glin

Glin, Al —

pierwiastek chemiczny III grupy układu okresowego pierwiastków o liczbie atomowej 13 i masie atomowej 26.98. Srebrzystobiały metal, doskonale odbijający światło, dobry przewodnik ciepła i elektryczności. Gęstość = 2.69 g·cm^-3, temperatura topnienia T_t = 660°C. Metaliczny glin został wydzielony w latach 1825-1827 przez H.Ch. Oerstedta i F. Woehlera. W przyrodzie glin występuje w minerałach: kaolinicie [Al₂(OH)₄][Si₂O₅], silimanicie Al₂SiO₅, albicie Na[AlSi₃O₈], ortoklazie K[AlSi₃O₈], boksycie AlO(OH), kriolicie Na₃[AlF₆], korundzie Al₂O₃, gibsycie Al(OH)₃ i w wielu innych. Glin jest otrzymywany w wyniku elektrolizy roztworu trójtlenku glinowego Al₂O₃ (wyodrębnionego uprzednio z boksytu) w stopionym kriolicie. Glin i jego wodorotlenki rozpuszczają się w alkaliach dając czterohydrokso- ([Al(OH)₄]^–) i sześciohydroksogliniany ([Al(OH)₆]₃^–). W reakcji wodorotlenków glinu z kwasami powstają sole. Najbardziej znanym połączeniem glinu z tlenem jest otrzymywany w wysokich temperaturach, trudno topliwy i bardzo twardy -Al₂O₃ (korund), krystalizujący w układzie heksagonalnym. Oprócz niego występuje wiele innych, często uwodnionych odmian Al₂O₃, otrzymywanych z wodorotlenków glinu w niższych temperaturach. Spiekanie Al₂O₃ z tlenkami metali dwuwartościowych prowadzi do powstania spineli.

Glin łatwo reaguje z fluorowcami. Techniczne znaczenie mają stopy glinu z innymi metalami, odznaczające się niskim ciężarem właściwym (duraluminium, magnalium, skleron). Są one stosowane w przemyśle lotniczym i samochodowym. Metaliczny glin służy do produkcji przedmiotów codziennego użytku, przewodów elektrycznych, aparatury chemicznej, zwierciadeł teleskopowych, folii używanej powszechnie do pakowania. Sproszkowany glin jest składnikiem farb i materiałów wybuchowych. Glinokrzemiany są podstawowymi składnikami wyrobów ceramicznych. Zabarwione kryształy korundu znane są jako kamienie szlachetne (kamienie ozdobne) – rubiny, szafiry – wykorzystywane technicznie w konstrukcji laserów. Chlorek glinu AlCl₃ stosowany jest jako katalizator, a glinowodorek litu LiAlH₄ jako reduktor w syntezach organicznych. Jedynym w Polsce producentem aluminium pierwotnego i największym producentem blach i taśm z aluminium i jego stopów jest Huta Aluminium “Konin” S.A.