Jak wygląda królowa pszczół?
Bez matki nie powstanie pszczela rodzina, czyli podstawowa społeczność, która zasiedla każda pasiekę. Królowa pszczół znosi jaja i pozwala na ciągły wzrost populacji, co jest niezbędne ze względu na krótki żywot owadów i długość zimnych okresów, na które trzeba zebrać niezbędne zapasy. Wygląda inaczej niż robotnice w większości zasiedlające ule. Jej rozmiary wynikają z faktu, że ma do wykonania ważne zadanie – musi zapewnić rojowi przeżycie.
Jaką rolę spełnia królowa pszczół?
Jej najważniejsze zadanie to oczywiście znoszenie jaj, z których wykluwają się trutnie i robotnice. Co ciekawe, mimo że królowa pszczół może żyć nawet kilka lat, to na lot godowy wybiera się tylko raz.
Odpowiednia budowa odwłoku, która nadaje jej charakterystyczny wygląd, pozwala na zebranie odpowiedniej ilości nasienia trutni i na ciągłe znoszenie jaj. Ich liczba to nawet 1550–2000 sztuk dziennie. Dzięki temu królowa zapewnia dużą liczebność pszczelej rodziny, która jako zorganizowana społeczność zaczyna pracować z niebywałą efektywnością. Stale powiększające się grono robotnic jest niezbędne w trakcie najcieplejszych miesięcy, kiedy dziennie ul może zgromadzić nawet kilogram miodu, a przez to zapewnić przeżycie populacji podczas zimnych miesięcy.
Jej drugim zadaniem jest możliwość skupienia wokół siebie całej populacji. Robotnice karmią matkę, chronią ją, a w razie jej śmierci natychmiast przystępują do wyhodowania nowej, by zachować rój.
Jak powstaje królowa pszczół?
Wykluwa się z takiego samego jaja, jak robotnice, ale jest umieszczana w specjalnym miejscu nazywanym matecznikiem. Na raz rodzi się kilka królowych pszczół, ale pierwsza najczęściej niszczy pozostałe gniazda zaraz po tzw. wygryzieniu. W sytuacji gdy w tym samym czasie będzie ich więcej, walczą ze sobą, a matką zostaje najsilniejsza, która zabiła inne konkurentki. Wśród robotnic wyróżnia ją rozmiar, wygląd a także siła. Matka, jako jedyny przedstawiciel tych owadów ma żądło, którego można użyć wiele razy.
Czym jeszcze zajmuje się królowa pszczół?
Dzięki dużym skrzydłom może odbyć bardzo długi lot godowy. Królowa pszczół wykonuje go tylko raz i kopuluje wtedy z wieloma trutniami. Po tym fakcie robotnice karmią ją mlekiem, a ona zajmuje się już tylko rozwojem roju. Występują sytuacje, że to rodzina decyduje o wymianie matki, zabijając ją i zakładając nowe mateczniki. Jeśli nowa przywódczyni nadal nie spełnia oczekiwań, po raz kolejny może zostać wymieniona.
Profesjonalni bartnicy samodzielnie dokonują wymiany, obserwując wygląd i zachowanie owada, a także liczbę zniesionych jaj. Ten zabieg jest dość popularny, co wynika z faktu, że królowe działają najbardziej efektywnie przez pierwsze dwa lata.
Czy królowa pszczół rządzi w ulu?
Oczywiście jest najważniejsza, ale ulom bliżej jest raczej do monarchii parlamentarnej niż do jednowładztwa. Jak wspomniano powyżej, to rój sam decyduje o usunięciu i wykonuje wyrok. Powstają wówczas tzw. matki z cichej wymiany, gdzie jeden owad jest hodowany na zastąpienie poprzedniego.
To, jak wygląda królowa pszczół, ułatwia pracę właścicielom pasiek, którzy często hodują je osobno, podając zamiast mleczka robotnic wysokobiałkowe suplementy albo inne dostępne na rynku zamienniki. To pozwala na regularną regenerację rodziny nawet co roku i zapewnienie sobie odpowiedniej ilości miodu. Ważną kwestią jest też nie dopuszczanie trutni z innych pasiek, co eliminuje rozprzestrzenianie się chorób oraz ryzyko mieszania się gatunków miododajnych z innymi.
Inne ciekawostki o królowej pszczół
Te pracowite owady jako zorganizowane społeczeństwa dbają o rozwój swojego gatunku. Królowa pszczół może stwierdzić, że nadszedł czas na podział roju i pozwala wówczas na założenie nowych mateczników oraz hodowlę kolejnych matek, które po osiągnięciu dojrzałości zakładają własną rodzinę i opuszczają ul.
Najlepszy okres to maj i czerwiec, gdy w pasiece jest najwięcej owadów zarówno dostarczających nektar i pyłek, jak również karmiących robotnice. Bartnicy regularnie sprawdzają powstawanie i wygląd nowych gniazd. Największym zainteresowaniem cieszą się oczywiści najbardziej miododajne odmiany.
Królowa pszczół – pytania i odpowiedzi
Czym różni się królowa od pozostałych pszczół?
Jest przede wszystkim większa i najczęściej tylko raz w życiu opuszcza pasiekę. Zajmuje się znoszeniem jaj i jest karmiona przez robotnice.
Jak długo żyje królowa pszczół?
Okres życia królowej matki to nawet od 5 do 7 lat. Niestety liczba znoszonych jaj spada z wiekiem, co decyduje czasem o jej wymianie.
Ile jaj dziennie znosi królowa pszczół?
Wydajna matka jest stanie znieść nawet od 1500 do 2000 jaj dziennie. W lecie powoduje to spory rozwój populacji, co gwarantuje dużą ilość zapasów i przetrwanie roju.
- "The Role of the Queen Bee"; https://www.perfectbee.com/learn-about-bees/the-life-of-bees/role-queen-bee; data dostępu: 07-07-2023;
- "The QUEENS"; https://www.beehollowfarm.com/the-queens.php; data dostępu: 07-0-2023;
- "Understanding The Role Of The Queen Bee In A Colony"; https://www.ecrotek.co.nz/learn/articles/detail/understanding-the-role-of-the-queen-bee-in-a-colony; data dostępu: 07-07-2023;
