Europa oszczędziła miliardy dzięki słońcu. Ta kwota robi wrażenie
Według analizy SolarPower Europe produkcja energii z instalacji fotowoltaicznych pozwoliła państwom UE uniknąć importu gazu o wartości około 37,4 mld euro od początku konfliktu na Bliskim Wschodzie. Jednocześnie ceny gazu pozostają znacznie wyższe niż przed wybuchem wojny.
Kryzys energetyczny ponownie pokazuje, jak silnie europejski system energetyczny pozostaje zależny od sytuacji na światowych rynkach paliw kopalnych. Szczególne znaczenie ma sytuacja wokół Cieśniny Ormuz, przez którą przed konfliktem przepływało około 20 proc. światowego handlu LNG. Dane Międzynarodowej Agencji Energetycznej wskazują, że zdecydowana większość LNG z Kataru i Zjednoczonych Emiratów Arabskich trafia na światowy rynek właśnie tą drogą. Skala zmian jest widoczna na europejskim rynku gazu. 27 lutego, czyli dzień przed eskalacją konfliktu, kontrakty na gaz TTF z dostawą w kolejnym miesiącu zamknęły się na poziomie 31,96 euro/MWh. 30 września cena listopadowych kontraktów TTF wyniosła 72,35 euro/MWh. Oznacza to wzrost o około 126 proc.
Tak wysoka cena gazu ma znaczenie również dla rynku energii elektrycznej. W europejskim modelu rynku hurtowego koszt najdroższej elektrowni potrzebnej w danej godzinie do pokrycia zapotrzebowania może wpływać na cenę całej energii sprzedawanej na rynku. Gdy produkcja z tańszych źródeł, takich jak wiatr i słońce, rośnie, elektrownie gazowe są potrzebne rzadziej, a ich wpływ na cenę energii może się zmniejszać.
Według SolarPower Europe od początku konfliktu na Bliskim Wschodzie europejskie instalacje fotowoltaiczne wyprodukowały energię, która pozwoliła ograniczyć zużycie gazu w energetyce i tym samym zmniejszyć zapotrzebowanie na jego import.
Organizacja szacuje, że oszczędności na imporcie gazu sięgnęły około 37,4 mld euro pod koniec września. To jednak modelowe wyliczenie SolarPower Europe, a nie kwota zaoszczędzona bezpośrednio przez gospodarstwa domowe. Wartość zależy m.in. od przyjętej ceny gazu i metodologii obliczania ilości paliwa, którego można było uniknąć dzięki produkcji energii słonecznej.
Wcześniejsze aktualizacje tej samej analizy pokazywały skalę narastających oszczędności: w lipcu SolarPower Europe mówiło o 20 mld euro, a na początku września o ponad 30 mld euro unikniętego importu gazu. We wrześniu organizacja podała również, że od 1 marca do tego czasu fotowoltaika wyprodukowała w UE 282 TWh energii elektrycznej.
To wyraźnie pokazuje, że znaczenie fotowoltaiki w europejskim miksie energetycznym rośnie. Według Eurostatu w drugim kwartale 2026 r. 54,1 proc. energii elektrycznej wytworzonej w UE pochodziło ze źródeł odnawialnych. Rok wcześniej było to 54,3 proc.
Wśród odnawialnych źródeł największy udział miała właśnie energia słoneczna – odpowiadała za 41,6 proc. całej produkcji energii elektrycznej z OZE w UE. Rok wcześniej było to 37 proc. Drugim źródłem był wiatr z udziałem 27,7 proc., a trzecim hydroenergetyka – 22,6 proc.
Szczególnie mocny był czerwiec. SolarPower Europe wskazuje, że w tym miesiącu fotowoltaika dostarczyła 25 proc. energii elektrycznej w UE, stając się największym pojedynczym źródłem energii elektrycznej w tym okresie.
Dane Eurostatu pokazują zresztą, że europejska transformacja energetyczna nie przebiega liniowo. W drugim kwartale 2026 r. całkowita produkcja energii elektrycznej w UE wzrosła rok do roku o 3,2 proc. Produkcja z gazu zwiększyła się o 3,9 proc., podczas gdy produkcja z OZE wzrosła o 2,8 proc. Udział odnawialnych źródeł w produkcji energii elektrycznej spadł więc nieznacznie z 54,3 do 54,1 proc.
Nie oznacza to jednak odwrotu od OZE. Pokazuje raczej ograniczenia systemu, który wciąż potrzebuje różnych źródeł energii. Produkcja z wiatru, słońca i hydroenergetyki zależy od warunków pogodowych, dlatego coraz większe znaczenie mają magazyny energii, elastyczny popyt, sieci przesyłowe i inne źródła mogące stabilizować system.
Absolwentka Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej. Specjalizuje się w technicznych i naukowych tekstach o przyrodzie, zmianie klimatu i wpływie człowieka na środowisko. W swoich artykułach łączy rzetelną wiedzę inżynierską z pasją do natury i potrzeby życia w zgodzie z otoczeniem. Uwielbia spędzać czas na łonie przyrody – szczególnie na Warmii, gdzie najchętniej odkrywa dzikie zakątki podczas pieszych wędrówek i wypraw kajakowych
Opublikowany: 2 października, 2026
