikowane będą mogły być wytwarzane na terytorium Polski a materiał siewny odmian zawierających modyfikację genetyczną będzie mógł być wprowadzany bez żadnych przeszkód do obrotu. Biorąc pod uwagę fakt, że w Polsce nie wdrożono dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie i uchylającej dyrektywę Rady 90/220/EWG w zakresie wyznaczenia właściwych organów inspekcji do działań kontrolnych, o których mowa w art. 4 ust. 4 i 5 dyrektywy 2001/18/WE i monitoringu, procedur informowania społeczeństwa oraz podawania do wiadomości publicznej rejestru, o którym mowa w art. 30 ust.2 dyrektywy 2001/18/WE konieczne jest zapewnienie pełnej przejrzystości informacji na temat wpisywanych do rejestru odmian zmodyfikowanych genetycznie. Informacje o odmianach genetycznie zmodyfikowanych powinny znaleźć się w rejestrze odmian roślin uprawnych, na etykietach, wszystkich dokumentach towarzyszących oraz drukach reklamowych, by zapewnić pełną informację dla rolników, przedsiębiorców zajmujących się przygotowaniem i obrotem materiałem siewnym oraz dla konsumentów.

W celu zapewnienia właściwych działań, uniknięcia niekorzystnego wpływu na zdrowie ludzkie i środowisko naturalne, o których mowa w art. 4 ust. 1 dyrektywy 2001/18/WE i zapewnienia pełnego dostępu do informacji na temat odmian zmodyfikowanych genetycznie proponujemy następujące uwagi szczegółowe:

w art. 3 w ust. 3 po punkcie 2) wprowadzić kolejny punkt określający definicję „odmiany zmodyfikowanej genetycznie”,
w art. 13 ust. 1 w pkt. 5 i 6 dodać słowa „oraz rodzaj i nazwę GMO w przypadku odmiany genetycznie zmodyfikowanej” oraz stosownie w art. 108 ust.4 lit. a, art. 108 ust 6 lit.b)
w art. 18 po pkt. 1) wprowadzić kolejny punkt w brzmieniu: „informację o rodzaju i nazwie GMO w przypadku odmian modyfikowanych genetycznie”,
w art. 19 ust.2 po pkt.3) wprowadzić punkt 4 „dodatkowo – GMO, w przypadku odmian zmodyfikowanych genetycznie”,
w art. 25 ust.1 w pkt.4) zmienić zapis z: „odmiana zagraża zdrowiu ludzi, zwierząt lub roślin” na: „odmiana zagraża zdrowiu ludzi, zwierząt lub roślin lub stanowi zagrożenie dla środowiska naturalnego”,
w art. 96 ust. 3 po słowach „… na podstawie art.101 pkt 4 lit.b dodać słowa „oznaczenie GMO oraz informację o rodzaju i nazwie GMO w przypadku odmian modyfikowanych genetycznie”
w art. 101 pkt b) po słowach „oraz w dokumencie towarzyszącym” dodać słowa „oraz zakres informacji o rodzaju i nazwie GMO w przypadku odmiany genetycznie zmodyfikowanej”
w art. 104 ust. 1 po punkcie 21) wprowadzić kolejny punkt „materiał siewny odmian genetycznie zmodyfikowanych dopuszczonych do obrotu na terytorium Unii Europejskiej po przeprowadzeniu odpowiedniej do warunków klimatycznych i struktury rolnictwa w Polsce, oceny ryzyka dla środowiska naturalnego, każdego zidentyfikowanego, potencjalnego skutku niepożądanego oraz całkowitego zagrożenia powodowanego przez GMO zgodnie z procedurami określonymi w dyrektywie 2001/18/EC”.

Uwaga do „Uzasadnienia”:

– w pierwszym akapicie mowa jest o „nowym projekcie ustawy”, natomiast jest to projekt oparty na tekście ustawy o nasiennictwie uchwalonym przez Sejm RP w dniu 1 lipca 2011 r. i zawetowanym przez Prezydenta RP w dniu 24 sierpnia 2011 r. z usuniętym jedynym ustępem 2 art. 104. Artykuł ten w brzmieniu „nie dopuszcza się do obrotu materiały siewnego, o którym mowa w ust.1, odmian zawierających modyfikację genetyczną” dostosowuje stan prawny do obowiązującego w Unii Europejskiej, jednak wprowadza możliwość nieujawniania informacji o odmianach genetycznie zmodyfikowanych.

W związku z niewyznaczeniem inspekcji właściwych do kontroli i monitoringu, zasad etykietowania materiału siewnego odmian GMO, o których mowa w art.12 ust. 2 i 3 dyrektywy 2001/18/WE oraz braku rejestru, o którym mowa w art. 30 ust.2 dyrektywy 2001/18/WE, który jest podany do publicznej wiadomości, dopuszczenie do wpisywania odmian genetycznie zmodyfikowanych do rejestru odmian uprawnych doprowadzi do całkowicie niekontrolowanego i niejawnego uwolnienia do środowiska odmian roślin zmodyfikowanych genetycznie.

Stanowi to podstawową sprzeczność z dyrektywą 2001/18/WE, której celem jest – zgodnie z art. 1 dyrektywy 2001/18/WE: „zbliżenie przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich oraz ochrona zdrowia ludzi i środowiska naturalnego”.

Z poważaniem

Danuta Pilarska

Przewodnicząca Zarządu Głównego