System kaucyjny przyciąga do sklepów, ale ma też drugą stronę. Polacy zmieniają wybory przy półkach
System kaucyjny może przyciągać klientów do sklepów, ale jednocześnie wpływać na wybór napojów przy sklepowej półce. Z raportu „Od uczestnictwa do rutyny. Indeks Adaptacji Kaucja.pl 2026” wynika, że 61 proc. użytkowników przynajmniej raz wybrało sklep ze względu na wygodniejszy zwrot opakowań. Z drugiej strony 42 proc. badanych przynajmniej raz zdecydowało się na podobny produkt bez kaucji.
Zwrot opakowań sposobem na przyciągnięcie klientów
Z raportu Kaucja.pl wynika, że 61 proc. użytkowników systemu przynajmniej raz uwzględniło możliwość łatwiejszego zwrotu opakowań przy wyborze sklepu. Co więcej, 82 proc. badanych oddawało opakowania przy okazji zakupów, a 54 proc. robiło to wielokrotnie. Wizyta związana ze zwrotem może więc oznaczać dla sklepu dodatkową sprzedaż. Aż 57 proc. użytkowników systemu deklaruje, że przynajmniej raz zrobiło dodatkowe zakupy przy okazji oddawania opakowań.
Dla handlu oznacza to, że sprawna obsługa zwrotów może wpływać na doświadczenia klientów i ich decyzje dotyczące miejsca zakupów.
– Klient przychodzący z pustymi opakowaniami podejmuje również decyzje zakupowe. Wygodny zwrot daje mu kolejny powód, żeby wybrać właśnie ten sklep – komentuje Piotr Okurowski, prezes zarządu Kaucja.pl.
Jak podkreśla, znaczenie ma nie tylko dostępność automatu, ale również pomoc w przypadku problemów z przyjęciem opakowania oraz sprawne rozliczenie kaucji.
Kaucja przy półce może zniechęcać do zakupu
System kaucyjny działa jednak na konsumentów także w przeciwnym kierunku. Choć kaucję można odzyskać po zwrocie opakowania, trzeba ją najpierw zapłacić przy zakupie napoju. Ta różnica między wydatkiem ponoszonym od razu a późniejszym odzyskaniem pieniędzy może wpływać na decyzje podejmowane przy sklepowej półce.
Niemal połowa badanych deklaruje, że przynajmniej raz zwróciła większą uwagę na cenę napoju po doliczeniu kaucji. Co istotne, 42 proc. respondentów przynajmniej raz wybrało podobny produkt bez kaucji, a 29 proc. zrezygnowało z konkretnego zakupu właśnie z jej powodu. Dane te wskazują, że nawet jeśli konsumenci akceptują samą ideę zwrotu opakowań, dodatkowa kwota do zapłaty może wpływać na ich wybory. Dla sklepów i producentów oznacza to konieczność uwzględniania kaucji w sposobie prezentowania cen i komunikowania zasad systemu.
– Konsument płaci kaucję w chwili zakupu, a odzyskuje ją później. Dla handlu ważne jest, żeby te dwa momenty były dla niego zrozumiałe – dodaje Piotr Okurowski.
Młodzi konsumenci częściej zauważają cenę z kaucją
Reakcje na dodatkową opłatę różnią się również w zależności od wieku. W grupie osób w wieku 18-24 lata aż 62 proc. badanych przynajmniej raz zwróciło większą uwagę na cenę napoju po doliczeniu kaucji. Wśród respondentów mających 55 lat i więcej odsetek ten wyniósł 42 proc.
Różnice widać również w deklarowanych wyborach zakupowych. Niemal połowa najmłodszych badanych przynajmniej raz wybrała podobny produkt bez kaucji. W grupie osób w wieku 55 lat i więcej odsetek ten wyniósł 38 proc. Wyniki sugerują, że młodsi konsumenci częściej uwzględniają kwotę kaucji podczas porównywania produktów. Nie oznacza to jednak automatycznie, że cała ta grupa jest przeciwna systemowi – deklaracje dotyczą konkretnych zachowań zakupowych, a nie ogólnego stosunku do zwrotu opakowań.
Wygodny zwrot to nie wszystko
Wyniki raportu „Od uczestnictwa do rutyny. Indeks Adaptacji Kaucja.pl 2026” pokazują, że system kaucyjny wpływa na zakupy na dwóch etapach. Może zachęcać do odwiedzenia konkretnego sklepu, ale jednocześnie skłaniać do porównywania cen i poszukiwania produktów bez kaucji. Dla handlu ważne są zatem zarówno sprawne punkty zwrotu, jak i czytelna informacja o cenie napoju oraz wysokości kaucji. Samo ułatwienie oddawania opakowań nie eliminuje bowiem wpływu dodatkowego wydatku na decyzje konsumentów.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 2 listopada, 2026
