Rybak nocny (Noctilio leporinus)

Występowanie

Rybak nocny zamieszkuje tropikalne i subtropikalne rejony obu Ameryk – od Meksyku po północną Argentynę oraz na wielu karaibskich wyspach. Preferuje środowiska z dostępem do wody: brzegi rzek, jeziora, estuaria i laguny. To gatunek silnie związany z krajobrazami wodnymi, ponieważ stanowią one podstawowe żerowiska. Kryjówki zakłada w dziuplach drzew, jaskiniach, na strychach i w innych osłoniętych miejscach, często w koloniach liczących kilkaset osobników.

Wygląd

Rybak nocny jest jednym z największych nietoperzy Ameryki Południowej. Długość jego ciała wynosi około 11–13 cm, a rozpiętość skrzydeł dochodzi do 70 cm. Masa ciała oscyluje wokół 50–90 g. Charakterystyczny jest silnie wysklepiony, czerwono-brązowy pysk, duże zadarte nozdrza oraz masywne tylne kończyny wyposażone w długie, zakrzywione pazury przystosowane do chwytania zdobyczy. Futro zwykle przybiera barwę żółtobrązową lub rdzawą, jaśniejsze na brzuchu. Skrzydła są długie i wąskie, co sprzyja szybkiemu lotowi nad taflą wody.

Tryb życia

Gatunek prowadzi nocny tryb życia. Za dnia rybaki nocne przebywają w kryjówkach, a o zmierzchu wylatują na żer. Są zwierzętami stadnymi – ich kolonie często tworzą złożone struktury społeczne, z hierarchiami samców i samic. W locie posługują się echolokacją, jednak w większym stopniu korzystają ze zmysłów wzroku i słuchu niż wiele innych gatunków nietoperzy.

Odżywianie

Rybak nocny jest wyspecjalizowanym drapieżnikiem chwytającym zdobycz z powierzchni wody. W skład jego diety wchodzą przede wszystkim ryby, a także duże owady wodne i skorupiaki. Podczas polowania nietoperz szybując nad wodą wykorzystuje długie tylne kończyny i pazury do zgarniania ryb tuż spod powierzchni. Do lokalizowania zdobyczy używa zarówno echolokacji odbijającej się od fal, jak i własnych obserwacji ruchu wody. Zdolność precyzyjnego „zamiatania” tafli wody czyni go jednym z najlepiej przystosowanych ichtiofagicznych nietoperzy na świecie.

Rozmnażanie

Rybaki nocne rozmnażają się raz do roku. Samice rodzą jedno młode po ciąży trwającej około czterech miesięcy. Noworodki są nagie i początkowo całkowicie zależne od matki, która nosi je ze sobą przez pierwsze dni życia. Dojrzałość płciową osiągają po około roku. Kolonie rozrodcze składają się zwykle z jednego dominującego samca i kilku samic.

Zagrożenia i ochrona

Gatunek nie jest obecnie uznawany za zagrożony. Największe ryzyka wynikają z utraty siedlisk, zwłaszcza wycinki lasów tropikalnych oraz degradacji ekosystemów wodnych, które są podstawą jego żerowisk. W niektórych regionach kolonie mogą być niepokojone przez człowieka, zwłaszcza w budynkach. Ochrona siedlisk nadrzecznych i lasów oraz edukacja lokalnych społeczności sprzyjają utrzymaniu stabilnych populacji.

Rybak nocny – ciekawostki

• Jego nazwa bezpośrednio odnosi się do zdolności „łowienia” ryb w locie.
• Potrafi wykonywać bardzo szybkie i zwrotne manewry tuż nad powierzchnią wody.
• Stanowi przykład nietoperza, którego dieta w dużej mierze składa się z kręgowców wodnych, co jest rzadkością w świecie Chiroptera.

Rybak nocny – najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi

Czy rybak nocny poluje wyłącznie na ryby?

Nie. Choć ryby stanowią podstawę jego diety, poluje także na owady wodne i niewielkie wodne kręgowce.

Czy rybaki nocne tworzą duże kolonie?

Tak, niektóre kolonie mogą liczyć setki osobników.

W jaki sposób rybak nocny łapie zdobycz?

Chwyta ją długimi, zakrzywionymi pazurami na tylnych kończynach, zgarniając rybę tuż spod powierzchni wody.