Człowiek znów leci w stronę Księżyca. Wystartowała misja Artemis II
Po ponad pół wieku przerwy ludzkość ponownie opuszcza bezpieczną strefę wokół Ziemi. 1 kwietnia 2026 roku wystartowała misja Artemis II – pierwszy od czasów programu Apollo program załogowy lot w kierunku Księżyca.
Rakieta Space Launch System wzniosła się z platformy 39B w Kennedy Space Center, otwierając nowy rozdział eksploracji kosmosu – ale też stawiając pytania o jej sens i koszty środowiskowe.
Historyczny powrót – ale bez lądowania
Na pokładzie statku Orion spacecraft znalazła się czteroosobowa załoga: Reid Wiseman Victor Glover Christina Koch Jeremy Hansen.
Ich misja potrwa około 10 dni i obejmuje okrążenie Księżyca oraz powrót na Ziemię. To kluczowa różnica: Artemis II nie zakłada jeszcze lądowania. To jest test, próba generalna przed kolejnymi etapami programu.
Mimo to znaczenie misji jest ogromne. To pierwszy raz od 1972 roku, gdy człowiek opuszcza niską orbitę okołoziemską.
Dalej niż Apollo 13
Podczas przelotu za Księżycem załoga ma pobić rekord odległości od Ziemi ustanowiony przez Apollo 13 – ponad 400 tysięcy kilometrów.
„Mamy piękny wschód Księżyca. Zmierzamy prosto na niego” – przekazali astronauci po wejściu na orbitę okołoziemską, gdzie spędzą niemal dobę, testując systemy przed dalszym lotem.
Kluczowy test przed powrotem ludzi na Księżyc
Głównym celem misji jest sprawdzenie, czy nowa generacja technologii rzeczywiście działa w warunkach głębokiego kosmosu. Testowane są m.in. systemy podtrzymywania życia, nawigacja i komunikacja z dużym opóźnieniem sygnału, funkcjonowanie załogi poza ochroną magnetosfery Ziemi. To fundament pod kolejne misje, w tym planowane lądowanie w ramach Artemis III.
Od lewej do prawej: astronauci NASA Andre Douglas, Victor Glover i Christina Koch, astronauci CSA (Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej) Jenni Gibbons, astronauta NASA Reid Wiseman i astronauta CSA Jeremy Hansen pozują do zdjęcia przed wyjazdem załogi Artemis II, fot. NASA/Josh Valcarcel
Kosmiczny wyścig czy ekologiczny dylemat?
Choć start Artemis II budzi zachwyt, warto spojrzeć na niego szerzej – także z perspektywy środowiskowej. Rakiety takie jak Space Launch System spalają ogromne ilości paliwa, emitując m.in. parę wodną, tlenki azotu i sadzę bezpośrednio do górnych warstw atmosfery. W skali pojedynczego startu wpływ jest niewielki, ale rosnąca liczba misji kosmicznych może w przyszłości mieć realny wpływ na klimat i warstwę ozonową.
Do tego dochodzą koszty materiałowe i energetyczne produkcji infrastruktury kosmicznej. Eksploracja kosmosu coraz częściej wymaga więc odpowiedzi na pytanie: jak pogodzić ambicje technologiczne z odpowiedzialnością za Ziemię?
Opóźnienia i techniczne wyzwania
Misja nie obyła się bez problemów. Start był kilkukrotnie przekładany – najpierw z powodu wycieku ciekłego wodoru, później problemów z systemem helu. To przypomnienie, że mimo dekad rozwoju technologii loty załogowe wciąż są przedsięwzięciem wysokiego ryzyka.
Co dalej z programem Artemis?
Artemis II to dopiero początek. W planach są kolejne etapy Artemis III (2027) – powrót ludzi na powierzchnię Księżyca, Artemis IV (ok. 2028) – rozwój badań, w tym w rejonie bieguna południowego.
To właśnie tam mogą znajdować się zasoby lodu wodnego – kluczowe dla przyszłych baz księżycowych i potencjalnej eksploracji Marsa.
Nowa era – ale z otwartymi pytaniami
Start Artemis II to moment przełomowy, ale nie należy go przeceniać. To wciąż test, a nie trwały powrót człowieka na Księżyc.
Prawdziwe wyzwania dopiero przed nami: utrzymanie obecności poza Ziemią, ograniczenie kosztów – także środowiskowych – i odpowiedź na pytanie, czy eksploracja kosmosu rzeczywiście pomoże rozwiązać problemy naszej planety, czy tylko odwraca od nich uwagę.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 2 kwietnia, 2026
