Nowy rezerwat na Mazowszu. Chroni mokradła, które zatrzymują wodę
W sercu Chojnowskiego Parku Krajobrazowego powstał Rezerwat Przyrody „Dolina Rzeki Małej”. To jubileuszowy, 200. nowy rezerwat utworzony w Polsce od 2024 roku. Obszar o powierzchni 133,49 ha ma chronić przede wszystkim cenne lasy bagienne, olsy i łęgi, a także naturalne stosunki wodne. Wokół rezerwatu wyznaczono dodatkowo 285,89 ha otuliny.
Nowy rezerwat znajduje się na terenie gmin Piaseczno i Góra Kalwaria w województwie mazowieckim. W jego granicach znalazła się dolina rzeki Małej, w której występują przede wszystkim torfowiska niskie oraz podmokłe kompleksy leśne. To właśnie woda jest jednym z najważniejszych powodów objęcia tego terenu ochroną.
„Ustanawiamy rezerwat przyrody Dolina Rzeki Małej – wyjątkowe miejsce, które zachowując cenne ekosystemy wodno-błotne i leśne jest swoistą oazą natury” – powiedział Piotr Otawski, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska.
Jak podkreślił, szczególne znaczenie tego obszaru wiąże się z zachowaniem naturalnych procesów hydrologicznych i wegetacyjnych, które przez lata kształtowały dolinę rzeki.
Rezerwat będzie magazynował wodę
„Dolina Rzeki Małej” obejmuje przede wszystkim olsy i łęgi, czyli zbiorowiska leśne związane z terenami podmokłymi. Występują tu także niżowe świeże łąki użytkowane ekstensywnie. Podłoże stanowią pokłady torfów niskich lub przejściowych. Dla zachowania tych siedlisk kluczowe jest utrzymanie odpowiednich warunków wodnych i naturalnego poziomu zabagnienia.
Nie jest to wyłącznie kwestia ochrony roślin. Mokradła pełnią ważną funkcję w całym krajobrazie – zatrzymują wodę i pomagają regulować jej obieg. W czasie suszy mogą stanowić jej naturalny magazyn, a podczas gwałtownych opadów ograniczać szybki odpływ wody.
– Rezerwaty zachowują piękno przyrody, ale także pomagają chronić nas przed skutkami powodzi i suszy – podkreślała ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska.
Dom dla ptaków
Nowy rezerwat jest również ostoją wielu gatunków ptaków. Spotkać można tutaj m.in. myszołowa, krogulca, błotniaka stawowego, żurawia, puszczyka oraz kapturkę. Trudno dostępne, podmokłe tereny sprzyjają zachowaniu wysokiego stopnia naturalności tutejszych lasów. Charakterystyczne dla olsów są m.in. wielopniowe olsze oraz specyficzna struktura kępkowo-dolinkowa.
Granice rezerwatu poprowadzono wzdłuż wydzieleń leśnych. Cały teren znajduje się na gruntach Skarbu Państwa pozostających w zarządzie Nadleśnictwa Chojnów oraz Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie. Wokół rezerwatu utworzono natomiast 285,89-hektarową otulinę, która ma ograniczać negatywne oddziaływanie działalności człowieka na chroniony obszar.
200 nowych rezerwatów w dwa i pół roku
„Dolina Rzeki Małej” jest 200. nowym rezerwatem utworzonym w Polsce od 2024 roku. Według Ministerstwa Klimatu i Środowiska obecnie w kraju istnieje 1718 rezerwatów przyrody.
Najwięcej nowych rezerwatów powstało w województwie pomorskim – 23. Pod względem powierzchni wyróżnia się natomiast województwo świętokrzyskie, gdzie nowe formy ochrony objęły ponad 4 tys. hektarów. Spośród 200 nowych rezerwatów 97 stanowią ekosystemy leśne i borowe, 63 obejmują różne typy ekosystemów, a 26 chroni torfowiska. Chronione są również m.in. wydmy i środowiska wodne.
– Kiedyś mówiło się, że powinniśmy chronić przyrodę dla przyszłych pokoleń. Dziś już wiemy, że trzeba ją chronić tu i teraz, także dla nas samych – mówiła Paulina Hennig-Kloska.
Rezerwat nie oznacza zakazu wstępu
Utworzenie rezerwatu nie oznacza automatycznie całkowitego zamknięcia terenu dla ludzi. W zależności od zasad obowiązujących na konkretnym obszarze możliwe jest korzystanie z wyznaczonych szlaków i miejsc udostępnionych do ruchu. Rezerwaty mają więc nie tylko chronić przyrodę. Mogą również tworzyć atrakcyjne miejsca turystyczne i rekreacyjne, a jednocześnie wzmacniać naturalną odporność lokalnych ekosystemów na susze, powodzie, upały i utratę bioróżnorodności.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 28 sierpnia, 2026
