Wyróżnieni za ratowanie przyrody. Kto stoi za ochroną klimatu i środowiska w Polsce?
Nie pracują dla rozgłosu. Często działają daleko od kamer – w lasach, nad rzekami, w laboratoriach, szkołach, redakcjach czy lokalnych społecznościach. To naukowcy, społecznicy, lekarze, edukatorzy i aktywiści, których codzienna praca realnie wpływa na stan środowiska. Właśnie takie osoby zostały uhonorowane podczas tegorocznej ceremonii wręczenia Odznak Honorowych „Za Zasługi dla Ochrony Środowiska i Klimatu”, która odbyła się 25 maja 2026 roku w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.
Łącznie wyróżniono 31 osób – ludzi, których działania pokazują, że troska o naturę ma wiele twarzy.
Ochrona środowiska zaczyna się od ludzi
Uroczystość odbyła się w siedzibie Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Odznaczenia wręczyli ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska, wiceministra Anita Sowińska oraz wiceminister Mikołaj Dorożała. W wydarzeniu uczestniczyli także przedstawiciele instytucji i organizacji zaangażowanych w działania proekologiczne.
Odznaka Honorowa „Za Zasługi dla Ochrony Środowiska i Klimatu” trafia do osób, które szczególnie wyróżniają się działalnością naukową, zawodową i społeczną na rzecz przyrody. To wyróżnienie za badania naukowe, edukację, lokalne inicjatywy, działania społeczne czy projekty przynoszące wymierne korzyści środowisku. Podczas ceremonii nie zabrakło słów podkreślających znaczenie współpracy i zaangażowania obywateli.
Ministra Paulina Hennig-Kloska podkreśliła, jak kluczowa dla resortu jest codzienna współpraca z ekspertami i społecznikami:
„Przez cały rok wspierają nas Państwo swoją wiedzą, dobrą radą, trafnym pomysłem, a często także konkretnym działaniem. Czy to w walce z dezinformacją, przy tworzeniu projektów chroniących obszary przyrodnicze i tereny leśne, czy we współpracy z lokalnymi społecznościami i organizacjami pozarządowymi. Dlatego moment, w którym możemy się Państwu symbolicznie odwdzięczyć, ma dla nas szczególne znaczenie”.
Z kolei wiceministra Anita Sowińska zwróciła uwagę na trud i determinację, jakich wymaga pójście pod prąd w obronie natury:
„Wszyscy wiemy, że najłatwiej jest narzekać, najłatwiej jest mówić, że ktoś inny ma coś zrobić, ale najtrudniej zrobić jest coś samemu, a Wy to robicie”.
Wiceminister Mikołaj Dorożała zamknął oficjalną część refleksją o sile „sieciowania” i łączenia sił – od biznesu, przez naukę, aż po lokalny aktywizm.
Bohaterowie przyrody – często działający po cichu
Lista wyróżnionych pokazuje, jak szeroko można rozumieć ochronę środowiska. Są na niej zarówno naukowcy badający ekosystemy, jak i osoby walczące o prawa zwierząt czy edukujące społeczeństwo.
Wśród odznaczonych znaleźli się:
- Andrzej Gawron – wieloletni kapitan PLL LOT, instruktor lotniczy 1. klasy i pilot Dromadera, odznaczenie przyznane pośmiertnie; odznakę w Jego imieniu odebrał syn, Maciej Gawron.
- dr Jolanta Wadowska-Król – pediatra, w latach 70. podjęła bezprecedensowe działania na rzecz dzieci narażonych na zatrucie ołowiem w sąsiedztwie Huty Szopienice; odznaczenie przyznane pośmiertnie; w Jej imieniu odebrała wnuczka, Agnieszka Cygan.
- prof. Julian Chmiel – autor licznych badań nad antropogenicznymi przeobrażeniami flory oraz zmianami zasięgów roślin naczyniowych w skali lokalnej, regionalnej i krajowej.
- Dominik Dobrowolski – ekolog i podróżnik, koordynator międzynarodowej akcji sprzątania Odry i jej dopływów.
- Alexandre Flesch – przyrodnik, społecznik i edukator, zaangażowany w ochronę przyrody w Poznaniu, w szczególności na rzecz ochrony płazów i ich siedlisk.
- dr hab. Maciej Gąbka – naukowiec, prowadzi działalność naukową, ekspercką i organizacyjną na rzecz ochrony środowiska, w szczególności ekosystemów wodnych i torfowiskowych oraz adaptacji przyrody do zmian klimatu.
- dr Marek Giergiczny – ekonomista środowiska, specjalizuje się w wycenie dóbr publicznych, takich jak usługi ekosystemowe, bioróżnorodność i lasy.
- Marta Hoppe – dziennikarska i popularyzatorka, w Polskim Radiu współtworzy audycję/podcast Zmiana klimatu.
- Katarzyna Jagiełło – działaczka na rzecz ochrony środowiska, jej działalność przyrodnicza koncentruje się na ochronie bioróżnorodności, zwłaszcza owadów zapylających.
- Jan Kaczmarowski – specjalista w zakresie ochrony przeciwpożarowej lasów, pracuje na stanowisku Starszego Specjalisty Służby Leśnej w Wydziale Ochrony Lasu DGLP.
- Andrzej Kraśnicki – od 30 lat dziennikarz Gazety Wyborczej w Szczecinie, w której zajmuje się tematyką komunikacyjną, gospodarką morską i sprawami związanymi z przyrodą.
- dr Michał Kupczyk – ornitolog, przyrodnik oraz popularyzator wiedzy o środowisku naturalnym.
- Karolina Kuszlewicz – adwokatka, działaczka społeczna i edukatorka pracująca na rzecz praw zwierząt i przyrody.
- Stanisław Łubieński – pisarz i publicysta, ornitolog, edukator przyrodniczy.
- Sylwia Majcher – edukatorka ekologiczna, dziennikarka oraz autorka publikacji promujących ideę zero waste i zrównoważonego stylu życia.
- Cecylia Malik – aktywistka, artystka i inicjatorka ruchu społecznego – kolektywu Siostry Rzeki; odznakę w Jej imieniu odebrała Pani Małgorzata Nieciecka-Mac.
- Ewa Mańkowska-Grin – współorganizatorka Festiwalu Naturocentrycznego „Ktoś, nie coś”, który popularyzuje wiedzę o zmianach klimatu i ochronie środowiska.
- Wojciech Matejko – ratuje miejską przyrodę, prowadzi edukację ekologiczną w praktyce, podejmuje pionierskie kroki w stronę obywatelskiej energetyki.
- Jacek Mazurczak – Przewodniczący Rady Fundacji Orlen, dzięki wsparciu Fundacji zrealizowany został projekt “Ochrona orła przedniego z obszaru Magurskiego Parku Narodowego”.
- Anna Moś – Dyrektor Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego, pod jej kierownictwem rozwijane są projekty monitoringu przyrodniczego, obejmujące m.in. rzadkie gatunki ptaków, co pozwala na skuteczniejsze planowanie ich ochrony.
- Kalina Olejniczak – dziennikarka Portalsamorzadowy.pl, aktywistka, współzałożycielka Po-Dzielni – Centrum Ekonomii Współdzielenia – miejsca, w którym poznanianki i poznaniacy mogą dzielić się niepotrzebnymi przedmiotami.
- Filip Piotrowski – działacz w fundacji Waste Free Oceans, od wielu lat jest zaangażowany we wdrażanie gospodarki obiegu zamkniętego.
- Piotr Piznal – Fotograf z Doliny Dolnej Odry, Członek Inicjatywy Utworzenia Parku Narodowego w Dolinie Dolnej Odry.
prof. Jan Przybyłek – hydrogeolog, wieloletni nauczyciel akademicki, ekspert w zakresie gospodarki wodnej i ochrony środowiska gruntowo-wodnego. - dr Dorota Sumińska – lekarz weterynarii, publicystka, propagatorka dobrego traktowania zwierząt.
- prof. Agnieszka Szlauer-Łukaszewska – Profesor Uniwersytetu Szczecińskiego, pracuje w Instytucie Nauk o Morzu i Środowisku, kieruje zespołem Zoologii Bezkręgowców i Limnologii. Hydrobiolożka. Badaczka Odry i Międzyodrza.
- Radosław Ślusarczyk – geograf, od ponad dwóch dekad prowadzi działalność na rzecz ochrony przyrody i klimatu, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony fauny, łączności ekologicznej oraz edukacji środowiskowej.
- Piotr Wasiak – ornitolog, przyrodnik, edukator, obecnie zaangażowany w powstanie kilku rezerwatów przyrody w Sudetach.
- Wojciech Waszkiewicz – kierownik Ochotniczej Straży Pożarnej w Jaziewie, najbardziej zaangażowaną czasowo jednostką straży pożarnej w gaszeniu zeszłorocznego pożaru w pobliżu obszaru ochrony ścisłej w Czerwonym Bagnie.
- Paweł Wądołowski – redaktor zaangażowany we współpracę z Biebrzańskim Parkiem Narodowym w przekazywaniu informacji o działalności Parku na antenie Polskiego Radia Białystok.
- Magdalena Zając – działaczka w Fundacji Rodzice dla Klimatu, łączy troskę z rzecznictwem na rzecz zdrowia dzieci i czystego środowiska.
Na liście znaleźli się również badacze Odry, eksperci od gospodarki wodnej, leśnicy, strażacy, dziennikarze i osoby zaangażowane w tworzenie rezerwatów przyrody.
Na liście tegorocznych laureatów znalazły się osoby reprezentujące niemal każdy obszar ochrony środowiska: naukę, edukację, aktywizm, media, biznes i działalność społeczną. To sygnał, że ochrona klimatu nie jest już domeną jednej grupy specjalistów.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 26 maja, 2026
