Ekologia.pl Wiadomości Ciekawostki przyrodnicze Tatry zaleje morze, ale dopiero za miliony lat

Tatry zaleje morze, ale dopiero za miliony lat

Tatry za miliony lat staną się niską równiną albo wręcz zastąpi je morze , jak to miało miejsce miliony lat temu. − opowiada PAP prof. Jan Środoń z Instytutu Nauk Geologicznych PAN w Krakowie.
Obszar Tatr stale się podnosi od ok. 15-20 mln lat. Wcześniej, przez 20-25 mln lat, w ich miejscu znajdowało się morze. Jeszcze wcześniej, przez ok. 50 mln lat, dokonywało się niszczenie poprzednich gór, które powstały z końcem okresu kredowego. Z kolei przez poprzedzające 200 mln lat panowało tu morze, które ok. 300 mln lat temu zalało zniszczone góry systemu waryscyjskiego: ich śladem są tatrzańskie granity.

Wiele pasm górskich na Ziemi doświadcza podobnej cykliczności: powstają, po czym są niszczone i zalewane przez morze. Te cykle trwają setki milionów lat. W historii Tatr geolodzy znają trzy takie cykle. „My, ludzie, jesteśmy świadkami fazy, w której nasze najwyższe góry wciąż rosną” − mówi prof. Środoń.

„Tatry najszybciej idą do góry od południa, bo tam istnieje uskok tatrzański. W efekcie mają asymetryczną budowę: najwyższe są na Słowacji, gdzie wyrastają z Kotliny Liptowskiej praktycznie znienacka. Potem stopniowo opadają w stronę Podhala, dzięki czemu mamy regle” − tłumaczy geolog. Tempo wypiętrzania ich skał tatrzańskich mierzy się w setkach metrów na milion lat.

Badacz zwraca uwagę, że najwyższe partie gór poddawane są działaniu warunków atmosferycznych – wody ,wiatru, lodu. „Zasada jest taka, że aż 85-90 proc. tego, co zostanie wypiętrzone, zjada erozja. To oznacza, że w praktyce teren idący w górę podnosi się na wysokość równą zaledwie 10-15 proc. tego, co wynikałoby z tempa wypiętrzania skał. Jeśli siły działające w skorupie ziemskiej przez milion lat wypiętrzą jakąś skałę na wysokość 200 m, to z powodu erozji ten teren podniesie się zaledwie o 20-30 m.” – wyjaśnia prof. Środoń.

PAP – Nauka w Polsce